• وصیت یک یادگاری است که از ما برای بعد از خود ما میماند. برای زنده نگه داشتن ناممان. حضرت ابراهیم علیه السلام یکی از دعاهایش این است خدایا بعد از مردنم نام من سر زبان ها باشد این یک چیزخوبی است این وصیت یکی از اثارش این است.

به قدری وصیت مهم است که پیامبر فرمود هرکس وصیت کرده بمیرد شهید از دنیا رفته. شهید خیلی ارج و منزلتش بالاست معلوم میشود که این موضوع خیلی اهمیت دارد. خب اینها یک تعاریفی از اینجا به بعد ده تا نکته میخواهیم بگوییم راجع به وصیت کردن:

1. وصیت نکته اول این است که تنها در مسائل مالی نباید باشد. تا ما میگوییم وصیت میگوید من که پولی ندارم وصیت فقط در مسائل مالی نیست در مسائل فرهنگی در مسائل معنوی در مسائل اخلاقی در مسایل اجتماعی همه امامان ما چندتا وصیت داشتند. علامه مجلسی در چهارجلد بحارالانوار وصیت مثلا بعضی امامان ما هفت تا وصیت نامه داشتند فقط مسائل مالی نیست وصیت امیرالمومنین علیه السلام که معمولا روز نوزدهم یا بیست و بیست و یکم ماه رمضان میخوانند مالی نیست. مثلاحضرت وصیت کرده ای بچه ها ای دوستان در زندگی نظم داشته باشید خب این وصیت است اما مسائل مالی نیست یا مثلا به همسایه ها برسید به قران توجه کنید فکر نکنید وصیت فقط مسائل مالی است. این نکته اول. چه جور وصیت را بنویسیم؟ امامان ما یاد داده اند به ما اول بِسمِ اللهِ الرَّحمَنِ الرَّحیم اعتقاداتمان رابنویسیم من فلانی فرزند فلانی با کد ملی فلان شماره به یکتایی خدا عقیده دارم به پیامبران که اول انها حضرت ادم و اخر انها حضرت محمد صَلَّیَ اللهُ عَلَیهِ وَ الهِ وَسَلَّم است گواهی میدهم به امامان گواهی میدهم. قیامت را قبول دارم بهشت و جهنم راقبول دارم صراط و میزان را حساب را قبول دارم اول اعتقادات را بنویسیم بعد هم مسائل مالی بستانکاریها بدهکاریها بعد هم مسائل اخلاقی. دختر شما نگاه نکنید به شبکه من و تو حجابتان را حراست کنید حفاظت کنید خب این بچه ها پدرمادرهایشان را دوست دارند. هفتاد سال بعد هم میگویند برویم وصیتنامه پدربزرگ را بیاوریم ببینیم چی گفته به هرقیمتی شده نماز را ترک نکنید. یک کسی به امام صادق علیه السلام گفت من مسافرت میروم توصیه ای دارید فرمود مواظب باش در مسافرت نمازت قضا نشود. از اینجور وصیتها درستکار باشید. بچه جان باهم قهر نکنید اختلاف بینتان نباشد همدل باشید صمیمی باشید اینها اثر دارد. بنویسیم اینها را نشود یک وقتی پشیمان شویم که چرا وصیت نامه ننوشتم پس وصیت نامه فقط مسائل مالی نیست مسایل اخلاقی مسائل اعتقادی اجتماعی و مسائل مالی این نکته اول بود.
2. نکته دوم از وصیت سوءاستفاده نکنیم گاهی وقتها یک کسانی با بعضیها بد هستند حتی ممکن است با بچه خودش با خواهرش با برادرش با پدرش با مادرش دعوا دارند. این وصیت نامه را وسیله انتقام گیری قرار میدهند میگوید جوری وصیت میکنم این همین بچه ام خیلی بچه تخسی است که مثلا بنابوده پانصدتومان به اوبرسد چهارصدتومان برسد این را امامان ما گوشزد کردند وصیت نامه جای انتقام گرفتن نیست سوءاستفاده نکنید .وصیت نامه باید حکیمانه باشد درحدیث میخوانیم که کسی در وصیت ظلم کند گناه کبیره کرده است.
3. نکته سوم اینده نگری برای فرزندان و وارثان نشانه ایمان است. شخصی با داشتن فرزندان صغیر و کوچک تمام اموال خود را در راه خدا بخشیده بود. به پیغمبر خبر دادند که چنین کسی ما امروز در قبرستان خاک کردیم که مثلا بچه سه ساله هفت ساله ده ساله دارد ولی پولهایش را تا زمانی که بوده در راه خدا خرج کرده پیغمبر فرمود اگر زودتر گفته بودید اجازه نمیدادم در قبرستان مسلمانان خاکش کنید. او که مسلمان نیست این که اسلام نیست. یک گردان گدا از خودش به جا بگذارد اول خانواده همسر فرزندان ازدواجشان چه میشود خانه شان چه میشود تحصیلشان چه میشود اینها مراقبتهایی هستند که بعضی ها نمیکنند متاسفانه. درحدیث میخوانیم گاهی انسان هفتادسال عمرمیکند ولی در وصیت برخلاف عدالت حرکت میکند اهل جهنم میشود مراقبت. یک حدیث دیگر کسی که خوب وصیت نکند مشمول شفاعت ما نمیشود. پس وصیت نامه هم ظرافتهایی دارد نکته هایی دارد.
4. یک نکته دیگر نکته چهارم این هم خیلی قشنگ است این را همه شما بلد هستید. ولی من یک بار دیگر میگویم فرزند یک پدری که پدر از دنیا رفته بود نزد پیامبر صَلَّیَ اللهُ عَلَیهِ وَ الِهِ وَسَلَّم امد گفت یا رسول الله پدرم انبار خرمایی را وصیت کرده که به دست مبارک شما به فقرا داده شود. پیغمبر هم فرمود باشه برویم تشریف اوردند انبار خرما را با دست خودشان دست پیغمبرهم با دست من و شما فرق دارد به فقرا دادند انبار خالی شد یک خرمای له شده ان اخر ان گوشه افتاده بود پیغمبر ان را بلند کرد همه ببینند اگر خودش با دست خودش این خرمای له شده را در زمانی که زنده بود میداد از اینکه یک انبار به دست من پیغمبر داده شده ارزشش بیشتر بود. خب اینها برای ما درس است من یادم است بیست سال، بیش از بیست سال به خانه یک اقای محترمی میرفتیم هفت هشت تا خانه داشت هفت هشت تا ملک داشت چند تا مغازه داشت هروقت ما دیدنش میرفتیم مثلا عیدها به یک دلیلی میرفتیم به من میگفت اقا سید یک وقتی من میخواهم بیایم خدمت شما وصیت نامه بنویسم اخرش هم ننوشت و مرد. میخواست یکی از ان ملک ها را در راهی که دوست دارد نمیدانم برای فقرا برای بیمارستان نکرد اینکار را خب ممکن است بچه هایش ان کار را کنند ولی قیمتش فرق دارد حدیث داریم پرحسرت ترین ادمها در روز قیامت دو دسته هستند. یکی پولداران یکی علما کدام پولدار کدام عالم پولداری که پول را جمع کرد تا زنده بود در راه خدا نداد بچه هایش دادند. انجا نگاه میکند با یک حسرتی سهمی که در قیامت به او میرسد سهم کمی است ان بچه ای که پول را داده دیگر ان پول مال پدر نیست مال خود ان بچه است که داده. و عالمی که حرفهای خوب برای مردم زده ولی خودش تحت تاثیر ان حرفها نبوده مردم تحت تاثیر قرار گرفتند بهشتی شدند این عالم باحسرت نگاه میکند همین حاج اقایی بود که چهارشنبه شبها در مسجد مهدیه عجب او با سرعت رد میشود و بهشت میرود سید جوادبهشتی انجا ایستاده. پرحسرت ترین ادمها اول پولدارها دوم علما .خب این چهارنکته.
5. نکته پنجم در وصیت روح بزرگ داشته باشید چون وصیت یعنی چه یعنی به کسی که ارث نمیرسد میخواهیم بگوییم یک مبلغی بدهند. مثلا بنده از دنیا رفتم خدا عمر شما را طولانی کند . خب دارایی من به چه کسی میرسد به همسر به فرزندان به پدر و مادر اگر داشته باشم به دیگری نمیرسد مگر اینکه اینها نباشند بعد به خواهر برادر و بچه هایشان. خب به کسانی که ارث نمیرسند من میدانم درفامیل هم محتاج وجود دارد. این کلیه اش درد میکند این بچه اش میخواهد داماد شود بچه اش میخواهد عروس شود بر فرض خواهرم است برادرم است در وصیت میتوانم بگویم این مبلغ را به خواهرم بدهید این را به خاله بدهید این را به همسایه روبرویی بدهید این را یک دوست دارم در اداره از همه زندگی اش خبر دارم خیلی در سختی زندگی میکند این را به او بدهید. حالا با کسانی که من رابطه دارم فامیل یا غیرفامیل کسانی هستند که ما باهم دعوا داریم شاید باور نکنید یکی از فامیلهای امام صادق علیه السلام با چاقو امده امام صادق رابزند عجب در زندگی ائمه هم بوده؟ بله کسانی که انجا بودند خلاصه نگذاشتند این اقا را برگرداندند بعد امام علیه السلام روبروی ان جمع شروع کرد وصیت نانه نوشتن که یک مبلغی بدهد به همان ادم چه کسی اینکار را میکند برای اینکه دلش را نرم کند که اگر کینه ای وجود دارد او کینه بر دارد. معلوم میشود که در وصیت نامه نوشتن تنگ نظر نباشیم یک روح بزرگ داشته باشیم حالا یک کسی غیبت ما را کرده یک چیزی پشت سر ما گفته ولی احتیاج دارد بچه اش میخواهد ازدواج کند ندارد من میتوانم یک نقشی برای او داشته باشم.
6. نکته ششم گاهی وصیت نوشتن واجب میشود ان چه وقت است وقتی بدهکاری دارم یا امانتهایی از مردم دست من است کلید کارخانه را به من داده باید وصیت کنم مردم فکرنکنند کارخانه مال من است. من مدیرکارخانه هستم مالک کارخانه نیستم. پولها به حساب من است ولی مال من نیست تجار از اینکارها میکنند پولش را از طریق کارت یک نفر دیگه تجارت میکنند حالا درست غلط فعلا کار به انجا نداریم ولی کجا وصیت واجب است. انجا که بدهی دارم و یک نوشته ای بایدبنویسم این مبلغ به خواربارفروشی به ان مغازه دار به شریکم عرض به خدمت شما به کسی که باهم کربلا رفتیم در کربلا از او قرض گرفتم انها را بنویس اینها واجب است یا امانتهایی که از دیگران نزد من است اینها را باید بنویسیم اینها واجب است. این وصیت نامه نوشتن واجب است همین جا خمس و زکات هم هست. خمس ندادم خمس یک بدهی است زکات ندادم یا کم دادم یا رفتم حساب کتاب کردم با نماینده مرجع تقلید او هم گفته هر وقت داشتی بیاور داشتم نرفتم بدهم شیطان امد قلقلک داد نگذاشت ان پول رابدهم. خمس و زکات هم جزء کسانی که وصیت نامه برایش واجب است یکی انها هستند که خمس نداده اند یا اصلا نداده الان تا زنده هست باید بنویسد من اینقدر دارایی دارم قبل اینکه به وارثها تقسیم کنید برویدخمس را جدا کنید بعد تقسیم کنید این نکته ششم.
7. نکته هفتم مقدار وصیت گفتیم هرکسی مسلمان اجازه دارد تا یک سوم دارایی اش را وصیت کند حدیث به ما میگوید یک کاری کنید از یک سوم کمتر دقیق یک سوم نباشد وارثها وقتی میشنوند مثلا پدرشان میخواهد وصیت کند خلقشان تنگ میشود درست است؟ مثلا یک اقایی است نمیدانم هزار میلیارد پول دارد صد میلیاردش را میخواهد وصیت کند خواهر برادرها خلقشان تنگ میشود با بابا سرسنگین میشوند اسلام میگوید یک سوم نه یک چهارم مثلا جوری که انها هم رنجیده نشوند دلخور نشوند این کار را با اطلاع انها انجام بدهند توجیه کند انها را بگوید شما هم قیامت دارید چندجلسه بنشینند باهمدیگر یک جوری نباشد با خلق تنگی. مسجد قبا منبر میرفتیم سالها یک اقایی بود صف اول همیشه میگفت من وصیت کردم وصیت کردم اخرش هم بچه هایش گوش نکردند ان وصیت نامه را پاره کردند. یک کاری کنیم این فرهنگ عقیده قیامت فرهنگ ذخیره سازی برای قیامت این بچه ها را توجیه کنیم انها با طیب خاطر به این کار تن بدهند. با خلق تنگ خواهر برادرها میگوید بریم بهشت زهرا یک فاتحه برای بابا بخوانیم میگوید برو بابا برای چی فاتحه بخوانیم صدتومانش را داده به دیگران این قصه را تا زنده هستیم حل کنیم. بسیاری وصیت نامه مینویسند به بچه ها اطلاع نمیدهند مخفی میگذارند یا نزد کسی میگذارند حدالامکان این کار را بکنیم بچه ها با عشق اینکار را انجام بدهند که انها هم به رشدی برسند به ترقی معنوی برسند. این نکته هایی است که امامان ما به ما یاد داده اند.
8. هشتم وصیت را به فال بد نگیریم میگوید اقا الان اینجا ده نفر وصیت نامه نوشتند به بقیه میگوییم که اقا وصیت نامه بنویسید این عزیزان هم خانه میروند وهمین امشب میخواهند وصیت نامه بنویسند خانمش میگوید نچ برو کنار بگذار یعنی فکرمیکند اگر وصیت نامه بنویسد عزرائیل هوس میکند زودتر بیاید و جانش را بگیرد. اتفاقا برعکس وصیت نامه نوشتن طول عمر را زیاد میکند این را امام معصوم به ما گفته وصیت نامه نه اینکه یعنی به زودی میمیرم معنایش این نیست خداوند عمری طولانی عمر باعزت باصحت وصیت را به فال بد نگیرید معنایش این نیست که به زودی میمیرم معنایش این است که اینده نگرهستم یک دنیای بزرگتری در پیش دارم میخواهم سرمایه گذاری کنم برای انجا معنایش این است. این نکته هشتم.
9. نکته نهم قران میفرماید وصیت نامه باید بِالمَعروف باشد ما چند وقت پیش مادری از دنیا رفته بود ما را دعوت کردند برای روز سوم و هفتم که بروم و روضه ای بخوانم در انجا قبل از منبر من وصیت نامه این مادر را خواندند انصافا چه مادر فهیم چه مادر باسلیقه مثلا گفته بود ارثی که از من به شما میرسد مال خودتان است. ولی اگر دوست دارید من شاد شوم این مبلغ را قرض الحسنه بگذارید به دیگران وام بدهید. تقریبا ده بند داشت ان وصیت نامه این مادر به بچه ها گفته خیلی سفارشات قشنگ همانجا خواندند. هم برای وارثان الهام بخش بود هم برای جمعیتی که امده بودند بارِک الله یک مادر چقدر میتواند فهیم باشد چه نکته هایی را بِالمَعروف یعنی وصیت نامه پسندیده باشد چاپ کنند تکثیر کنندبارِک الله چه نکته هایی را رعایت کرده.
10. نکته دهم کسی حق تغییر وصیت را ندارد. در بعضی از سریالها و فیلمها شما میبینید هم خارجی ها فیلم ساختند هندی ها ساختند اروپایی ها ساختند اصلا ادم که میمیرد دارایی که از ادم می ماند افراد زیادی طمع میکنند اینها را بعضی ها وصیت نامه را میدانند پدر وصیت نامه نوشته مادر وصیت نامه نوشته ان را گم و گور میکنند مثلا یک جوردیگر تقسیم میکنند یا میروند تغییرش میدهد با یک خطی مثلا میداند خط بابا حرف ی را چطور مینوشته به نفع خودشان یا به نفع چند نفر. قران میفرماید در همان سوره بقره دو ایه است ایه ۱۸۰ و ۱۸۱ میفرماید اگر کسی تغییر بدهد فَمَن بَدَّلَهُ مِن بَعدِ مَا سَمِعَهُ شنیده وصیت نامه را و تغییر بدهد فَاِنَّمَا اِثمُهُ عَلَی الَّذین یُبَدِّلونَه گناهش هم برعهده ان کسی است که یا ممکن است محضری باشد یا ممکن است یک نفرشخص ثالث باشد یا ممکن است خود ارث برها باشد یا ممکن است نمیدانم هرکسی، هرکسی وصیت نامه را تغییر بدهد گناهش به دست اوست. وصیت نامه نباید تغییر بکند هرجور ان طرف وصیت کرده مگر اینکه چیز حرامی باشد نه این بندهایی که ایشان نوشته هیچکدامش حرام نیست. کسی حق تغییر را ندارد.

حالا شاید ما روز نوزدهم ماه رمضان وصیت نامه امیرالمومنین علیه السلام را خواندیم این بحثها خیلی مانده ما هم میخواهیم بحث معاد تا اخر ماه رمضان تمام بشود. روز اخر ان شاءالله میخواهم راجع به بهشت صحبت کنم یعنی ما میخواهیم شما را با بهشت با یک خاطره خوشی از بحث معاد روزهای قبلش بحث جهنم را داشتیم روزهای بیست و هشتم و بیست و نهم روز بیست نهم اخرین روزی است که ما خواهیم بود پنجشنبه است ان روز میخواهیم بحث بهشت را بکنیم حالا من نگاه میکنم سعی خواهم کرد که وصیت نامه امیرالمومنین را به عنوان نمونه چون امامان ما یاد داده اند که اینطوری باید وصیت نامه بنویسیم. خدایا به مظلومیت امیرالمومنین به مظلومان عالم رحمت و نصرتت را سرازیر بفرما. خدایا گناهان ما را ببخش و بیامرز. لحظه جان دادن شیرین ترین لحظه عمر ما عالم قبر عالم روشنایی ما روز قیامت روز سربلندی ما قرار بفرما رهبر عزیزمان کشور عزیزمان مردم عزیزمان را از هر گزندی حفظ بفرما.

لحظه مرگ