تفسیر آیه 108 سوره طه

منطق شفاعت

تفسیر آیه 109 و 108 سوره مبارکه طه توسط استاد سید جواد بهشتی در مسجد جامع مهدیه جوزستان- منطق شفاعت

 

دانلود فایل صوتی


بسم الله الرحمن الرحیم
تفسیر سوره طه استاد سید جواد بهشتی
این آیه اولش شفاعت رو نفی میکنه در ضمنش با یک استثنایی شفاعت را اثبات میکند. نمیتونه یک وهابی تهمت بزنه به شیعه و شفاعت رو شرک حساب کنه. خب این آیه چکار میکند میگه عیسی بن مریم به دار آویخته شد تا گناهان مسیحیان شسته شود. نه ما این را قبول نداریم حسین بن علی به شهادت رسید تا گناهان شیعیان پاک شود نه ما این راقبول نداریم .حسین بن علی برای بیداری ملتها کشته شد خودش اعلام کرده. در زیارتنامه ما می خوانیم برای هدایت ملتها. اما شافع هم هست نگاه درست قرآنی باید داشته باشیم آن نگاه درست را پیامبر به ما آموخته امیرالمومنین به ما آموخته امام صادق علیه السلام به ما آموخته شفاعت مشروط از نظر قران پذیرفته است. شفاعت کننده چه کسی باشد شفاعت شونده چه کسانی باشند موضوع چه موضوعی باشد فرق میکند.
نقل شده که یک شاعری اهل تهران هم بوده به نام حاجب این شعر را سروده بود حاجب: اگر معامله حشر با علیست من ضامنم که هر چه بخواهید گناه کن این را شاعر گفت. شب خواب امیرالمومنین علیه السلام را دید که آقا ناراحت خشمگین فرمود: شعر خوبی نگفتی. گفت چه بگویم فرمودند اینطوری بگو: حاجب اگر معامله حشر با علیست شرم از رخ علی کن و کمتر گناه کن.
خداوند از روی مهرش چون ممکن است کسی بگوید یعنی امام حسین رحیم تر از خداست نه امام حسین جلوه ای از رحمت خداست.
ما در شفاعت تمام توجهمون به الله است من أذن له الرحمن. اونی که خدا اجازه داده ما آن را قبول داریم یک دکانی کنار دکان خدا نیست یک جلوه ای از جلوه های رحمت خداست.
شفاعت یعنی چه ؟ شفاعت را من اینطوری مثال میزنم: این بچه های دانش آموز که در مدرسه درس میخوانند گاهی وقتها نمره در حد نصاب را نمی آورند مثلاً نمره ریاضی حداقل باید ۱۰ باشد این ۹ آورده صفر نه ها ۹ آورده. میاد پیش معلم میگه آقا معلم من ۹ آوردم ولی به ازای آن یک نمره ای که کم آوردم در نظافت مدرسه نقش داشتم. برقها یک موقع خاموش شد رفتم از خانه مهتابی آوردم در کمک بچه های فقیر این کارها را هم کردم آن معلم اگر یک نمره به این بچه بدهد هر کی آن یک نمره دادن را نگاه بکند میگه نه کار حکیمانه ای کرده. اما اگر یک بچه آمد گفت من صفر گرفتم در ریاضی بابام هم این چک سفید را داده شما هر رقمی میخای بنویس این را هر کس ببیند محکوم میکند. میگوید حق دیگران ضایع شده است. شفاعت یعنی ۹ نمره از خودت بیار لب جهنم بعد هم بگو من سینه زدم برای امام حسین شیرینی دادم برای امام حسن اون یک نمره را یا فاطمه زهرا دست ما را بگیر.
ممکن است یک کسی بگویید که شفاعت گناهکار را جرات میدهد و تشویق میکند نه شفاعت یک منطقی دارد در همین آیه می خوانیم خداوند شفاعتی را میپذیرد، که از گفتار آن نفر از عقاید ان طرف راضی باشد. یک کسی که عقایدش باطل است کی شفاعت میکند یک کسی که سخنانش و عملش ضایع است کدام شفاعت به او می رسد.
یومئذ در روز قیامت لاتنفع الشفاعة شفاعت فایده نداره إلا من أذن الرحمن مگر کسی که خدا اجازه بدهد. یک مثال دیگر معلم یا استاد در دانشگاه معمولا اینطوری هست دو تا یا سه تا از دانش آموزان را بهش علاقه داره چون اینها بیشتر درس میخوانند تکالیف بیشتری انجام میدهند میروند کتابهای کمک درسی را میخوانند به سایتها مراجعه میکنند استادم خوشش میاد که این نفر از نظر علمی وقت میزاره پژوهش میکنه بچه ها هم میدانند که این معلم این استاد این دو سه تا را بیشتر دوست داره بچه ها هم میرن سراغ اون دو سه تا میگن میشه شما به استاد بگی به ما رحم کنه. استاد هم به احترام آن شاگرد ارفاق میکنه این حکیمانه است. چرا بخاطر اینکه بقیه هم تشویق میشوند به سمت پژوهش بروند. میگن میخای پیش استاد محبوب بشی باید بیشتر درس بخوانی باید زحمت بکشی. شفاعت یعنی خداوند ما را مرتبط میکند با اولیا برو در خانه امام رضا، امام رضا که بود یک انسان پاک یک انسان خدوم یک انسان عالم یک انسان خدا ترس. شفاعت یعنی ارتباط تنگاتنگ گنهکاران با اولیا.
وقتی میرسید خدمت پیغمبر شرم میکرد میرسید خدمت امیرالمومنین اینه وساطتت یعنی خود خدا این شعبه را باز کرده. بتها نه بت پرستان میگفتند بتها شفیع ما نزد خداست قران محکوم میکند بت که نمیتواند واسطه شود بت نمیتواند از خودش دفاع کند نه میتواند نفعی جذب کند نه میتواند ضرری را دفع کند. شفاعت منطق دارد شافع کیست؟ پیغمبر فرمود: أنا اول الشافع پیغمبر شافع است یعنی خداوند با تدبیر با این حکمت خلایق گنهکار را گسیل داشته به سمت پیغمبر رحمت این حکیمانه است گنهکارا در زیارتنامه پیغمبر هم این آیه است. قسمت بشه این جمع به زیارت پیغمبر بروند در زیارتنامه پیغمبر که زیارتنامه کوتاهی هم هست نیم صفحه است یک فرازش این است خداوند میفرماید: ای رسول ما اگر گنهکارا بیان پیش تو و تو برای آنها استغفار کنی ما آن را قبول میکنیم خب این شفاعت است خود خدا این باب را باز کرده. چرا؟ بخاطر اینکه مردم با اولیا مرتبط بشوند با علما مرتبط بشوند.

شفاعت کنندگان

حدیث داریم شافعین اول انبیا بعد علما بعد شهدا این یعنی چی یعنی این گنهکار میره در خانه یک عالم علمی می آموزد میره در خانه پیغمبر معنویت دریافت میکند می رود در خانه شهید هی فکر میکند خب این شهید جانش را داد در راه خدا من چکار کردم. این تدبیر حکیمانه از طرف خداوند برای رشد انسان است. یک تفاوتهایی بین پارتی بازی چون الان خود مسجدی ها هم گاهی میگن حاج آقا همان پارتی بازی است قیامت هم فایده نداره ما چه کردیم همون سیدها زودتر میرن. نه این توهین به خداست تفاوت هست بین پارتی بازی و شفاعت.
اولین تفاوتش این است در پارتی بازی حقی ضایع میشود مثلا بیست نفر بناست در این کلاس قبول شوند یکی که حقش هست آن را منصرف میکنند با یک پولی با یک رشوه ای. در شفاعت اینطور نیست حق کسی ضایع نمیشود بخاط ایمان بخاطر عمل بخاطر کوتاهی های کسی بخشیده میشود تا او برود جبران کند. یک جواب دیگر کسی که مورد شفاعت قرار میگیرد با فکر و عمل خود باید استحقاق شفاعت خود را ایجاد کند. چطور گفتیم آن دانش آموز یک نمره کم آورده و میگه چون من مدرسه را تمیز کردم من چون از فقیرای محل دستگیری کردم یک استحقاقی را بیان میکند و معلم به او ارفاق میکند. در پارتی بازی کسی که پارتی میشود انتظار دارد میگوید من کار شما را در شهر داری راه می اندازم شما هم یک صد میلیون صد میلیارد بستگی به کار دارد که برج باشه دو طبقه باشه. اما شافع امام حسین از ما که انتظار نداره این تفاوت پارتی بازی با شفاعت است. در پارتی بازی او یک انتظار دارد از شفاعت شونده من زندانی تو را آزاد میکنم من دادگاه تو را راحت میکنم من پرونده تو را وکالت میکنم آنقدر پول میگیرم. امام رضا علیه السلام یعنی از ما انتظار داره انتظار امام رضا از ما این است که پاک باشید. انتظار امام رضا از ما این است که درست باشید.

هدف از شفاعت چیست؟

رشد، پیشرفت بالاخره انسان خطا کاره از درخانه خدا نا امید میشه خدا هم یک بابهایی را باز کرده گفته پیغمبر من باب من است. حجتهایی را معرفی کرده تا مأیوس نشوند مردم. نا امیدی بازارش رونق پیدا نکنه. میگه برو در خانه حضرت رقیه سلام الله علیها این دختر سه ساله با همان دستهای کوچکش اینها همان بابهایی است خدا باز کرده. بگو یا ابالفضل، یا ابالفضل یعنی نه یا خدا را بزار کنار بگو یا ابالفضل این بابی است که باب الحوائج خدا قرار داده. حتی میفرماید برو در خانه پدرت امام صادق علیه السلام میفرماید به مشکلی برخوردی برو به پدرت بگو او از خدا بخواهد یعنی شفاعت دیگه. شفاعت یعنی وساطتت هم در دنیا است هم در آخرت اون طرف گفته پدر من از دنیا رفته. فرمود وضو بگیر برو سر قبرش دو رکعت نماز بخوان به خدا عرض کن پروردگارا به حق پدرم مشکل مرا حل کن این شفاعت است. یعنی وساطتت.
از پیغمبر پرسیدند بهترین شافع فرمود قران. شافع مشفع یک شفیعی است یعنی یک واسطه ای است که هم در دنیا گره از کار ما را باز میکند هم در آخرت و شفاعتش پذیرفته است. انبیاء علما شهدا ائمه اینها همه کسانی هستند که خداوند اذن فرموده که میتوانند در دنیا گره گشای ما باشند میتوانند در آخرت آمرزنده ی گناهان ما باشند. در کتاب شریف خصال شیخ صدوق آمده ائمه فرمودند لنا شفاعه حق شفاعت خدا به ما داده، ولأهل المودتنا الشفاعة دوستداران ما هم به نسبت فضیلتی که دارن حق شفاعت دارند. یعنی یک شیعه خود امیرالمومنین علیه السلام که جای خود دارد یک شیعه امیرالمومنین حق شفاعت دارد.
پیغمبر فرمود ثلاثة یشفعون الی الله عزوجل فیشفعه. سه گروهند شفاعت میکنند نزد پروردگار بزرگ و خدا شفاعت آنها را قبول میفرماید الأنبیاء العلما الشهدا. یعنی خود این که باب این که رابطه این خطا کار این گناهکار این کسی که جرم مرتکب شده با یک عالم با یک شهید با یک پیغمبر این دیگه پشیمان میشود، از گناه خودش راهی است که خود خدا طراحی کرده است. یک سوال دیگر قران میفرماید لیس للإنسان إلا ما سعی برای انسان نیست مگر زحماتی که میکشد تلاشی که میکند. این شفاعتی که شما گفتید یعنی بی زحمت نه ما کی گفتیم شفاعت بی زحمت کسی که عمل ندارد به بهشت نمی رود کسی که ایمان ندارد به بهشت نمیرود. ورود به بهشت ایمان عمل صالح شفاعت چیست اون کمبودها اون کسری ها آنها را به دلائلی بخشندگی مثلا داشته دستگیری از ضعفا داشته گناه هم کرده.
سوال: گناهان کبیره را پیغمبر و ائمه شفاعت میکند؟ بله پیغمبر فرمود آنهایی که گناهان کبیره انجام ندادند که مشکلی ندارند راهی بهشت میشوند من پیغمبر من امام صادق من موسی بن جعفر گناهان کبیره را شفاعت میکنیم. ولی به شرطی که یه نمره ۸ یا یک نمره ۹ آورده باشد. با نمره صفر اندازه در قوری کسی نمیتواند مورد شفاعت قرار بگیرد، با عمل .پیغمبر فرمود أربعة أنالهم شفیع یوم القیامة چهار گروهند که خود من از آنها شفاعت میکنم روز قیامت: همه ی این چهار گروه کسانی هستند که در روز قیامت با اهل بیت ارتباطی برقرار میکنند.
  1. المکرم الذریتی من بعدی کسانی که به ذریه من حسن حسین و بقیه فرزندان امام حسین اکرام میکنند. مثلا شراب خورده آمده در خانه امام صادق علیه السلام ،امام صادق علیه السلام در پیشگاه خدا از او وساطتت میکند او را طرد نمیکند دستش را میگیرد امام صادق علیه السلام برای یک مشکلی یک معضلی که در محل پیش آمده بود پول میخواست جمع کند. مسجدی ها پول جمع نکردند بعد حضرت فرمود برو سراغ فلان گروه یک گروهی که کسی گمان نمیکرد اینها اهل نماز و دین و این چیزها باشند. آنها یک پول هنگفتی جمع کردند فرستادند برای امام صادق علیه السلام چه بسا اگر از ما هم میپرسیدند نه این که نه مسجد میاد، ولی امام صادق علیه السلام فرمودند اینا از شما بهترند ما شفاعت میکنیم آنها را. المکرم لذریتی من بعدی.
  2. القاضی لهم الحوائجهم کسانی که خواسته های ائمه را برآورده کنند اینها مورد شفاعت پیغمبرند.
  3. والساعی لهم فی امورهم عند مضطره الیه. بر یک امامی بر ذریه پیغمبر تنگنایی پیش آمده یک جمعی میان آن تنگنا را برطرف میکنند. پیغمبر فرمود من خودم شفاعت میکنم آنها را.
  4. والمحب لهم دوستداران اهل بیت بقلبه و لسانه یا در دل دوست دارد امام حسین را یا به زبان اعلام میکند. من حسینی هستم لبیک یا حسین ولی همه اینها عمل است یا کمک مالی میکند به دستگاه اهل بیت یا کمک جانی میکند یا از آبروی خودش میگذارد.

پیغمبر فرمود إنما الشفاعتی لأهل الکبائر امتی. بله شفاعت من برای آنهاست که گناهان کبیره انجام داده اند ولی نه اینکه عمل ندارند عمل دارند به حد نصاب نرسیده آن کمبود را آن کسری را ما نه از سر خود به اذن خدا بخاطر اینکه تاثیر تربیتی دارد بخاطر اینکه رابطه گناهکاران با ائمه گرم بشود ما شفاعت میکنیم. فأما المحسنون فما علیه من السبیل آنهایی که نیکوکارند خودشون بهشت می روند اما آنهایی که مرتکب کبائر شدند ما آنها را شفاعت میکنیم.

سوره یونس آیه ۳ شفاعت را نفی میکند. میفرماید: “ما من شفیع” شفیع نیست ولی بلافاصله استثناء میکند إلا من بعد إذنه. اما خدا اجازه بده شفاعت هست. سوره سبأ آیه ۲۲ لا تنفع الشفاعة ممکن است کسی همین تیکه آیه قران را بیاورد در کانالی میگه خود قران گفته شفاعت “و ما تنفعهم الشفاعة الشافعین” اصلا شفاعت فایده نداره. شفاعت برای مجرمین فایده نداره برای کافرین فایده نداره برای مشرکین فایده نداره برای مومنین گناهکار. چرا فایده دارد قران میفرماید تقطعت بهم الأسباب. یعنی روز قیامت واسطه ها قطع میشود جوابش این است که نه استثناء دارد، بعضی از واسطه ها قطع نمیشود.

خدا رحمت کند مرحوم آقای فلسفی را یک ماه رمضان سی جلسه تفسیر “آیة الکرسی” گفت که الان چاپ شده از کتابهای فوق العاده است. یک بحث مهم این کتاب بحث شفاعت است چون در آیت الکرسی یک فرازش راجع به شفاعت است بخوانید من ذالذی یشفع عنده إلا بإذنه کیست که شفاعت کند نزد خدا مگر با اجازه. اگر با اجازه باشه تأثیر داره حکمتش چیه حکمتش تربیت بالاخره انسان فریب میخورد فریب شهوت را فریب پول را خشمگین میشود گاهی قهر میکند مأیوس میشود. یک دری باید باز باشد یک پنجره ای باید آن پنجره باید پنجره رحمت خدا که باز هست میگه من از خدا هم مأیوسم. آنقدر گناه کردم خداوند میفرماید برو در خانه پیغمبران من این اجازه رو دادم شفاعت حکیمانه است.

سوال آیا آدمها پرو نمیشوند با شفاعت؟ نه چون نمیدانیم کی شفاعت میشود. من یشاء یعنی هر کسی را که خدا بخواهد، آیا من از آنها خواهم بود یعنی شفاعت ما را بین یک حالت ترس و امید نگه میدارد. از یک طرف امید میدهد شفاعت هست روایت داره امام صادق علیه السلام روز قیامت آنقدر ما شفاعت میکنیم که مشرکین اعتراض میکنند، نه اصل شفاعت هست ولی آیا من هم صد درصد شفاعت خواهم شد نمیدانم. آیا این گناه منم مورد شفاعت نمیدانم. این باعث میشود که جسور نشوند آدمها پرو نشوند آدمها یعنی بین دو حالت هم امید پیدا کنند.

آخر زیارت عاشورا که سر به سجده میگذاریم چی میگیم اللهم لک الحمد حمدالشاکرین لک علی مصابهم الحمدلله علی عظیم رزیتی اللهم ارزقنی شفاعة الحسین یوم الورود یعنی وقتی وارد محشر میشویم چقدر ترس داره. موسی بن جعفر علیه السلام چقدر اشک میریخت برای آن صحنه آغاز قیامت اما یوم الورود یعنی تا وارد میشویم شفاعت حسین را قسمت من کن. بعد چی میگیم و ثبت لی قدم صدق یعنی خدایا برای من یه کاری باید بکنم در این دستگاه ببینید کار نکرده نه با تنبلی، و ثبت لی قدم صدق عندک مع الحسین واصحاب الحسین یعنی در دستگاه امام حسین خدا من یک کاره ای باشم یک چایی بریزم یک فرشی جارو بزنم یک اشکی بریزم یک دو رکعت نمازی بخوانم یک سخنی بگویم سخنی بشنوم یعنی امید به شفاعت یک حالتی است متوازن. چون اگر ما مأیوس بشویم یأس از لشکریان شیطان است اول کسی که در یأس ما و ناامیدی ما خوشحال میشود شیطان است. اصلا شیطان دوست دارد همه را مأیوس کند اصلا کلمه ابلیس یعنی مأیوس. ابلیس یعنی هم خودش مأیوس است از رحمت خدا هم دیگران را مأیوس میکند.

خب دو سه کلمه در مورد غدیر میخواهم بگویم خانمها آقایان در آستانه عید غدیر هستیم امام رضا علیه السلام فرمود برای عید غدیر مایه بگذارید جشن بگیرید لباس نو بپوشید به هم تبریک بگویید و عیدی بدهید. پنج تا عیدی را خواهش میکنم سراغ پولش نرید گران است. نگید پیشنهادهای امام رضاست این عیدی هایی که میگم عیدی اول عطریات الحمدالله ارزان هم هست یعنی عطر و ادکلن حالا از من بپرسید میگم اول برای همسرتان بعد برای بچه هاتون بعد اگه سخاوتتون بیشتره برای همسایه هاتون عیدی دوم انگشتر آن هم برای خانمها طلا خانمها برای آقایان نقره این عیدی نوع دوم. عیدی سوم پوشاک کفش پیراهن روسری مانتو شما که میخای برای همسرت بخری حالا تو عید غدیر بخر. عیدی چهارم غذا مثلا ده تا غذا بخرید بین همسایه ها تقسیم کنید یا همون داخل خانه پخت وپز کنید ولی به نام غدیر اگر پولتان کم است برای همان اهل خانه ولی یک غذای متفاوت. و عیدی پنجم پول نو پول نقد اون قدیم ها بوده درهم و دینار اینها پیشنهادهادی امام رضاست. از الان که فرصت دارید برید تو فکرش.هر کی به مقدار عشقش به مولا امیرالمومنین. خدایا مهر ما را به امیرالمومنین عشق ما را به امیرالمو منین روز افزون بفرما. تا پایان عمر همه ما وبچه های ما را و دوستانمان را از علاقه مندان و شیعیان مولا امیرالمومنین تقدیر بفرما.

آپارات سید جواد بهشتی کانال ایتا

0 پاسخ

دیدگاه خود را ثبت کنید

تمایل دارید در گفتگوها شرکت کنید؟
در گفتگو ها شرکت کنید.

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *