اشتغال و ازدواج جوانان

جلسه سیزدهم تفسیر موضوعی قرآن کریم (آیات 23 تا 27 سوره قصص)- اشتغال و ازدواج جوانان

🕌 شهرری، حرم حضرت عبدالعظیم (ع)- استاد سید جواد بهشتی

دانلود فایل صوتی

بسم الله الرحمن الرحیم

سلام علیکم و رحمه الله

«الهی أَنْطِقْنِی بِالْهُدَی، وَ أَلْهِمْنِی التَّقْوَی»

شب جمعه، شب رحمت و مغفرت، شب زیارتی سالار شهیدان، تقاضا می­کنم به روان تابناک امامزادگانی که در جوار آنها گفتگو می­کنیم، حضرت عبدالعظیم حسنی، حضرت همزه فرزند موسی ابن جعفر، امامزاده طاهر فرزند حضرت زین العابدین عالمانی که امت اسلامی را هدایت فرمودند و همه عزیزانی که در اینجا خفته ­اند ،صلواتی عنایت بفرمایید.

از موضوعات مهمی که جامعه ما به آن محتاج است، دو موضوع اشتغال و ازدواج است، در تاریخ پیامبر (ص) آمده است که وقتی ایشان به جوانی می­رسیدند، همین دو سوال را می­پرسیدند، سوال اول در موضوع اشتغال، آیا کاری داری یا خیر؟ سوال دوم در رابطه با موضوع ازدواج، آیا ازدواج کرده­ای یا خیر؟ این مسئله نشان دهنده آن است که در دستگاه پیامبر (ص) این دو موضوع برای جوانان جامعه بسیار مهم است، ما آیاتی از سوره قصص از آیه 23 تا 27 ام را ان­شاءالله امشب برایتان خواهیم گفت.

آقایان و بانوان ؛ ما مسلمانان مسئولیت­های متفاوتی در برابر خدا و دین خدا، در برابر جامعه، مظلومان، خانواده و در برابر خودمان داریم. زمانی که یک موضوع را مطرح می­کنیم، از مسئولیت­های دیگر نباید غافل شد. جوانی مومن و انقلابی به نام موسی، تقریبا 18 ساله بود که درگیری در مصر پیش آمد، در این زمان تشخیص داد که باید جانب مظلوم را بگیرد و مقابل ظالم بایستد، همین کار را کرد و دیگر به کاخ فرعون برنگشت، برای همین آن شب را در آن شهر ماند، فردای آن روز هم درگیری دیگری پیش آمد، در حال تصمیم­گیری بود که چکار باید بکند؟ که فردی از دور دست به او خبر داد، ای موسی فرار کن، چرا که مأمورها به دنبال تو هستند. موسی ^{علیه­السلام} هم از مصر فرار کرد، در تواریخ و احادیث آمده است که هشت روز پیاده ­روی می­کند، با پای برهنه، با نفس سوخته، با نفس جراحت دار تا وارد سرزمینی به نام مَدیَن شد، که امروزه آن شهر جزو کشور اردن است. ادامه داستان را از آیه 23 سوره قصص برایتان خواهم گفت.

« وَلَمَّا وَرَدَ مَاءَ مَدْيَنَ وَجَدَ عَلَيْهِ أُمَّةً مِنَ النَّاسِ يَسْقُونَ»، وارد سرزمین مَدیَن که شد به یک چشمه آبی رسید، چشمه­های آب برای خداست و جزو منافع ملّی است که همه مردم باید از آن استفاده کنند، موسی ^{علیه­السلام} جمعی از مردم را دید که برای سیراب کردن گوسفندانشان از آن چشمه آب برمی­دارند، « وَوَجَدَ مِنْ دُونِهِمُ امْرَأَتَيْنِ تَذُودَانِ»، با فاصله، دو دختر باحیا و باعفافی را دید که آنها هم گوسفندانی دارند و مراقب­اند که این گوسفندان با بقیه گوسفندان قاطی نشوند، حالا حضرت موسی ^{علیه­السلام}، یک جوان مومن، انقلابی، گرسنه، ترسان، دلواپس، غریب است ولی از آنجایی که روحیه جستجوگری و مظلوم یابی و دستگیری در او بود به جای بی تفاوت بودن، با خود فکر کرد، دخترها در اینجا چکار می­کنند؟ سراغ دخترها آمد، « قَالَ مَا خَطْبُكُمَا»، قصه شما چیست؟ «خَطْب»، یعنی منظور، مقصود و کار ؛ کار شما چیست؟ چرا شما هم مثل آن مردها جلو نمی­روید؟ دخترها پاسخ دادند، «قَالَتَا لَا نَسْقِي حَتَّى يُصْدِرَ الرِّعَاءُ»، ما نمی­خواهیم با نامحرم­ها قاطی بشویم، ما صبر می­کنیم، اینکار هر روز ماست، تا این چوپان­های مرد گوسفندهایشان را آب بدهند، زمانی که کنار رفتند ما جلو می­آییم. «وَأَبُونَا شَيْخٌ كَبِيرٌ»، ممکن بود برای حضرت موسی ^{علیه­السلام} سوال پیش بیاید که این دخترها مگر پدر یا برادر ندارند که آنها آمده­اند؟ دخترها پیش دستی کردند و زودتر پاسخ سوال ذهنی حضرت موسی ^{علیه­السلام} را دادند، گفتند: پدر ما (شَيْخٌ) یعنی پیر هست، (كَبِيرٌ) یعنی مسن هست، نمی تواند کار کند، با یک زبانی هم به حضرت موسی ^{علیه­السلام} فهماندند که ما برادر هم نداریم. حضرت موسی ^{علیه­السلام} از آن روحیه جستجوگری که داشت و چون می­دانست مردان به خاطر قدرت بازو فراوانی که دارند، متاسفانه زور می­گویند، متوجه شد که آن مردها رعایت حق دختران را نمی کنند، به آن آقایان معترض شد، دقت کنید، حضرت موسی ^{علیه­السلام} یک غریبه­ای بود در آنجا، اهل آن شهر نبود ولی از آنجا که روحیه دفاع از مظلوم را داشت، به آن آقایان معترض شد. مردها هم سینه سپر کردند و به موسی گفتند: «بسیار خوب ؛ اگر مردی، خودت برایشان آب بردار.» ولی آن مَشک آب بسیار سنگین بود و با یک نفر نمی­شد آب را با آن برداشت، ولی موسی ^{علیه­السلام} بسیار قوی بوده است و با قدرتی الهی ، همانند همان قدرتی که خداوند به امیرالمومنین علی ^{علیه­السلام} داد تا در خیبر را بکند، با همان قدرت آقایان را کنار زد و تک نفره آن مشک بزرگ و سنگین را پر از آب کرد و به دخترها گفت جلو بیایید تا گوسفندانتان را سیراب کنید. آن­ها هم چنین کردند.

یکی ازمسائل جامعه دینی روابط زن و مرد است، روابط دختر و پسر هست، آیا می­شود زن و مرد رابطه نداشته باشند؟ خیر … آیا می­شود دختر و پسر رابطه نداشته باشند؟ خیر … ولی در چهارچوب حیا ، در چهارچوب عفاف، آنگونه که خداوند می­پسندد، این روابط باید انجام شود.

« فَسَقَى لَهُمَا»، حضرت موسی ^{علیه­السلام} برای آن دو دختر آب تهیه کرد تا به گوسفندانشان بدهند، «ثُمَّ تَوَلَّى إِلَى الظِّلِّ»، بعد از آن دیگر با دخترها صحبتی نکرد و در زیر سایه درختی نشست و شروع کرد به حرف زدن با خدا، دقت کنید، با خدا،  نه با دخترها !!! « فَقَالَ رَبِّ إِنِّي لِمَا أَنْزَلْتَ إِلَيَّ مِنْ خَيْرٍ فَقِيرٌ»، ای خدا، من به چیز خوبی که تو برای من بفرستی محتاجم، موسی ^{علیه­السلام} گرسنه بوده است ولی به خدا نگفت من گرسنه­ام، غذا می­خواهم، مثلا بگوید، خدایا ما که یک مردانگی کردیم، حالا کسی مزدی به ما بدهد، خیر ، چنین حرفی نزد، خیلی با ادب از خداوند درخواست کرد، یکی از چیزهایی که ما باید از پیامبران یاد بگیریم ادب در دعا کردن است، موسی ^{علیه­السلام} به خداوند چنین گفت که ای خدا من بنده تو هستم تو مالک من هستی، تو رازق من هستی، من بر اساس مأموریت در شهر وارد شدم و خواستار دفاع از مظلومی بودم که این حادثه پیش آمد، در حال حاضر هم از هیچکس توقعی ندارم، تو خدا به من کمک کن!! حالا درس­هایی که از این آیه می­گیریم چیست؟این درس­هارا من از تفسیر نور حاج آقا قرائتی نوشته ام، بعضی ها را هم خودم اضافه کرده­ام.

• درس اول چیست ؟ آب­ها از منابع ملّی هستند، کسی نمی­تواند در انحصار خودش دربیاورد.
• درس دوم، از حیا و ضعف زنان سوء استفاده نکنیم، در همه اجتماعات هست، در کشور ما هم هست، مثلا برای گرفتن نان باید در صف بایستیم، چکار باید کرد؟ آیا باید خانم­ها و آقایان قاطی شوند؟ یا صف خانم­ها باید از صف آقایان جدا شود؟ آن که اسلام طرفدار آن است، عدالت است، نه به مردها ظلم بشود، نه به زن­ها، ولی زن­ها به خاطر حیایی که باید مراقبت کنند، متاسفانه از قافله عقب می افتند، نمی­خواهند بدنشان با بدن آقایان تماس پیدا کند، مجبور هستند فاصله بگیرند، این آیه این نکته را به ما می­گوید، اگر قانون و حمایتی از قانون در کار نباشد، بسیاری از مردها حقوق زنان را نادیده می­­گیرند.
• درس سوم، حریم میان زن و مرد، یک ارزش است!! دختران شعیب با فاصله ایستاده بودند، این را قرآن ارزش می­داند، اختلاط بین زن و مرد، قاطی شدن زن و مرد، قرآن این مورد را برای تربیت زن و مرد سم می­داند!!
• درس چهارم، از موقعیت خود سوءاستفاده نکنیم، دخترها، دختران پیغمبر بودند، امروزی ها در جامعه ما به آقازاده معروف­اند، مثلا امروز همه باید برای گرفتن ماشین اسم بنویسند ولی این آقا یا این خانم بدون نوشتن اسم ، چون دختر وکیل و وزیر و شهردار و برادر فلان کس هست، ماشین می­گیرند، این سوء استفاده کردن از موقعیت است. دختران می­توانستند بیایند جلو و بگویند، آقایان ما دختر رئیس جمهور هستیم و آنها هم رنگشان تغییر کند و عقب نشینی کنند ولی دخترها از موقعیت خانوادگی و اجتماعی خودشان سوء استفاده نکردند، گفتند ما هم مثل بقیه دخترها، بقیه دخترها اگر پدرشان پیر شود چکار می­کنند؟ مجبورند تا کار کنند، پس ما هم مثل بقیه دخترها کار می­کنیم.
• درس پنجم، دختران پیامبر خدا هم کار می­کنند، ما هفته گذشته نرسیدیم تا کارهایی را که دختر پیامبر خدا (ص) در خانه می­کرد بیان کنیم، امیرالمؤمنین علی ^{علیه­السلام} به یکی از دوستانش فرمود: «همسر من آنقدر مشک آب به دوش گرفته است که جای مشک بر بدن او ظاهر است، آنقدر آرد سابیده که دستانش آسیب دیده است.» در دین ما کار افتخار است، کار عبادت است، کار در خانه، کار بیرون خانه، زن کار بکند، مرد کار بکند، الان سوغاتی که از غرب برایمان آمده است چون مبتنی بر لذت خواهی است، همه آرزو می­کنند، ای کاش من یک درآمدی داشتم که نمی خواست کار کنم، پولهایم را در بانک می­گذاشتم و ماهانه چندین میلیون می­گرفتم، صبح ها تا 10 می­خوابیدم و بعد والیبال بازی می­کردیم و بعد از رستوران جوجه­ای می­خوردیم و می خوابیدیم …. این زندگی نیست!! این حیوانیت است، کار را خداوند برای رشد ما قرار داده است، دختران پیامبر کار می­کنند، آن هم یک کار سختی مثل چوپانی!! حدیث داریم بسیاری از پیامبران مثل موسی ابن عمران ^(ع)، مثل عیسی ابن مریم ^{علیه­السلام}؛ مثل محمد مصطفی (ص) چوپانی می­کردند.
• درس ششم، مشکلات شخصی، نباید ما را از حمایت مظلومان باز دارد، این به کجای قصه مربوط است؟ حضرت موسی ^{علیه­السلام} خودش مشکل داشت، خودش فراری و گرسنه بود اما اگر کسی مؤمن و انقلابی باشد ، مثل نواب صفوی، مثل فدائیان اسلام، مثل یاران حقیقی اسلام در روزگار ما، اصلا مشکل خودش را یادش می­رود، خودش مستاجر است ولی برای مستاجر بغلی غصه می خورد، جوان خودش ازدواج نکرده است ولی برای جوان ازدواج نکرده همسایه هم غصه می­خورد، این آیه این مطلب را می­گوید که مشکلات شخصی ، نباید ما را نسبت به مسائل اجتماعی بی تفاوت کند، الان در کشور ما گروه­های جهادی اعم از دانشجویان و دانش­آموزان، طلاب که رهبر بزرگ انقلاب مدام توصیه می­کند که کارهای این گروه­ها را تماشا کنید، مثلا این­ها به نقاط دورافتاده می­روند و درمانگاه و مدرسه و بیمارستان می­سازند یا خودشان مشکل ندارند؟ قطعا دارند … خود همان دختر، پسر، آن دانشجو، طلبه مقروض است ولی روحیه­ای را انتخاب کرده است که آن کمک به خلق خدا است ، این افراد این خصلت را از موسی ابن عمران، از آیات قرآن آموخته است.
• درس هفتم، حمایت از حقوق بانوان یک ارزش است، معمولا در این هفت، هشت هزارساله تاریخ بشر، زنان بیش از مردان مورد ظلم واقع شده­اند، خدا شهید باهنر را رحمت کند، کتابی به نام «جهان در عصر بعثت» نوشته­اند، که در آن کتاب آمده است که وضعیت زنان قبل از آنکه پیامبر مبعوث شوند، در ایران ، در ژاپن، در هند، در مصر، در یونان چگونه بوده است، حقیقتا اسلام مدافع بانوان است، امروز هم که غرب در تبلیغات می­گوید که مدافع زن هست ، ولی زمانی که وارد جامعه آنها می­شویم، می­فهمیم که زن در آنجا تحقیر می­شود، این آیه به ما می­فرماید: «سعی کنیم، در حرف زدن با نامحرم، کوتاه یا خلاصه سخن بگوییم»، حضرت موسی ^{علیه­السلام} می­توانست با دخترها نیم ساعت صحبت کند ولی فقط دو کلمه « مَا خَطْبُكُمَا» به آنها گفت، دختر و پسر ایرادی ندارد که با حفظ چهارچوب با هم صحبت کنند، ولی طولانی خیر ، چرا که اگر طولانی شد، منجر به قرار و دیدارها خواهد شد. این آیه نحوه ارتباط با نامحرم را برایمان روشن می­کند، کوتاه باید صحبت کرد.
• درس هشتم، کار زن در خارج از خانه اشکال ندارد، مشروط به این شرط­ها، اولا تنها نباشد، مثلا چقدر از پزشک­هایی که منشی آنها خانم­هایی مجرد هستند و در یک مطب در بسته تا زمانی که مریض­ها وارد شوند با هم تنها هستند، آیا درست است؟ یا مثلا در شرکت­ها، منشی مدیرعامل­ها ، خانم های مجرد هستند در یک اتاق دربسته با هم می­نشینند، آیا درست است؟ کار زن در خارج از خانه ایرادی ندارد، ولی تنها خیر …. دختران شعیب دوتا بودند. شرط دوم، با مردان اختلاط نداشته باشند، باهم دست بدهند … شرط سوم، به شرطی که مردی که توان کار دارد، در خانه نباشد، اگر در خانه پدری، همسری، برادری دارد که می­تواند کار کند، کار کند و زن در خانه باشد تا آن عزت و سلامتش حفظ شود.
• درس نهم، وقتی پدر و نان آور خانواده از کار می­افتد، همه فرزندان حتی دختران مسئول هستند، این پدر تا می­توانسته کار کرده است ، ولی الان توان کار کردن را ندارد، با آن حقوق بازنشستگی هم نمی­تواند زندگی را اداره کند، بچه­ ها باید کمک کنند، از این آیه این را می آموزیم، « وَأَبُونَا شَيْخٌ كَبِيرٌ»، یعنی بابای ما پیری است مسن، نمی­تواند کار کند، پس وظیفه نان آوری به دوش ما می­افتد.
• درس دهم، در کمک به دیگران شرط قرار ندهیم، فورا عمل کنیم، موسی ابن عمران همین اندازه دید که این دختران مظلوم واقع شده­ اند، وقت و حق آنها خورده شده است، اقدام کرد، در شب های قبل «فَ» را معنی کردیم به چه معناست؟ سه حرف را معنا کردیم، «واو»، «باء»، «ثُمَ»، زمانی می­گوییم، (جاء الحسن و الحسین)، یعنی حسن وحسین به این جلسه آمدند، کدام زودتر آمدند؟ هیچ معلوم نیست، اما اگر گفتیم، (جاء الحسن فالحسین)، یعنی اول حسن آمده است، «فَ» یعنی بلافاصله، بلافاصله حسین آمده است، حالت سوم، اگر گفتیم (جاء الحسن ثُمَ الحسین)، یعنی اول حسین آمده، با فاصله حسین آمده است، حالا در آیه ، موسی ابن عمران دختران رو دید «فَسَقَى»، یعنی بلافاصله، شرط نگذاشت، مثلا به این شرط به شما کمک می کنیم که در آینده به همسری من دربیایید؟ خیر …
• درس یازدهم، خدمت به مردم را خالصانه انجام دهیم، مشکلاتمان را با خدا در میان بگذاریم.
• درس دوازدهم، در دعا برای خدا، تکلیف معین نکنیم!! مثلا خدایا یک خانه ­ای درمیدان هادی ساعی، آن ضلع شرقی، حیاط دار، 200 متر، به من بده، خیر برای خدا تعیین و تکلیف نکنیم … به خدا می­گوییم من بی خانه هستم، «رَّبِّ أَنزِلنِي مُنزَلا مُّبَارَكاً»، یک خانه­ای که برکت داشته باشد، چه خانه ­هایی که بسیار برکت دارند، بسیار محل آموزش قرآن و افطاری و میهمانی هستند ولی چه خانه­ های بزرگی در شمال شهر تهران که بالای هزار متر است ولی سالی یک شب هم میهمانی ندارد، یک آیه قرآن در آن خوانده نمی­شود، امام عزیز بنیان گذار جمهوری اسلامی فرمود: «نگاه کنید به خانه فاطمه ^(س)، به خانه علی ^(ع)، شما از خدا همین را بخواهید، یک خانه با برکت و خوب بخواهید» ، «مُنزَلا مُّبَارَكا وَأَنتَ خَيرُ ٱلمُنزِلِينَ».

«فَجَاءَتْهُ إِحْدَاهُمَا تَمْشِي عَلَى اسْتِحْيَاءٍ»، حضرت موسی ^{علیه­السلام} زیر درخت نشسته بود و درحال دعا کردن بود، یکی از دختران را دید که به سمتش می ­آید، دعا جواب داده است، جالب است که خداوند فرم راه رفتن این دختر را هم در قرآن آورده است، با حیا راه می­رفت، معلوم می­شود خانم­ها دو جور با حیا و بی حیا می­توانند راه بروند!!! چرا خداوند این قطعه را آورده است؟ برای اینکه به ما فرم تردد یک زن با خدا را یاد بدهد که باید با حیا باشد، حالا این دختر یک پیغامی از طرف پدرش آورده بود، پیغام این بود، «قَالَتْ»، گفت ، «اِنَّ أَبِي يَدْعُوكَ»، پدرم شما را دعوت کردند، برای چه ؟ «لِيَجْزِيَكَ أَجْرَ مَا سَقَيْتَ لَنَا»، می­خواهد مزد آبی که برای گوسفندان ما کشیده­ ای را به شما بدهد.

                                با خدا باش و پادشاهی کن …. بی خدا باش و هرچه خواهی کن

حضرت موسی ^{علیه­السلام} مشکلاتش چه بود؟ مشکل اول، اشتغال، مشکل دوم، ازدواج، مشکل سوم، مسکن، مشکل چهارم، دانشگاه، خداوند همه آنها را یکجا برایش حل کرد.

امام رضا ^{علیه­السلام} فرموده است: «موسی ابن عمران به آن دختر گفت، من جلو راه می­روم شما پشت سر من بیا، رسیدیم به سه راهی، چهار راهی من را راهنمایی کن، از اینجا آن دختر فهمید که این جوان، یک جوان پاک چشم است.» کلمه­ ای در قرآن آمده است «خائِنَةَ الْأَعْيُنِ»، بعضی­ها چشم خیانتکار دارند، لذا زمانیکه به خانه رسید، به پدرش گفت : « جوانی قوی و امین را شما ، استخدام کن » از کجا فهمید که قوی است ؟ از آنجایی که آن سطلی را که چند نفر حمل می­کردند ، او یک تنه توانست حمل کند، از کجا فهمید که امین است؟  یک حدیث داریم، که ابتدا دختر خانم­ها جلو رفتند، باد می­وزید، باد به لباس­های دخترها می­خورد و لباس­ها تکانی می­خوردند، موسی ^{علیه­السلام} جلو آمد و این طرح را پیشنهاد کرد، چرا که نمی­خواست نگاهش به لباس­ها و بدن آن دختران بیفتد.

موسی ^{علیه­السلام} به خانه حضرت شعیب ^{علیه­السلام} رسید و حضرت شعیب ^{علیه­السلام} از او پرسید: « شما چه کسی هستی؟ از کجا آمده ای؟ برای چه آمده ­ای؟ » سپس حضرت موسی ^(ع)، سرگذشت خود را برای حضرت شعیب ^{علیه­السلام} تعریف کرد، حضرت شعیب ^(ع)هم به او تامین داد، گفت: «نَجَوْتَ مِنَ الْقَوْمِ الظَّالِمِينَ»، دیگر مصری­ها و فراعنه از این مرز نمی­توانند وارد مَدیَن شوند، تو نجات پیدا کردی.

هفته آینده در مورد مراسم خواستگاری و سوالاتی که در این مراسم پرسیده می­شود، صحبت خواهیم کرد، ببینیم ازدواج یک جوان مؤمن و امین با دختر یک پیامبر چگونه خواهد شد.

خدایا شیرینی آیات کتابت را به ما بچشان، آنهایی که ما را با قرآن آشنا کردند بر سفره احسانت میهمان بفرما، خدایا کمک کن تا بتوانیم قرآن را در تار و پود جامعه خودمان پیاده کنیم، رهبر عزیزمان، کشور عزیزمان، مردم عزیزمان را از هر گزندی مصون و محفوظ بدار، به روان پاک شهیدان، روح بلند حضرت امام خمینی صلواتی تقدیم بفرمایید.

دانلود متن

معرفی الگوهای قرآنی

جلسه یازدهم تفسیر موضوعی قرآن کریم (آیات 12-10 سوره مبارکه تحریم)

🕌 شهرری، حرم حضرت عبدالعظیم (ع)- استاد سید جواد بهشتی

دانلود فایل صوتی

سلام علیکم و رحمه الله

بسم الله الرحمن الرحیم

«الهی أَنْطِقْنِی بِالْهُدَی، وَ أَلْهِمْنِی التَّقْوَی»

شب جمعه، شب رحمت و مغفرت، شب زیارتی سالار شهیدان، تقاضا می­کنم به روان تابناک حضرت صدیقه طاهره فاطمه الزهرا ^{سلام­الله­علیها} و پدر بزرگوارشان و همسر مظلومش و فرزندان معصومش، صلواتی هدیه بفرمایید. به روان مادران شهدا که فردا به نام و یاد آنها نامگذاری شده مخصوصا مادر آن چهار شهید صلواتی عنایت بفرمایید. در جوار امامزادگان، ذریّه پیامبر هستیم، به روان تابناک امامزادگانی که ما میهمان آنها هستیم، عالمانی که در اینجا خفته­اند، مومنین، مومناتی که در اینجا منتظر دعای شما هستند، به روان پاک همه آنها صلواتی هدیه بفرمایید.

امشب در خدمت سه آیه آخر سوره مبارکه تحریم هستیم.

بیش از 900 بار خداوند در قرآن با نام (رَبّ) معرفی شده است، به معنای صاحب و پرورش دهنده، همه موجودات عالم صاحب و پرورش دهنده ای دارند، خداوند در قرآن می­آموزد اگر چیزی می­خواهید، با نام (رَبّ) او را صدا بزنید، چرا که او پرورش دهنده ماست، او صاحب ماست، یکی از راه هایی که خدا در قرآن برای تربیت ما انسان­ها، زیاد به کار برده است، معرفی الگوهاست. الگوهایی که هم بد هستند و هم خوب، آدم­هایی که مثل ما در بهترین شرایط و امکانات و مربیان بودند، اما بدترین تصمیم­ها را گرفتند، جهنمی شدند، ولی برعکس انسان­هایی که در سخت­ترین شرایط توانستند ایمان خود را حفظ کنند و تصمیمات درستی بگیرند، خداوند در این سه آیه، چهار زن را به عنوان الگو معرفی می­کند، دو زن به عنوان الگو و عبرت بد و دو زن به عنوان الگو و عبرت خوب که در حال حاضر هم در جامعه ما وجود دارند. حالا با این مقدمه و با ذکر صلواتی این آیات را توضیح می­دهیم.

« اعوذ بالله من الشیطان الرجیم»

«ضَرَبَ اللَّهُ مَثَلًا لِلَّذِينَ كَفَرُوا»، خداوند برای کافران مرد و زن، مثال زد ولی مثالی که زده است به عنوان الگو برای مردان و زنان کافر، از دو زن است، «امْرَأَتَ نُوحٍ وَامْرَأَتَ لُوطٍ»، همسران دو پیامبر، همسر نوح و همسر لوط، مگر می­شود؟ همسر پیامبر باید الگو خوبان، مومنان، پاکان و امینان باشد، مگر می­شود؟ خداوند شهید مطهری را رحمت کند، می­گوید: در قرآن آیات زیادی به معنای اختیار انسان است اما به نظر من (شهید مطهری) مناسب ترین آیه که نشان می­دهد، انسان اختیار دارد، همین چند آیه­ای است که امشب می­خوانیم. یک زن در خانه یک پیامبر و با تربیت یک پیامبر نمی­خواهد ایمان، بهشت و سعادت را بپذیرد، این بدین معناست که آیا مرد او نقصی داشته است؟ خیر … مربی او نقصی داشته است؟ خیر …. محیط زندگی او مشکلی داشته است؟ خیر … خدا مرحوم آقای فلسفی را که الان در جوار قبر ایشان هستیم ، رحمت کند، این خطیب توانا و پژوهشگری که پس از صد سال کتاب­های او برای تربیت ما و جوانان و فرزندانمان به کار می­آید، نوشته است: « سرنوشت فرزندان ما را این عامل­ها رقم می­زند: 1) وراثت، 2) تربیت و3) اراده … در بین این سه عامل ، آن عامل اصلی اراده است. درست است که وراثت و این ژن­ها بسیار تاثیر دارد و می­تواند زمینه ساز هدایت یا گمراهی باشد، تربیت، محیط، رسانه، خانواده، جامعه، اینها هم بسیار اثر دارند، اما آن حرف اصلی و آخری را اراده انسان می­زند. » «ضَرَبَ اللَّهُ مَثَلًا لِلَّذِينَ كَفَرُوا»، خداوند برای کافران، مردان و زنان کافر، دو زن را مثال زده است، در خانه پیامبر، در بهترین محیط، در بهترین محتوا، بهترین لقمه، زنانی کافر زندگی کردند. خداوند می­خواهد بفرماید که خود انسان و اراده او بسیار نقش دارد.

                                             …. صدها چراغ دارد و بی­راهه می­رود ….

یعنی انسان چنین وضعی دارد که با صدها پروژکتور راه را از بی­راهه تشخیص می­دهد ولی می­گوید چاه را می­خواهم، می­داند خوشبختی و بدبختی چیست ولی بدبختی را برمی­گزیند، حالا این دو همسر پیامبر چه کردند؟

« فَخَانَتَاهُمَا فَلَمْ يُغْنِيَا عَنْهُمَا»، به شوهرانشان، به همسرانشان خیانت کردند، چه نوع خیانتی؟ پیامبر عزیز اسلام ^{صلی­الله­علیه­و­آله} می فرماید: خیانت این دو زن از جنس عفت نبوده است، چرا که در طول تاریخ نداریم، پیامبری که همسرش بی عفتی کرده باشد. پس منظور از خیانت، خیانت به مکتب، خیانت به رهبر است …. چرا که پیامبران مخالفانی داشتند، مخالفانی که می­خواستند، دستگاه پیامبران را تعطیل کنند، اسراری در خانه پیامبران بوده است، نباید به بیرون منتشر می­شده­ است، این دو خانم، آن اسرار را به مخالفان و دشمنان می­رساندند، باعث می­شدند خدا پرستان آسیب ببینند و دیرتر به اهدافشان برسند.

در آغاز این سوره آیاتی است که به برخی از همسران پیامبر اسلام می­پردازد. مفسر جهان اسلام آقای جوادی آملی می­فرماید: « این آیه آخر؛ یعنی آیه دهم سوره تحریم ، به خیانت بعضی از همسران پیامبر اسلام هم می­تواند اشاره داشته باشد.» بعضی از آدم­ها فکر می­کنند به خاطر نسبتشان با فلانی به بهشت می­روند !!! خانم­ها، آقایان، پیامبر عزیز ما فرمود: « فاطمه جان اگر فکر می­کنی، در قیامت بگویی من دختر پیامبر خاتم هستم و تو به بهشت خواهی رفت، اشتباه می­کنی!! باید در قیامت این را بگویی که من چه کرده­ام. چه دستاورد و عملکردی داشته­ام.» صرف دختر و پسر و برادر پیامبر بودن، مشکلی را حل نمی­کند.

«كَانَتَا تَحْتَ عَبْدَيْنِ مِنْ عِبَادِنَا صَالِحَيْنِ»، این دو خانم تحت تربیت دو بنده صالح ما بودند، «فَخَانَتَاهُمَا»، خیانت کردند، «فَلَمْ يُغْنِيَا عَنْهُمَا مِنَ اللَّهِ شَيْئًا»، حالا که خیانت کردند، این دو پیغمبر نمی­توانند برای آنها کاری انجام بدهند. ما عقیده داریم شفاعت اولیاء، شفاعت پیامبران، در آن دنیا تاثیر دارد حتی در زیارتنامه پیامبر (ص) می­خوانیم ، خداوند این آبرو را به پیامبر داده که هرکس به زیارت پیامبر برود، از پیامبر بخواهد که یا رسول الله تو از خدا بخواه تا گناهان مرا ببخشد، می­بخشد، ولی اگر کسی به مکتب پیغمبر و به پیغمبر خیانت کرده باشد حتی شفاعت او هم تاثیری ندارد.

« فَلَمْ يُغْنِيَا عَنْهُمَا مِنَ اللَّهِ شَيْئًا»، اسرار خانه پیامبر امانت است، حضرت نوح (ع) پیامبر اولوالعزم و حضرت لوط (ع) پیامبر غیر اولوالعزم هستند، دو زن در خانه آنها اختلال ایجاد کردند، در پیروان آن دو پیامبر صدمه ایجاد کردند، «وَقِيلَ ادْخُلَا النَّارَ مَعَ الدَّاخِلِينَ»، در دنیا، در آخرت بدبخت خواهند شد، در قیامت به آنها، به همسر نوح و همسر لوط، گفته می­شود که همراه داخل شوندگان، داخل جهنم شوید . از این آیه می­فهمیم آدم­ها مصونیّت ندارند، الان در بعضی از کشورها، بعضی از مسئولان مثل وزرا، نمایندگان و ….. مصونیّت دارند، ولی در پیشگاه خداوند هیچکس حتی همسر پیامبر مصونیّت ندارند، آقا علی ابن موسی الرضا ^{علیه­السلام} برادری دارند به نام زید، او در بصره تشکیلات و جمعیتی را راه انداخته بود، یک راهی غیر از راه امام رضا ^{علیه­السلام} را راه انداخته بود، ایشان به برادرش زید فرمودند: « این مقامی که ما به آن رسیده­ایم به خاطر تقوا و پاکی به ما داده شده است، نه صرف اینکه بگوییم فرزندان فاطمه ^{سلام­الله­علیها} و فرزند پیغمبر هستیم ، به ما عطا نشده است. » نکته مهمی در این آیه است، از این آیه می­فهمیم زن می­تواند الگوی صلاح یا فساد در طول تاریخ باشد، از این آیه می­فهمیم که از بی­ادبان هم می­توان ادب آموخت، یک نگاهی به همسر و پسر نوح ، به همسر لوط بیاندازیم ، از این آیه می­آموزیم که زن در عقیده و عمل آزاد است ، حتی در خانه پیغمبر می­تواند راهی غیر از راه پیغمبر و یا حتی مخالف آن را انتخاب کند. این آیه به ما می­گوید که جریان کفر و نفاق حتی در خانه پیامبران و امامان هم نفوذ می­کند، ما در بین امامانمان هم دو امام را داریم که یک مظلومیت خاصی دارند، امام دوم و امام نهم ما به دست همسرانشان به شهادت رسیدند، یعنی عامل نفاق، عامل کفر حتی می­تواند تا اینجا نفوذ کند، از این آیه می ­آموزیم حتی وابستگان فاسد نمی­توانند ضربه ­ای به عصمت و عدالت رهبران آسمانی بزنند.

«وَضَرَبَ اللَّهُ مَثَلًا لِلَّذِينَ آمَنُوا»، خداوند برای مؤمنین هم مثال زده است، چه کسی را ؟ باز هم یک زن را، یک زنی که در کاخ شاه همه وسایل برای او مهیا است، هیچ کم و کاستی ندارد، اما او به تاریخ آموخت که اراده انسان، سرنوشت را تعیین می­کند، از وقتی که فرعون فهمید همسرش ایمان آورده است، اول با نرمی با او صحبت کرد، دید جواب نمی­دهد، بعد با تهدید با او برخورد کرد، دید جواب نمی­دهد، بعد او را زیر آفتاب سوزان در صخره­های کوهستان چهار میخ کرد، دستها و پاهای او را بست، ولی باز هم تسلیم نشد، این انسان است، انسان چنین لیاقتی، چنین شایستگی دارد که در بهترین شرایط وقتی حق را می­شناسد، حق را انتخاب می­کند، فرعون را با همه امکانات رها می­کند، آسیه خود را آنقدر بالا می­برد که کنار حضرت خدیجه ^{سلام­الله­علیها}، کنار حضرت فاطمه الزهرا ^{سلام­الله­علیها}، کنار حضرت مریم ^{سلام­الله­علیها} می نشیند، چه کسی؟ همسر یک پادشاه. این قابلیت انسان است، امروز هم چنین زنانی وجود دارند، در ایران، در اروپا، در آمریکا ، به محض آنکه حق را شناخت، از همه هستی­اش، از همه امکاناتش صرف نظر می­کند و به سمت حق می­آید، می­داند اگر به سمت جبهه حق بیاید محرومیت دارد، اولین مبلغی که پیامبر اسلام اعزام کرد، یک بچه پولدار به نام مصعب است که پدر و مادرش سرمایه­دار بودند ولی اسلام را پسندید و انتخاب کرد، وقتی پدر و مادرش فهمیدند که او مسلمان شده است، او را از ارث و از ثروت محروم کردند ، ولی او تسلیم نشد، اولین مبلغ برای شهر مدینه، اولین امام جماعت نمازجمعه، اولین معلم قرآن، اولین آموزش دهنده احکام یک بچه پولدار هست، که از راحتی و آسایش و از لذت و غذا دل می کند.

«وَضَرَبَ اللَّهُ مَثَلًا لِلَّذِينَ آمَنُوا امْرَأَتَ فِرْعَوْنَ»، همسر فرعون الگوی مومنان است. «إِذْ قَالَتْ»، آن هنگام که گفت : «رَبِّ ابْنِ لِي عِنْدَكَ بَيْتًا فِي الْجَنَّةِ»، خدایا کاخ و غذا و لباس فرعون را نمی­خواهم، خانه­ای نزد خودت در بهشت برای من بنا کن. «وَنَجِّنِي مِنْ فِرْعَوْنَ وَعَمَلِهِ»، پروردگارا نجات بده مرا ازا فرعون و کارهای او، «وَنَجِّنِي مِنَ الْقَوْمِ الظَّالِمِينَ»، نه تنها فرعون بلکه فرعونیان آن­ها هم قابل تحمل نیستند و نمی­خواهم در اجتماعات آنها باشم، نمی­خواهم به سبک آنها زندگی کنم. از این آیه چه درس­هایی خداوند به ما آموخته است ؟ این آیه به ما درس می­دهد که آسیه همسر فرعون، محیط زده نبود، محیط شخصیت او را نساخته بود ، او با منطق در برابر رژیم فاسد فرعونی ایستاد، از لباس، از کاخ، از غذا از مادیات گذشت و فضای سکوت و خفقان فرعونی را زیر شکنجه شکست. اولین خانم که در اسلام شهید شد، چه کسی بوده است؟ سمیه … خیلی شکل شهادت این دو خانم مقاوم به هم شباهت دارد ، منتها سمیه یک برده بود، آسیه یک بانوی کاخ نشین ولی هر دو مقاومت کردند، اینقدر شکنجه شدند تا جان باختند، اما بر اعتقاد خودشان ایستادگی کردند، تا آخرین لحظه دست از موسی ابن عمران برنداشت و حامی رهبر بود، به کمتر از بهشت در جوار خدا قانع نشد، شهامت داشت و تهدیدات فرعون بر او اثر نکرد، منطق و عقل و وحی را بر وابستگی خانوادگی ترجیح داد . برایش مهم بود که حق چه می­گوید. او این شعار را بر هم زد… چه شعاری ؟

                                         …. خواهی نشوی رسوا ، همرنگ جماعت شو …..

خیر !!! من نه همرنگ جماعت می­شوم و نه رسوا می­شوم، او ثابت کرد که یک دست هم صدا دارد، صدای آسیه الان سه هزار سال است که در فضای جامعه جهانی پیچیده ، او ثابت کرد که با یک گل هم بهار می­شود.

سالار شهیدان حضرت امام حسین ^{علیه­السلام} یکی از درس­هایی که به ما داد همین بود که با یک گل هم بهار می­شود، بوی عطر امام حسین ^{علیه­السلام} الان جمعیت­های بسیاری را معطر کرده است.

در آیه آخر سوره تحریم یک الگوی دیگر معرفی می­شود، «وَمَرْيَمَ ابْنَتَ عِمْرَانَ الَّتِي أَحْصَنَتْ فَرْجَهَا»، در قرآن کریم 34 بار نام حضرت مریم ^{سلام­الله­علیها} آمده است، در 12 سوره قصه آن آمده است و یک سوره به نام او آمده است، در این آیه چهار ویژگی از او که برای ما الهام بخش است آمده است. 1) پاکدامنی : « أَحْصَنَتْ فَرْجَهَا» ، بانویی که دامنش را پاک نگه داشت. 2) دمیده شدن روح الهی : « فَنَفَخْنَا فِيهِ مِنْ رُوحِنَا»، خداوند از روی اعجاز، مثل اینکه پدر ما آدم را بدون پدر و مادر آفرید، عیسی ^{علیه­السلام} را بدون پدر بوسیله مادری پاکدامن به نام مریم سلام الله علیها به این جهان آورد.    3) « وَصَدَّقَتْ بِكَلِمَاتِ رَبِّهَا وَكُتُبِهِ»، این بانو به مکتب پیامبران و کتاب­های آسمانی ایمان آورد و تصدیق کرد، 4) «وَكَانَتْ مِنَ الْقَانِتِينَ»، او اهل طاعت و عبادت بود، آنقدر عبادت می­کرد که زکریای نبی، دلشکسته شد، هرگاه از کنار محراب این بانو گذر می­کرد، می­پرسید این میوه و یا غذای تازه از کجا آمده است، حضرت مریم ^{سلام­الله­علیها} می­گفت از جانب خداوند، بانویی که از آسمان برای او غذا می­فرستادیم، او هم الگوی شماست، الگو پاکدامنی، الگو دریافت الطاف الهی، الگوی تصدیق و باور کردن پیامبران و کتاب­های آسمانی و الگو طاعت و عبادت برای شماست.

خلاصه مباحث امشب چه بود؟ یکی از روش­های تربیتی خداوند معرفی الگوهاست، نگاه کنیم و درس بگیریم، هم از الگوهای بد و هم از الگوهای خوب، الگوهای بد یعنی از کسانی که در بهترین شرایط، بدترین تصمیم را گرفتند و الگوهای خوب، کسانی که در سخت­ترین شرایط، بهترین تصمیمات را گرفتند، اینها می­توانند راه را به ما نشان بدهند. در مکتب اهل بیت، امام زمان ^{عجل­ الله­ تعالی­ فرجه­ الشریف} در نامه­ای که شیح طوسی در کتاب خودش آورده است شرایط سخت آخرالزمان را بیان کرده است، در آن نامه آورده است که حضرت فاطمه ^{سلام­الله­علیها} دختر پیامبر است. این معنایش آن است که آخرالزمانی­ها خیلی به فاطمه شناسی محتاج هستند. و امشب شب رحلت یک مادر، مادر چهار شهید حضرت ام البنین علیها السلام است، باید قدردان خانواده­های شهدا باشیم.

خدایا به حق اولیاءات که ما اینجا در جوارشان صحبت کردیم، نماز خواندیم، ما را به خودمان وا مگذار. شر اشرار و بدخواهان را به خودشان برگردان. خدایا پدر و مادرها، معلمان، علما که ما را مسلمان و شیعه تربیت کردند، بر سفره احسانت میهمان بفرما. خدایا بچه­هایمان را در یوم القیامه از بهترین مسلمانان تربیت بفرما. بیماران لباس شفا بپوشان. زیارت شهدا، شفاعت شهدا را نصیب ما بفرما. وسیله ازدواج، اشتغال، مسکن برای جوان­ها فراهم بفرما. رهبر عزیزمان، کشور عزیزمان، مردم عزیزمان را از هر گزندی به دور بدار. نثار ارواح مومنین، مومنات، شهیدان و گذشتگان این جمع و روح بلند امام خمینی صلواتی تقدیم بفرمایید.(الگوهای قرآنی)

اللهم صل علی محمد و آل محمد و عجل فرجهم

دادگاه خانواده

جلسه نهم تفسیر موضوعی قرآن کریم (آیات 35 و 36 سوره نساء)-دادگاه خانواده

🕌 شهرری، حرم حضرت عبدالعظیم (ع)- استاد سید جواد بهشتی

بسم الله الرحمن الرحیم

خداوند خانواده را دوست دارد .تشکیل خانواده را دوست دارد .شیطان طلاق وفروپاشی خانواده را می خواهد.خداوند انسجام واتحاد، محبت وصمیمیت را می پسندد.شیطان جدایی، پراکندگی وعداوت ودشمنی را می خواهد.

خانواده که تشکیل میشود زن و مرد از دو خانواده جدا با فرهنگهای مختلف ، سلیقه ها وتمایلات مختلف هستند.

وقتی زندگی آغاز شد آرام آرام مشکلاتی پیدا می شود واختلافاتی بین این دو نفر پیدا می شود.

اسلام اینگونه می پسندد که خود این دونفر با هنر خود اختلافات خود را حل کنند ، باید راه ورسم حل کردن اختلاف را بیاموزند وحتی الامکان به دیگران کشیده نشود.

خیلی از خانواده ها این مهارت را دارند و مثلا ۳۰ سال زندگی کرده ومشکلات را با تدبیر پشت سر گذاشته اند.

اما گاهی این اختلافات نمود خارجی پیدا می کند و اطرافیان وبستگان وهمسایگان و…متوجه می شوند که بین این زن وشوهر اختلاف هست.

الان در دنیا رسم این است که به دادگاه مراجعه می کنند.

و با طی مراحلی قاضی بینشان داوری می کند.

اما طرح خدا به عنوان خالق ما برای این مساله  ایات 35 و 36 سوره نساء است .

کسی بیشتر از خدا ما را نمی شناسد وکسی بیشتر از خدا ما را دوست ندارد وکسی بیشتر از خدا خطرها ومشکلات وآسیب ها را نمی داند.

آیه 35 : « وَ إِن خِفتُم شِقاقَ بَینِهِما … »

گاهی دو چیز باهم جمع می شوند بعد از هم جدا می شوند ، ولی گاهی یک چیز دو تکه می شود که به آن شِقاق گفته می شود.

این معنایش این است که اسلام و قرآن ، زن وشوهر را دوتا نمی داند ، یکی می داند.

واگر ترسیدید جدایی بین این دونفر را… یعنی جدا نشده اند ولی علائمی مشاهده می شود که نشان از مشکل و جدایی هست.

« فَابعَثوا حَکَمًا مِن أَهلِهِ  وَ حَکَمًا مِن أَهلِها » انتخاب کنید یک داور از خانواده مرد ویک داور از خانواده زن ،

پس بنا بر عقل ، حَکَم داور باید یک آدم با تجربه وبا سواد و کاربلد و دلسوز و خیرخواه وکارشناس و…باشد.

« إِن یُریدا إِصلاحًا »اگر این دو نفر خواهان اصلاح هستند .

گاهی قصد اصلاح ندارند ومی خواهند لشگر کشی کنند و در این صورت صلح آشتی ایجاد نمی شود.

« یُوَفِّقِ اللهُ بَینَهُما » خدا هم به میدان می آید و بین زن وشوهر را آشتی ایجاد می کند. توفیق می دهد وعنایت می کند.داوری آن دو نفر به نتیجه می رسد.

« إِنَّ اللهَ کانَ عَلیمًا خَبیرًا » همه بدانند که حقیقت این است که خدا دانا وبا خبر است.

با استفاده از تفاسیر ، 20 نکته از این آیه خدمتتان عرض می کنیم . با نوشتن ونقل کردن مطلب طبق فرموده حضرت علی( ع) آن را به یاد بسپارید.

نکته اول….داوران از فامیل ها باشند.در دادگاهها قاضی آن قدر با این مسائل سر و کار داشته که نمیتواند به اندازه فامیل دلسوزی کند.دادگاهی که خدا پیشنهاد کرده سرشار از عاطفه است.چون دلسوزی زیاد و احتمال رسیدن به نتیجه اش از دادگاه بیشتر است .

نکته دوم…رسیدگی به اختلاف در این دادگاه سریع  ، بی خرج و بدون مشکلات اداری است.

نکته سوم…اسرار این دادگاه به غریبه ها نمی رسد.

زنی نزد حضرت علی( ع) شکایت همسرش را برد . حضرت به او گفت: «  شما سرهایتان را روی یک بالش می گذارید ، چرا آبروی هم را می برید ؟ »

در دادگاهی که خدا گفته آبروریزی نیست ، حَکَم دلسوز حرف را پنهان کرده  و برای کسی نقل نمی کند .

نکته چهارم…علاج واقعه قبل از وقوع باید کرد…« إِن خِفتُم » یعنی اگر ترسیدید .اقدام کنید نگذارید زمان برود واختلافات کهنه شود.

نکته پنجم…قبل از نگرانی از جدایی در زندگی مردم دخالت نکنید. بعضی ها همه اش در زندگی این و آن دخالت می کنند . بخشی از اختلافات خانوادگی به خاطر دخالتهای نابجای خانواده هاست.این نوع دخالتها ممنوع است .

نکته ششم…زن وشوهر یک روح در دو پیکرند. از کلمه « شِقاق » می فهمیم که یک چیز  هستند که از هم جدا می شوند .

در اسلام زن وشوهر یک چیز واحدند ودو تا نیستند.

نکته هفتم…اقدام برای حل اختلاف باید زود وسریع انجام شود . « فـ » در عربی یعنی بلافاصله ، « فَابعَثوا حَکَمًا» یعنی بلافاصله وفوری داوری انتخاب کنید . نگذارید کینه وعداوت مثل سرطان وجود زن وشوهر را بگیرد ، باید سریع اقدام کرد.

نکته هشتم…جامعه وحکومت در برابر اختلاف خانواده ها مسوولیت دارد. به زن وشوهر نگفته که بروید صلح کنید، به جامعه گفته است ، پس مسلمانان و دولت و … جامعه برای حل اختلاف خانواده ها مسؤولیت دارند.

یکی از پیامهای این آیه این است که مردم وحکومت برای حل اختلافهای خانواده مسؤول هستند ؛ مثلا باید آموزش بدهد یا مشکلات مالی را حل کند.

نکته نهم…بستگان وخویشان در رفع اختلافات خانواده ها مسؤولیت سنگین تری دارند.

نکته دهم…زن وشوهر در انتخاب داور حق یکسانی دارند.

نکته یازدهم…از هر خانواده یک نفر به داوری بیاید ولشگر کشی نکنید.

نکته دوازدهم…زن و شوهر باید حرف داورها را قبول کنند . به احترام خدا و صلح و سعادت به حرف داورها تن دهند.

نکته سیزدهم…مشکلات مردم را توسط خود مردم حل کنید ؛ مثل شورای حل اختلاف شهرها .

نکته چهاردهم…از آشتی دادن ناامید نشوید و نسبت به آن بی تفاوت نباشید. همان خدایی که مارا آفریده ، گفته که در اختلاف به دنبال داور بروید.اگر نتیجه نمی داد خدای حکیم ما را دنبال آن نمی فرستاد.

نکته پانزدهم…دلها به دست خداست و از عنایت خدا غافل نشوید. « یُوَفِّقِ اللهُ » داورها ؛ شما تنها نیستید ، خدا

به کمک شما می آید. مأیوس نباشید.

نکته شانزدهم…به عقل وتدبیر خود ننازید وتوفیق را از خدا بدانید. مؤمن همه موفقیت هایش را از خدا می داند…اینطوری غرور ما را نمی گیرد وخودمان را بالاتر از دیگران نمی بینیم ودرمشکلات به خدا تکیه می کنیم.

نکته هفدهم…طرح خدا برای این دادگاه بر اساس علم وآگاهی است. « إِنَّ اللهَ کانَ عَلیمًا خَبیرًا »

نکته هجدهم…داوران بدانند نباید جانبدارانه داوری کنند .خدا شما را می بیند ، هر جور فکر و عمل کنی ، خدا از تو مطلع و آگاه است.

نکته نوزدهم…به پاداش اصلاح وآشتی فکر  کنید.

دختری نزد حضرت زهرا ( س ) آمد و حضرتبا صبوری جواب سوالهایش را دادند. دختر پرسید: « ببخشید معطل شدید . » حضرت فرمودند : « چرا ناراحت شوم ؟ در حالی که آن قدر مزد در قبال جوابهای من به تو میدهند. »

مزد این که یکی بین دو نفر را آشتی دهی ، خیلی زیاد است.

یک آشتی دادن ثواب یک سال عبادت دارد.

نکته بیستم…داوران حق ندارند به جدایی وطلاق حکم کنند. داوران برای آشتی آمده اند.

آیه 36 : « وَ اعبُدُوا اللهَ وَ لا تُشرِکوا بِهِ شَیئًا »

اگر می خواهید آشتی دادن صورت بگیرد ، باید بنده خدا باشید.

« وَ بِالوالِدَینِ إِحسانًا » رابطه هایمان با پدر ومادرمان باید زیبا باشد.

« وَ بِذِی القُربَی » و با فامیل مهربان باشیم .

اگر در یک جامعه روابط خوب باشد و باهم مهربان باشیم،  طرح خدا اجرا می شود وگرنه همه  باهم قهر می شوند.

« وَ الیَتامَی وَ المَساکینِ »  و به فکر یتیمان وفقرا باشید.

« وَ الجارِ ذِی القُربَی » و با همسایگان نزدیک

« وَ الجارِالجُنُبِ » و با همسایگان دور رابطه داشته باشید .

« وَ الصّاحِبِ بِالجَنبِ » و با همنشین ها احسان کنید .

« وَ ابنِ السَّبیلِ » و از کسی که در راه مانده دست گیری کنید .

« وَ ما مَلَکَت أَیمانُکُم » و نسبت به خدمتکاران وزیردستان ملاطفت داشته باشید.

« إِنَّ اللهَ لایُحِبُّ مَن کانَ مُختالًا فَخورًا » خداوند آدمهای متکبر وفخر فروش را دوست ندارد.

مناجات با خدا

جلسه هفتم تفسیر موضوعی قرآن کریم (آیات 190 تا 194 سوره آل عمران) مناجات با خدا

🕌 شهرری، حرم حضرت عبدالعظیم (ع)- استاد سید جواد بهشتی

دانلود فایل صوتی

بسم الله الرحمن الرحیم

الهی انطقنی باالهدی والهمنی التقوی

موضوع امشب، مناجات با خدا آیات ۱۹۰ تا ۱۹۴ سوره آل عمران می باشد.  شیعه مفتخر است که  مناجاتهای فراوانی با خدا دارد.قبل تفسیر چهار نکته عرض می کنم : نکته اول اینکه ازهمسر پیغمبر(ص) پرسیدند : « عجیب ترین خاطره ای که از پیغمبر داری چیست؟ » عرض کرد : « نیمه شبی حضرت برای راز و نیاز برخواسته بود و وضو گرفت ، آن قدر گریه کرد که پیراهنش از اشک چشمانش خیس شد ،  بعد به سجده رفت آن قدر گریه کرد که محل سجده اش خیس شد . به لحظات اذان صبح رسیدیم ، دیدیم بلال حبشی در زد ، پرسید :  « یا رسول الله چه شده ؛ امشب آن قدر گریه می کنید ؟ » فرمود : « بلال؛  این آیات ۱۹۰ تا۱۹۵ سوره آل عمران نازل شده است. » نکته دوم اینکه امیرالمومنین ع فرمودند: « پس از نزول این آیات ، هر شب پیامبر (ص) در دل شب وهنگام سحر این آیات را می خواندند . »همه قرآن نورانی است ، ولی این آیات درخشنده تر هستند.

نکته سوم اینکه نوف بکالی از اصحاب امیرالمومنین( ع) که بعضی نوشته اند نگهبان ودربان امیرالمومنین  (ع) بوده، می گوید: « یک شبی کار حکومتی زیاد بود.  مولا فرمود که امشب دیگه به خانه نرویم وهمین جا در استانداری بخوابیم.من هم در حیاط استانداری دراز کشیده بودم که  دیدم مولا این آیات را زمزمه می کنند ودر حیاط قدم می زنند. ایشان به من رسیدند وفرمودند : « ای نوف خوابی یا بیدار ؟ » گفتم : « نه آقا پلکهایم روی هم است ولی بیدارم . » فرمود : « خوشا به حال کسانی که از این کره خاکی واین دنیای مادی سفر کنند و با این آیات همراه باشند و به دنیای بالا عروج کنند. »

نکته چهارم اینکه امام صادق (ع) به یکی از اصحاب فرمود: « هرگاه مؤمن کار مهمی برای او پیش آید ، ۵ ربنا را بخواند که اگر این کار را بکند ، هم به چیزهایی که امید دارد می رسد و هم ازچیزهایی که می ترسد رهایی می یابد.شنونده پرسید: « فرزند رسول خدا (ص) منظورتان از ۵ ربنای چیست؟ » فرمود : « ۵ ربنایی که در آخر سوره آل عمران هست ؛ آیات ۱۹۰ تا 194 . »

هر مشکلی در زندگی داشتید به راهنمایی امام صادق (ع) ۵ ربنا را بخوانید.

آیه ۱۹۰: « إِنَّ فی خَلقِ السَّمَواتِ وَ الاَرضِ وَاختِلافِ اللَّیلِ وَالنَّهارِ لَآیاتٍ لِأُولِی الاَلبابِ  »

پیامبر (ص) در دل شب به حیاط منزل می آمدند وبه ستاره ها خیره می شدند واشک میریختند واین آیات را می خواندند. حقیقت این است که در آفرینش آسمانها وزمین وآمد و رفت شب وروز نشانه هایی است برای خردمندان.

مردم! ما چقدر به نشانه های خدا توجه داریم؟ در عمرمان چند ساعت نشسته وبه عظمت آسمانها نگاه کردیم ، ما سرگرم گرفتاری های زندگی شدیم وغافلیم.آیا تا به حال به مرکز نجوم آستان حضرت عبدالعظیم علیه السلام سر زده اید؟یا تا به حال به موزه های شهر سر زده اید؟

زمین و کوهها ودریاها از اعجاب خلقت هستند.

دو تا از نشانه های خدا، روز وشب هستند.روز برای فعالیت و شب برای خواب و استراحت.ناگهان روز به شب تبدیل نمی شود و بالعکس.حدودا بیست دقیقه طول می کشد و خداوند با نرمی شب و روز رو به هم تبدیل می کند.باید مقداری راجع به روز وشب مطالعه کنیم.ما چهار فصل داریم و فواصل روز در فصلها مختلف است ، باید توجه کنیم چه کسی این را برنامه ریزی می کند.

اختلاف به دو معنی است : اولی به معنای تفاوت ودومی به معنای رفت وآمد.

اختلاف لیل ونهار یعنی در رفت و آمد شب وروز نشانه هایی است برای خردمندان .

خدا را از راه آیات ونشانه هایش بشناسیم.

یکی از یاران امام صادق (ع) به اسم مفضل ، به یک دکتر هندی برخورد کرد که تبلیغ بی دینی می نمود و راجع به انکار خدا صحبت می کرد . مفضل عصبانی شد و به او ناسزا گفت ، دکتر هندی از مفضل پرسید: « تو شاگرد چه کسی هستی؟ » گفت : « امام صادق (ع) » . دکتر هندی گفت : « من به استادت این حرفها را زدم واستادت خیلی نرم و منطقی بود. » مفضل اندوهگین شد و خدمت امام صادق (ع) آمد وگفت : « ای پسر پیغمبر؛  توحید را برای من بیان بفرمایید . » امام صادق (ع) فرمودند : « توحید یعنی خدا یکی است ودوتا نیست . » گفت : « نه ، این را می دانم . توحیدی که من بتوانم با منکرین بحث کنم را بفرمایید. » امام فرمود: « فردا صبح بیا. » فردا صبح زود آمد وامام صادق (ع) تا ظهر برای او توحید را بازگو کرد . روزهای بعد نیز آمد  تا اینکه مجموعه فرمایشات امام صادق (ع) یک کتاب شده به نام توحید مفضل که به فارسی هم ترجمه شده است .در این کتاب امام یک روز درباره آسمانها ، یک روز درباره انسان واعضای بدنش ، یک روز درباره دنیای گیاهان صحبت کرده است.

آیه ۱۹۱: خردمندان چه کسانی هستند؟ یعنی عاقلان .

الَّذینَ یَذکُرونَ اللهَ قِیاماً وَ قُعودًا وَ عَلَی جُنوبِهِم وَ یَتَفَکَّرونَ فی خَلقِ السَّمَواتِ وَ الاَرضِ رَبَّنا ما خَلَقتَ هَذا باطِلًا سُبحانَکَ فَقِنا عَذابَ النّارِ. عاقلها پیوسته به یاد خدا هستند ، در تمام حالات ایستاده ، نشسته ، به پهلو خوابیده ، از خدا غافل نمی شوند.

ذکر خدا را در دل وبر لب دارند. « یذکرون » صیغه مضارع است ؛ یعنی پیوسته از خدا غافل نمی شوند.

« وَ یتفکرون » ؛ عاقل ها اندیشه می کنند  و بی تفاوت نیستند.

برگ درختان سبز در نظر هوشیار             هر ورقش دفتری است در نظر هوشیار

عاقلها دو نشانه دارند:  اولی ذکر و دومی فکر .

هم خدا را یاد می کنند و هم در خلقت خدا فکر می کنند . یک قطره آب به یک نوزاد تبدیل می شود ، این جز با قدرت خدا ممکن نیست.

کسی که خدارا قبول نداشت ، برای بحث وارد خانه امام صادق ع شد.تخم طاووسی جلو امام صادق (ع) بود. امام فرمود : « از همین تخم طاووس من خدا را برای تو اثبات می کنم . » فرمود: « قبول داری این تخم طاووس هست ؟ » ،گفت : « آری ؛ با چشمم می بینم  ». فرمود : « الان یک جوجه داخل تخم هست که پرهای رنگارنگ دارد ، چه کسی آن را  نقاشی کرده است ؟ نقاش داخل تخم طاووس هست یا بیرون ؟ چه کسی به آن رشد می دهد و او را اندازه گیری می کند ؟ » آن شخص ساکت ماند .

مرحوم ری شهری در یک کتاب مناظرات ایدئولوژی ، مناظرات پیامبر وائمه علیهم السلام را با مشرکین جمع آوری کرده بود .

خردمندان اول ذکر و دوم فکر می کنند که نتیجه اش این می شود : « رَبَّنا ما خَلَقتَ هَذَا باطِلًا سُبحانَکَ فَقِنا عَذابَ النّارِ »

اگر فکر کنیم ، در دستگاه خلقت چیزی که به فکرمان می رسد این است که خدا این جهان را بی هدف نیافریده است  .

دانشمندان که علوم مختلف را می شناسند ولی خدا شناس نیستند ، باید دست خدا را ببینیم وبه خدا پی ببریم.

من که با خدا مناجات می کنم یک درخواستی از خدا دارم ، خدایا این جهان را با عظمت آفریدی پس« فَقِنا عَذابَ النّارِ » ؛ یعنی ما را از عذاب آتش برهان.

ما غافل شدیم سرگرم خوردن وپوشیدن وخوابیدن شدیم واز هدف خلقتمان دور شدیم.

آیه ۱۹۲: « رَبَّنا اِنَّکَ مَن تُدخِلِ النّارَ فَقَد اَخزَیتَهُ وَما لِلظّالِمینَ مِن اَنصارٍ »

دعایی در سبک زندگی شیعیان در شبهای ماه رمضان خوانده می شود و ما در شبهای قدر میخوانیم ودر این دعا خدا را به هزار و یک اسم صدا می زنیم که دعای جوشن کبیر نام دارد . «جوشن» یعنی زره ، پس دشمنانی به اسم شیاطین هستند که به ما تیر اندازی می کنند ؟ از قبیل آنها شیاطین ودوستان بد هستند . زره باعث می شود تیرهای آنها به بدن ما آسیب نزند.

بعد از هر ده اسم در این دعا یک تقاضا از خدا داریم : « سُبحانَکَ یا لا اِلَهَ اِلّا اَنتَ الغَوثَ الغَوثَ خَلِّصنا مِنَ النّارِ »

خدا تو منزهی وبه مناجات ما احتیاجی نداری، ما به تو محتاجیم ، « الغوث » یعنی کمک خواستن در وقت ناچاری ، خطری وجود دارد به نام آتش و جدی است و ما از آتش به خدا پناه می بریم.

دعای جوشن را جبرئیل به پیامبر (ص) تعلیم داد وامیرالمومنین (ع) به فرزندش فرمود: « حسین جان این دعا را به کفن من بنویس. »

دعای دیگری هم در ماه رمضان می خوانند که شصت و چند بار در آن طلب دارد و آن دعای مجیر است. « مجیر» یعنی پناه دهنده ، جمله ای که تکرار می کنیم . « اَجِرنا مِنَ النّارِ یا مُجیرُ » یعنی ای خدای پناه دهنده ، ما را از آتش برهان.

در آیه ۲۰۱ سوره بقره داریم: « رَبَّنا آتِنا فِی الدُّنیا حَسَنَة وَ فِی الآخِرَةِ حَسَنَة وَ قِنا عَذابَ النّارِ »

آتش جهنم جدی است. عاقلها از جهنم میترسند وبرایش حساب باز می کنند .

پروردگارا؛ « اِنَّکَ مَن تُدخِلِ النّارَ فَقَد اَخزَیتَهُ » تو هرکسی را به آتش بیفکنی ، او را رسوا و خوار ساخته ای .

« وَ ما لِلظّالِمینَ مِن اَنصارٍ » ستمگران در جهنم یار ویاوری ندارند .

ظالم کسی است که ظلم کند.ظلم به خدا ، به مردم و به خودش ، ولی اگر به خودمان هم ظلم کنیم ، ظالمیم ، ما جوانی سلامتیمان را از دست دادیم و به خودمان و به همسر و بچه و همسایه ظلم کردیم وظالم دستش خالی است و در اینجا داریم : « وَ ما لِلظّالِمینَ مِن اَنصارٍ »

آیه ۱۹۳ : « رَبَّنا اِنَّنا سَمِعنا مُنادِیًا یُنادِی لِلاِیمَانِ اَن آمِنوا بِرَبِّکُم فَآمَنّا ، رَبَّنا فَاغفِرلَنا ذُنوبَنا وَکَفِّر عَنّا سَیِّئاتِنا وَ تَوَفَّنا مَعَ الاَبرارِ »

از کجا خدارا بشناسیم ودستوراتش را بدانیم ؟ از راه پیامبران وامامان وعلما

این آیه نشانه به نبوت وامامت دارد .

پروردگارا ما پیام پیغمبر را شنیدیم ، پیام امامان راشنیدیم  .« اَن آمِنُوا بِرَبِّکُم » که به پروردگارتون ایمان بیاورید .

ما هم ایمان آوردیم ؛ اما مشکلی داریم ، در پرونده اعمالمان گناه داریم ، جرائم داریم.

« رَبَّنا فَاغفِر لَنا ذُنوبَنا » پروردگارا گناهان ما را بیامرز .

« وَ کَفِّر عَنّا سَیِّئاتِنا » و روی سیئات ما پرده بینداز .

گاهی مجرمی را در میدان می آورند و می گویند این مجرم است ولی ما می بخشیم ، ولی او تا آخر عمر نمی تواند سر بلند کند ، ولی ما از خدا می خواهیم هم ببخشد هم بپوشاند .

در قیامت آیا ممکن است خداوند روی گناهانمان پرده بیندازد؟ بله ؛ خداوند مهربان است .

راهش این است که اگر دیگران هم در حق ما بدی کردند ، بدون آبرو ریزی ما هم آنها را ببخشیم.

« وَ تَوَفَّنا مَعَ الاَبرارِ » خدایا ما را همراه یا در راه خوبان بمیران .

چه کسی خوب می میرد؟ کسی که خوب زندگی کند.

ما در زیارت عاشورا از خدا می خواهیم : « اَلَّلهُمَّ اجعَل مَحیایَ مَحیا مُحَمَّدٍ وَ آلِ مُحَمَّدٍ وَ مَماتی مَماتَ مُحَمَّدٍ وَ آلِ مُحَمَّدٍ »

چه کسی مردنش مثل ائمه وشهیدان است ؟ کسی که خوب و مثل آنها زندگی کند.

باید التماس کنیم واز خدا بخواهیم جان دادن ما زیبا باشد .امام باقر (ع) نشسته بودند، کسی وارد شد . ایشان پرسیدند : « شما چه کسی هستید ؟ » گفت : « من عزراییل هستم . » امام باقر (ع) پرسید : « آمده اید جان مرا بگیرید ؟ » گفت : « نه ، به زیارت شما آمده ام . » امام باقر (ع) فرمودند : « شنیده ام بعضی را که می خواهید جانشان رو بگیرید ، با دسته گل می روید . آنها چه کسانی هستند ؟ » عزراییل (ع) پنج جمله گفت که یکی از آنها این بود : آنها که به پدر ومادرشان نیکی می کنند ، جان دادنشان آسان خواهد بود .

« رَبَّنا وَ آتِنا ما وَعَدتَنا عَلَی رُسُلِکَ »

پروردگارا رسولانت به ما وعده هایی دادند ، آن وعده ها را محقق بفرما .

« وَ لا تُخزِنا یَومَ القِیامَةِ » ؛ خدایا آبروی ما رو روز قیامت نبر .

حدیث داریم که وقتی در روز قیامت زنده می شویم ، همه آنهایی را که در دنیا ما را می شناختند ، خدا نزد ما می آورد و در دادگاه اعمال ما حاضر می شوند .

آخرین خواسته اینستکه ما را در روز قیامت رسوا نکن .

امام رضا (ع) فرمودند: « هرکس به زیارت من بیاید ، سه جا به زیارتش می روم : یکی آنجا که می خواهند دادگاهش را تشکیل دهند و من می آیم و سفارش او را به قاضی می کنم ، می گویم که او از زائران ما بوده است . »

علامه مجلسی (ره) در بحار الأنوار حدیثی نقل کرده است : وقتی ما

می خواهیم از این دنیا به آن دنیا برویم ، پیامبر واهل بیت علیهم السلام به پیشواز ما می آیند و سفارش ما را می کنند .

« اِنَّکَ لا تُخلِفُ المیعادَ » ؛ پروردگارا ؛ تو خلف وعده نمی کنی.

والسلام علیکم ورحمه الله

حمد و سپاسگزاری

بسم الله الرحمن الرحیم

الهی أنطقنی بالهدی و ألهمنی التقوی

تفسیر سوره­ ی حمد که از کودکی آن را می­ آموزیم و دست کم شبانه روز 10 بار این سوره را می­خوانیم. از دنیا هم رفتیم این سوره را دیگران برای ما میخوانند.

در اسلام به یک طریقی طراحی شده است که ما نماز بدون سوره حمد نداریم.

افتتاح کتاب خداست. مادر کتاب خداست (ام الکتاب). چکیده کتاب خداست. همه ­ی قرآن شفا هست ولی سوره حمد خط ویژه دارد. همه قرآن نجات هست ، سوره حمد یک خط ویژه است. باید سوره مبارکه­ی حمد را بیشتر بشناسیم و از مضامین آن مطلع باشیم.

لطفاً مطالبی را که می­شنوید برای اهالی منزل بازگو کنید ، همان طور که در گذشته سنت این گونه بوده است ، حداقل برای ده نفر بازگو بفرمائید.

حمد یعنی شکر و سپاس خدا و نشان دهنده­ی این است که شکرگزاری در پیشگاه خداوند چه اهمیتی دارد. روزی چند مرتبه دست به آسمان بلند کنیم و خدا را شکر بنمائیم. از امام معصوم سوال شده بهترین جمله شکرگزاری چیست؟ فرمودند : « همین جمله الحمد لله رب العالمین. »

سوره حمد هفت آیه دارد به تعداد آسمان­ها، به تعداد زمین­ها، به تعداد روزهای هفته، به تعداد طوافی که طواف کنندگان می­کنند. به تعداد سعیی که بین صفا و مروه انجام می­شود، به تعداد سنگ­هایی که حاجیان به شیطان­ها می­زنند. معلوم می شود این عدد 7 یک عدد خاص است.

آیه اول: بسم الله الرحمن الرحیم. به نام الله خدایی که رحمان و رحیم است. امام صادق (ع) درباره رحمان و رحیم اینطور به ما یاد دادند : « رحمان یعنی همه را دوست دارد، رحیم یعنی مؤمنان را برای همیشه دوست دارد ، تا بلندای قیامت و تا بهشت. »

بسم الله الرحمن الرحیم: یعنی خدایا به قصد تو برای رضای تو این کار را شروع می­کنم. به ما فرموده­اند تمام کارهایتان حتی غذا خوردن، خوابیدن، سفر، شروع کار را با بسم الله شروع کنید.

« صبغة الله » ( سوره بقره – آیه 138 ) کلمه ای در قرآن است به معنای رنگ خدایی ، به کارهایمان رنگ خدایی بزنیم. استاد قرائتی مثال می­زنند و می­فرمایند : « می­خواهید یک مجموعه­ی چینی بخرید 140 پارچه ، ولی همه­ی اینها یک آرم دارد که در پشت تمام ظرف­ها وجود دارد و آن آرم کارخانه است. « بسم الله الرحمن الرحیم » یعنی من به همه­ی کارها چه کوچک و چه بزرگ ، مادی یا معنوی آرم خدا را می­زنم. می­خواهم بخوابم ، برای خدا می­خوابم. می­خواهم غذا بخورم ، برای خدا غذا می­خورم، درس را برای خدا می­خوانم. این یک معنای « بسم الله » است.

یک معنای دیگر « بسم الله » یعنی به کمک خدا ، هر چند که کار ما با فکر و برنامه ریزی و مشورت باشد ، ولی نمی دانیم عاقبت کارمان چطور می­شود. « بسم الله » یعنی خدایا کمک و قدرت علم و لطف تو بی نهایت است. خدایا کمکم کن ؛ مثلاً در مورد ازدواج بعد از مشورت و گفتگو و مشاور بازهم نیاز به کمک خداوند داریم.

بسم الله ← معنای دوم ← به کمک خدا

معنای اول ← به رنگ خدا ← برای خدا

معنای دیگر یعنی با توکل به خدا و تکیه بر خدا می کنیم . امامان ما می­فرمودند : « بسم الله الرحمن الرحیم  را زیبا بنویسید و حس زیبایی داشته باشید.» حدیث همه­ی کتاب های آسمانی با این جمله شروع شده ، همه سوره های قرآن با این جمله شروع شده ، بجز سوره توبه که با برائت شروع می­شود که بسم الله الرحمن الرحیم ندارد .

حدیث: « موقع سخن گفتن با بسم الله شروع کنید که سخن شما مبارک می شود. »

حدیث: هر کاری که با بسم الله الرحمن الرحیم آغاز شود ادامه دار و ماندگار خواهد بود. به بچه ها بیاموزیم که هر کاری را با بسم الله شروع کنند.

امامان ما در نمازهایشان بسم الله الرحمن الرحیم را با صدای بلند می­گفتند.

بعضی از اهل سنت وقتی سوره را می­خوانند ، بدون بسم الله می­خوانند ، ولی شیعه حتماً باید سوره ها را با بسم الله بخواند . ما حدیث داریم که بسم الله تاج سوره است.

به نام الله خدایی که همه را دوست دارد ، گنهکارها را هم دوست دارد ، به همین خاطر است که توبه آنها را قبول می کند.

آیه دوم: « الحمد لله رب العالمین »

اگر کسی به ما لطفی کند و هدیه­ای بدهد ما تشکر می­کنیم. ( به زبان عربی می­شود شکر) وقتی زیبایی و عظمت می­بینیم چه می­کنیم ؟ مثلاً خط زیبا یا صدای خوب می­بینیم ، تعریف و تمجید و ستایش و ثنا می­گوییم ؛ مثلاً عجب خطی است.

مثلاً تابلوی عصر عاشورای استاد فرشچیان را می بینیم.

ما انسان­ها وقتی زیبایی یا عظمت می­بینیم ، ستایش می­کنیم که به زبان عربی می­شود مدح. وقتی کسی لطف می­کند شکر می­کنیم و وقتی زیبایی و عظمت می­بینیم مدح می کنیم. اگر شکر و مدح را در هم ادغام کنیم کلمه­ی حمد پدید می آید. در ترجمه فارسی زیر کلمه­ی حمد سپاس (شکر) و ستایش (مدح) نوشته شده است.

معنای آیه 2: همه سپاس و ستایش­ها مخصوص خداست. هر نعمتی که بر ما برسد سرچشمه­ی آن الله است. ولو اینکه پدر من به من پولی بدهد ، ولی من می­دانم این پول را خدا به او داده است. هر نعمتی از هر راهی به دست ما برسد ،  سرچشمه­اش خداست و هر زیبایی و هر عظمتی بدست هرکسی ایجاد شود ، خالق اصلی آن خداست.

همه شکرها و همه­ی مدح ها مخصوص خداست.

رب: این کلمه حداقل 90 بار در قرآن آمده ، بعد از الله بیشترین اسم خداوند کلمه «رب» است که در قران آمده است.

به معنای صاحب، مثل رب البیت: صاحب خانه. خدا صاحب و مالک ماست.

ما باید از مالک و صاحب خود تشکر کنیم. خدا نه تنها صاحب ماست ، بلکه رب العالمین است. پس سپاس و ستایش مخصوص صاحب دنیاست.

معنای دیگر رب عبارت است از پرورش دهنده ؛ یعنی کسی که یک عنصر ساده را رشد می­دهد و به کمال می­رساند ؛ مثل اینکه یک بذر را به شکوفه و به گل و به میوه تبدیل می­کند، خدایی که ما بندگان را به تکامل می­رساند. همه­ی عظمت ها و بزرگی­ها و زیبایی ها از آن خداست و برای لطف هایی که در حق من کرده شکر کنم و برای زیبایی­های خلقت او را مدح کنم.

آیه سوم: « الرحمن الرحیم » ، آنقدر مهم است که دوباره این دو صفت تکرار می­شود. « الرحمن »  یعنی اینکه همه را دوست دارد ، حتی آنهایی که قبولش ندارند. در دعای ماه رجب می­خوانیم ای خدایی که مهر می­ورزی ، به آنهایی که از تو نمی­خواهند ، حتی کسانی که خدا را قبول ندارند ، مورد لطف خدا قرار می­گیرند.

« رحیم » : مومنان را برای همیشه (هم دنیا و هم آخرت) دوست داری.

آیه چهارم: « مالک یوم الدین » ؛ صاحب روز جزا. دین دو معنا دارد : یکی به معنای شریعت، مقررات، قوانین. معنای دیگر دین به معنای جزا، پاداش و کیفرمی باشد . روزی در پیش داریم به نام روز جزا. صاحب آن روز خداست. البته صاحب دنیا هم خداست ولی چون به ما اختیار داده ما احساس می­کنیم ، خودمان همه کاره هستیم. نمرود به ابراهیم گفت : « من می­میرانم و من زنده می کنم . » ( سوره بقره – آیه 258 )

امام حسن مجتبی (ع) فرمودند : « پدرم امیرالمومنین وقتی نماز می­خواندند ، گاهی در نمازهایش به این آیه که می­رسید 100،  مرتبه تکرار می­فرمود و اشک می ریخت : « مالک یوم الدین » .

چه خوب است در نماز به این آیه که می­رسیم ، اشک بریزیم و به یاد قیامت بیفتیم .

صاحب روز جزا ← ما چون یادمان می­رود قیامت هست ، گناه می­کنیم . یکی از راه­های گناه نکردن یاد قیامت است .

آیه بعد : « ایاک نعبد و ایاک نستعین » ، پروردگارا ؛ تنها تو را می پرستیم و تنها از تو کمک می خواهیم.

امیرالمومنین (ع) در نهج البلاغه می­فرماید :  « پیامبران آمدند که راه درست پرستش را به ما یاد بدهند . » انسان به صورت خودجوش پرستش می­کند ، ولی گاهی معبود را گم می­کند و چوب می­پرستد، گاهی سنگ، گاهی ستاره، گاهی ماه را می­پرستد . گاهی خود ، گاهی شاه و گاهی پول می پرستد . انبیاء آمدند  تا مردم ، خدا را پرستش کنند ؛ چون کسانی هستند که ما را به بیراهه می­برند. ما در نماز تکرار می­کنیم و اعلام می­کنیم که پروردگارا ؛ تنها تو را می پرستیم.

ما در هر نماز این را می­گوییم : « خدایا تنها تو (نه دیگران که مخلوق و خود ضعیف و نیازمند) را می­پرستیم و فقط از تو کمک می­خواهیم . » حال اگر از کسی قرض گرفتیم آیا این کمک خواستن از خداست یا خلق ؟

امام فرمود : « اگر کسی بگوید ، اگر فلانی نبود ، گره از کار من باز نمی شد ، این شرک است. »

پرسید : « ای فرزند پیغمبر ؛ پس شما به ما یاد بدهید چطور بگوییم . » حضرت فرمودند : « این طور بگویید : اگر خدا نمی­خواست به دست فلانی گره از کارمن باز نمی شد » ؛ یعنی سرچشمه را فراموش نکنیم . فلانی هم یک انسان مثل من است ، او هم از ترس پشه داخل پشه بند می شود . همه توجه ما باید به خدا باشد . اگر خدا نمی خواست ، فلانی رقت قلب پیدا نمی کرد و به من قرض نمی داد . همه به خواست خداست.

آیه « اهدنا الصراط المستقیم » : اسلام به ما یاد داده که من نه ، ما همه دعا می­کنیم که برای همه دعا کنیم . خدایا ما را به راه راست هدایت فرما. حدود 200 بار در قرآن کلمه گمراهی (ضلالت) آمده است . همین طور که داریم راه می­رویم ، اشتباهی می­رویم ، به دوراهی های زندگی که رسیدیم ، نمی دانیم کدام را انتخاب کنیم و به کمک خدا احتیاج داریم . نمی دانیم صلاح ما در این انتخاب هست یا خیر.

فردی از امیرالمومنین (ع) پرسید : « یا ابا الحسن ؛ آیا شما در صراط مستقیم هستید یا نه ؟ » فرمود :  « بله » . گفت: « پس چرا باز این دعا را می­خوانید: اهدنا الصراط المستقیم ؟ »  فرمود : « برای از این به بعد  می خوانم » ، تا حالا درست آمدیم ، ولی نمی­دانیم بعد از این چه می شود . چقدر از انسان­ها بودند که در صراط مستقیم بودند ، ولی دست از راه حق برداشته و سراغ شیطان رفتند . چقدر در قرآن آیاتی آمده : « ءامَنوا ثُمَّ کَفَروا » ، کسانی بودند که ایمان آوردند و بعد از مدتی کافر شدند . انسان­ها همواره در معرض شیطان هستند .

صراط مستقیم یعنی چه؟ یک معنا راه متعادل است ، بعضی­ها نماز می­خوانند ، ولی درس نمی­خوانند ،  بعضی درس می­خوانند ، ولی نماز نمی­خوانند . بعضی نه درس می خوانند و نه نماز ، و ورزش می­کنند . بعضی غرق دنیا هستند ، بعضی غرق آخرت هستند ، بعضی در مادیات و بعضی در معنویات هستند.

اینها اشتباه است . صراط مستقیم یعنی به همه نیازهایی که خدا برای ما مشخص کرده توجه کنیم. هم به خانواده برسیم و هم به خودمان برسیم و هم به جامعه برسیم . هم به دنیا و هم به آخرت توجه داشته باشیم .

در قرآن 115 بار کلمه دنیا و 115 بار کلمه آخرت آمده است.

صراط مستقیم یعنی تعادل ، بعضی پیامبران و امامان را تا حد خدایی بالا می برند ، کسی هم می­گوید که امام صادق (ع) مثل بقیه بوده است ، هر دو در اشتباه هستند . حد تعادل مهم است ، باید شناخت­هایمان متعادل باشد . رفتارهایمان متعادل باشد . چه کسانی بودند که در زمان پیامبر (ص) در رکاب پیامبر(ص) جنگیدند ، بعد از پیامبر (ص) در کنار امیرالمومنین (ع) بودند ، ولی در کربلا نیامدند . امام حسین (ع) خودشان از او دعوت کردند ولی او نیامد . به دعوت امام زمان خودش پاسخ نداد .

هر صبح و شام باید از خدا بخواهیم که خدایا راه راست را به من نشان بده . هدایت هم دو جور است : یک هدایت به معنای راهنمایی ، و یک هدایت به معنای راهبری.

قرآن ما را راهنمایی کرده است ، خداوند دست ما را در دست ائمه (علیهم السلام) گذاشته تا آنها ما را راهبری کنند ؛ این یعنی هدایت راهبری.

اهدنا هدایت به معنای دوم است ، در زیارت جامعه کبیره در حق ائمه می خوانیم : « أَنتُمُ الصِّراطُ الأَقوَم » ، صراط مستقیم راه چه کسانی است؟ راه کسانی که نعمت به آنها داده یعنی خدا به همه نعمت داده است ؛ منظور چه نعمتی است ؟ نعمت ویژه داده است ؛ یعنی هدایت در راه مستقیم .

درآیه 69 سوره نساء آمده : « أَنعَمتَ عَلَیهِم » که منظور این چهار گروه هستند: 1) انبیاء 2) صدیقین 3) شهدا 4) صالحین .

« غَیرِالمَغضوبِ عَلَیهِم » یعنی نه مغضوبین « وَلاالضّآلّینَ » و نه ضالین و گمراهان .

برای حضور قلب دواهایی هست یک دوایش این است که به مفهوم آیات دقت کنیم.

خلاصه سوره حمد شفاست . اگر برای مرده ای 7 بار سوره حمد خواندید و مرده زنده شد تعجب نکنید.

سوره حمد را اسلام طراحی کرده  تا روزانه تکرار کنیم . اگر کسی ام الکتاب است ؛ یعنی چکیده و مادر قرآن . خلاصه مبحث امروز این شد :

بسم الله: به رنگ خدا، برای خدا، با کمک و توکل و تکیه بر خدا.

الرحمن: همه رو دوست دارد.

الرحیم: مومنان را برای همیشه دوست دارد.

مالک یوم الدین: یاد قیامت سازنده و بیدار کننده و در هر نماز یاد می­کنیم . یاد قیامت می­افتیم ، باید به فکر توشه باشیم.

وَ تَزَوَّدوا فَإِنَّ خَیرَ الزّادِ التَّقوی ( سوره بقره – آیه 197 )

توحید در عبادت: خدایا تنها تو را می­پرستیم و تنها از تو کمک می­خواهیم.

در قسمت هدایت به سه گروه رسیدیم که ان شاءالله  هفته آینده تبیین می­شود.

دانلود فایل متنی

جلسه ششم

جهاد، میدان آزمایش

جلسه سوم تفسیر موضوعی قرآن کریم- (آیات ۲۴۶ تا ۲۵۰ سوره بقره)
🕌 شهرری، حرم حضرت عبدالعظیم (ع)- استاد سید جواد بهشتی

بسم الله الرحمن الرحیم

«الهی أَنْطِقْنِی بِالْهُدَی، وَ أَلْهِمْنِی التَّقْوَی»

شب جمعه ، شب رحمت و مغفرت ، شب زیارتی سالار شهیدان ، شامگاه میلاد مسعود امام عسکری علیه السلام ، تمنا می‌کنم به روان پاک این امام عزیز که ما در مراسمش حضور داریم صلواتی هدیه بفرمایید .

به روان پاک شهیدان ، از شهیدان دشت کربلا تا شهیدان حرم احمد ابن موسی علیهما السلام و شهیدان امنیت که امشب در حدود دو هزار امامزاده‌ای که در کشورمان هست و برای آنها ملت ایران مراسم گرفته اند و به روان پاک امامزادگانی که ما افتخار همجواری با آنها را داریم ، صلواتی هدیه بفرمایید.

ما شب‌های جمعه یک برگی از قرآن را ، یک فرازی از قرآن را بیان می کنیم. به این نیت که انس و آشنایی ما با این کتاب آسمانی که شهیدان برای آیه آیه‌ی این کتاب جان باختند ، امشب سوره‌ی بقره آیات دویست و چهل و شش تا دویست و پنجاه و یک ، محل بحث امشب ما است که عنوان آن این است : (جهاد ، میدان آزمایش).

این قصه را همه‌ی ما می‌دانیم که ما برای یک آزمایشی به این دنیا آمدیم، گاهی آزمایش با مال هست ،گاهی با جان ،گاهی با فکر و گاهی با خلق است ، امشب درباره‌ی جهاد که ملت ایران در این میدان خوش درخشیدند ، صحبت خواهیم کرد. آیات امشب زیاد هست ، ولی خواهش می‌کنم خوب گوش کنید و همین آیاتی را که امشب می خواهم با نکته ها و پیامهایش برایتان بگویم ، به خانه که رسیدید ، برای اهل خانه تعریف کنید، چرا که بیشتر این آیات حالت قصه دارد.

• سوره‌ بقره ، آیه‌ی دویست و چهل و شش با موضوع جهاد ، میدان آزمایش.

«اعوذ بالله من الشیطان الرجیم أَ لَمْ تَرَ» سی و یک بار در قرآن این کلمه آمده است، آیا دیدی ؟یعنی برو ببین .آیا شنیدی؟ یعنی برو بشنو. این یک قصه در آیات پیش رو ، قصه‌ای است از قدیم اما کاربردش برای همه‌ی روزگاران است. « الَمْ تَرَ إِلَي الْمَلَإِ مِنْ بَني‏ إِسْرائيلَ مِنْ بَعْدِ مُوسي» آیا شنیدی این قصه‌ی بنی‌اسراییل را بعد از حضرت موسی علیه السلام زمانی که از دنیا رفت ؟ آن زمان یهودی‌ها کوتاهی کردند ، انقلاب را درست حفاظت نکردند، حراست نکردند ، یک پادشاه جباری به نام جالوت سر کار آمد و باعث شد همه بنی‌اسراییل شاکی شوند ، آنگاه نزد پیامبرشان آمدند ، «إِذْ قالُوا لِنَبِيٍّ لَهُمُ» به پیغمبرشان گفتند : « ابْعَثْ لَنا مَلِکاً » ای رسول خدا یک فرماندهی را به ما معرفی کن . پیامبرشان پرسید، می خواهید چکار کنید؟ گفتند : «نُقاتِلْ في‏ سَبيلِ اللَّهِ» ، زیر بیرق این فرمانده در راه خدا بجنگیم. « قالَ» پیغمبر به آنها گفت : «هَلْ عَسَيْتُمْ إِنْ کُتِبَ عَلَيْکُمُ الْقِتالُ أَلاَّ تُقاتِلُوا » مطمئنید؟ اگر جنگ پیش بیاید فرار نمی‌کنید؟ می‌ایستید؟ « قالُوا» ، ملت گفتند ، همان انقلابیون گفتند ، همه با حرارت و با هیجان جواب دادند : « وَ ما لَنا» مگر ما چطور هستیم ؟ « أَلَّا نُقاتِلَ في‏ سَبيلِ اللَّهِ» که نتوانیم در راه خدا بجنگیم ؟ « وَ قَدْ أُخْرِجْنا مِنْ دِيارِنا وَ أَبْنائِنا» ما و خانواده‌هایمان از سرزمینمان آواره شدیم ، نه !! برای جنگیدن آماده هستیم ، « فَلَمَّا کُتِبَ عَلَيْهِمُ الْقِتالُ تَوَلَّوْا إِلاَّ قَليلاً » اما آنگاه که فرمان جنگ رسید ، فرار کردند، پشت کردند، « إِلاَّ قَليلاً مِنْهُمْ » مگر یک دسته‌ی کمی!!! این معلوم می شود، شعار دادن با عمل کردن خیلی فرق دارد،  « وَ اللَّهُ عَليمٌ بِالظَّالِمينَ » خداوند ستمگران را می‌شناسد، ستمگر چه کسی است؟ کسی است که شعار بدهد ، ولی پای شعارش نایستد .

ملت ایران چهل و چند سال است که پای یک شعاری ایستاده­اند، جان دادند، جوان دادند، مال دادند، آسیب دیدند ، ولی ایستادند.

• آیه‌ی دویست و چهل و هفت ، شما فرمانده می‌خواستید؟

« وَ قالَ لَهُمْ نَبِيُّهُمْ » پیامبرشان به ملت گفت : «إِنَّ اللَّهَ قَدْ بَعَثَ لَکُمْ طالُوتَ مَلِکاً » خدا یک جوانی را به نام طالوت برای شما برگزیده است ، طالوت چه کسی بود؟ یک جوان برازنده، شایسته ، با اطلاعات نظامی، با تجربه، با توان جسمی، مشکلی که داشت این بود که پول نداشت، از یک خانواده‌ی فقیری بود.

ببینیم آیا مردم زیر بار فرماندهی چنین جوانی رفتند ، یا نه ؟! « قالُوا » مردم گفتند : « أَنَّي يَکُونُ لَهُ الْمُلْکُ عَلَيْنا » این جوان را چه رسد که بر ما فرماندهی کند ؟! ایرادش چه بود ؟ « وَ نَحْنُ أَحَقُّ بِالْمُلْکِ مِنْهُ » خود ما بهتر از او هستیم!!  همین آدمهایی که پیش پیغمبر آمدند و  از او خواستند که از خدا بخواهد فرماندهی را به ما معرفی کند ، همین افراد زیر بار نرفتند !! چقدر سخت است امتحانات خدا و چقدر شعار دادن آسان است ،  چقدر ادعاکردن آسان است . در غدیر خم یک کسی نزد پیامبر (ص) آمد و پرسید : این که شما علی بن ابی طالب را معرفی کردید، کار خودت بود یا کار خدا ؟ پیغمبر فرمود: « نه ، دستور خدا بود . » گفت : « من نمی‌توانم زیر بار علی بروم ، نفرین کن بارانی از سنگ بر من ببارد تا من بمیرم و حکومت علی را نبینم . » این هست آن امتحان الهی!!

مگر ایراد طالوت چه بود؟ « وَ لَمْ يُؤْتَ سَعَةً مِنَ الْمالِ » ماشین شاسی بلند ندارد، یک خانه‌ی هزار متری ندارد، مثلا در همین باقرشهر می نشیند ، ایرادش همین است. « قالَ» پیامبر گفت : « إِنَّ اللَّهَ اصْطَفاهُ عَلَيْکُمْ » خدا او را بر شما انتخاب کرده است ، « وَ زادَهُ بَسْطَةً فِي الْعِلْمِ وَ الْجِسْمِ » خداوند به او توسعه‌ی علمی و توسعه و قدرت جسمی داده است، این‌ها لوازم فرماندهی است . یک فرمانده چه ویژگی باید داشته باشد؟ در رشته‌ی خودش باید مطلع باشد و از نظر جسمی هم باید مقاوم باشد. این جوان تمام این ویژگی ها را دارد، چرا زیر بارش نمی روید؟ « وَ اللَّهُ يُؤْتي‏ مُلْکَهُ مَنْ يَشاءُ » خداوند فرماندهی را به هر که بخواهد می دهد ، « وَ اللَّهُ واسِعٌ عَليمٌ » خداوند گشایش دهنده دانا است.

• آیه‌ی دویست و چهل و هشت .

حالا مردم چه زیر بار فرماندهی طالوت رفتند یا نرفتند ، بالاخره یک عده‌ای قبول کردند ، یک عده‌ای هم قبول نکردند . پیغمبر به آنهایی که تبعیت کردند ، برای آنکه دلهایشان آرام بشود و مطمئن باشند که این فرمانده انتخاب شده‌ از طرف خداست و بایستند ، یک علامتی را گفت .

« وَ قالَ لَهُمْ نَبِيُّهُمْ » پیامبرشان گفت : « إِنَّ آيَةَ مُلْکِهِ أَنْ يَأْتِيَکُمُ التَّابُوتُ » تابوت یعنی صندوق.  مادر موسی وقتی این طفل را به دنیا آورد ، از جانب خدا به او الهام شد ، بچه را شیر بده و بگذار در صندوقی و در دریا بینداز . من که خدا هستم بچه­ات را به تو برمی­گردانم، آن صندوق به فرمان خدا یک کشتی شد و در امواج رود نیل با این فراز و نشیب حرکت می‌کرد ، موج‌ها هم به فرمان خدا بودند تا موسی را به فرعون و همسرش که در کنار رود نیل نشسته بودند برساند ، فرعون تا حضرت موسی (ع) را که نوزادی خنده رو بود دید ، می‌خواست او را بکشد ، ولی آسیه گفت : « نه ، همین ولیعهد ما باشد » ، خدا هم مهر این بچه را در دل فرعون و همسرش قرار داد ، آن صندوق را هم در گوشه­ای گذاشتند ، تا اینکه موسی بن عمران (ع) در کاخ فرعون هیجده سال زندگی کرد،  بعد از آن هم یک درگیری پیش آمد و از کشور بیرون رفت و به یک کشور همجوار رفت و به مدت ده سال هم آنجا بود و بعد برای مبارزه دوباره برگشت و انقلاب کرد و انقلابش به پیروزی رسید ، انقلابیون گفتند : « به کاخ فرعون برویم و آن صندوق را پیدا کنیم ، این یک چیز قیمتی است ، نظر خدا به این صندوق بوده است » ، موسی بن عمران (ع) هم این حرف را پسندید ، صندوق را آوردند و در پارچه‌ای گذاشتند و موسی بن عمران (ع) هم وسایلی داشت که در همان صندوق می‌گذاشتند و  الواح تورات را هم در همان صندوق می‌گذاشتند و بعد از حضرت موسی هم زمانی که جنگ پیش می‌آمد ، به عنوان حمایت خدا از آنها این صندوق را رزمندگان سر دست می‌گرفتند ، تا اینکه حوادثی پیش آمد و این صندوق گم شد ، حالا پیامبر به مردم می‌گوید : « یکی از نشانه‌هایی که طالوت بر حق است، این است که این صندوق دوباره پیدا می شود » ، « إِنَّ آيَةَ مُلْکِهِ » نشانه‌ی حقانیت طالوت این است که « أَنْ يَأْتِيَکُمُ التَّابُوتُ » آن صندوق را دوباره برای شما می­آورد . حالا این صندوق چه فایده­ای دارد؟  این صندوق ، «فيهِ سَکينَةٌ مِنْ رَبِّکُمْ» ، این صندوق از طرف خدا مایه‌ی آرامش شماست ، علمای شیعه در تفسیر این آیه گفته­اند: « یک صندوقرا مثلا فرض کنید در ابعاد سی سانتی متر در چهل سانتی متر ، دو الی سه ساعت ، قنداقه حضرت موسی (ع) در این صندوق بوده است ، آیا می تواند مایه آرامش باشد؟ در آیات قرآن ، بله می­تواند ، ولی ضریح موسی بن جعفر علیه السلام که بدن موسی بن جعفر (ع) را در خود دارد، نمی‌تواند متبرک باشد؟ نمی­تواند مریض را شفا بدهد؟ این یکی از ریشه‌های قرآنی تبرک است ،  اینکه ما به ضریح امامزاده دست می­کشیم و بعد به صورتمان می‌کشیم ، منظورمان این است، وگرنه آهن که مورد نظر ما نیست ، آهن ، طلا ، نقره ، چوب که منظور ما نیست ، ما می‌خواهیم بگوییم : « این آهن با بقیه آهن ها فرق دارد ، این چوب با بقیه چوب‌ها فرق دارد ، این چوب به خاطر همجواری با ولی خدا یک خاصیتی دارد که باعث گره گشایی مشکلات ما می‌شود . » « فيهِ » یعنی این صندوق ، « فیهِ سَکينَةٌ مِنْ رَبِّکُمْ » آرامشی از جانب پروردگارتان هست ، « وَ بَقِيَّةٌ مِمَّا تَرَکَ آلُ مُوسي‏ وَ آلُ هارُونَ » این میراث فرهنگی است ، امام صادق علیه‌السلام پیراهن خونین جدش امیرالمومنین علی علیه­السلام را که در مسجد کوفه در آن پیراهن به شهادت رسیده بود ، نگهداری می کرد و به میهمانانش نشان می­داد . این میراثی از خاندان موسی و خاندان هارون علیهما السلام است . « تَحْمِلُهُ الْمَلائِکَةُ» فرشته­ها این صندوق را حمل می­کنند. « إِنَّ في‏ ذلِکَ لَآيَةً لَکُمْ إِنْ کُنْتُمْ مُؤْمِنينَ» اگر ایمان داشته باشید می‌دانید این نشانه است .

• آیه دویست و چهل و نه ، طالوت ملت را فراخوان داد و مردم هم جمع شدند و عازم جبهه شدند.

« فَلَمَّا فَصَلَ طالُوتُ بِالْجُنُودِ » وقتی رزمندگان را حرکت داد ، « قالَ إِنَّ اللَّهَ مُبْتَليکُمْ بِنَهَرٍ» گفت : « ای رزمندگان ؛ خدا می‌خواهد شما را با نهر آب امتحان کند ، از بیابان سوزانی گذر می‌کنیم و به نهر آب گوارایی می‌رسیم ، برادرها ،  وقتی رسیدید ، نباید آب بخورید ، همه شنیدند؟؟ حالا ببینیم آیا لشکر طالوت آب خوردند یا نخوردند ؟ و سخن فرمانده را شنیدند یا نه !! « فَمَنْ شَرِبَ مِنْهُ فَلَيْسَ مِنِّي » هرکس آب بخورد از من نیست ، « وَ مَنْ لَمْ يَطْعَمْهُ فَإِنَّهُ مِنِّي» هرکس آب نخورد او از من است ، « إِلاَّ مَنِ اغْتَرَفَ غُرْفَةً بِيَدِهِ » اگر یک مشت آب بخورد، عیبی ندارد ! رزمندگان به نهر آب رسیدند ، از بیابان داغی گذر کرده ­اند ، تشنه­اند ،  جگرهایشان سوخته است ،  « فَشَرِبُوا مِنْهُ » سرهایشان را در آب کردند و شروع به آب خوردن کردند !! یعنی همان کاری که نباید می‌کردند ، « إِلاَّ قَليلاً مِنْهُمْ »

تا حالا چند امتحان پیش آمده است؟

• امتحان اول ، معرفی فرمانده ، خیلی ها زیر بار نرفتند.
• امتحان دوم ، جنگ ، ابتدا گفتند: « ما حاضر هستیم برای خدا بجنگیم » ، ولی تا شنیدند جنگ جدی است، عقب‌نشینی کردند.
• امتحان سوم ، امتحان شکم ، از آن آب ننوشید.

جلوتر برویم ، « فَلَمَّا جاوَزَهُ هُوَ وَ الَّذينَ آمَنُوا مَعَهُ » لشکر طالوت از آن نهر گذشتند و به خط اول جبهه رسیدند ، نگاه کردند ، دیدند ای وااای چه جمعیتی!! چه ارتشی!! دشمن چه سلاح‌هایی دارد!! آن وقت ما چند سلاح قراضه‌ و قدیمی داریم ، « قَالُوا» گفتند : « لاطَاقَةَ لَنَا الْيَوْمَ بِجَالُوتَ وَجُنُودِهِ» ما طاقت نداریم،  با این کشتی‌های غول پیکر ، با این هواپیماهای مجهز بجنگیم، عده ­ای این را گفتند ، اما در نقطه‌ی مقابل ، « قَالَ الَّذِينَ يَظُنُّونَ أَنَّهُمْ مُلَاقُوا اللَّهِ » اما آنهایی که به آخرت عقیده داشتند ، مرگ را نابودی نمی‌دانستند ، بلکه مرگ را ملاقات با خدا می‌دانستند، این را گفتند : «كَمْ مِنْ فِئَةٍ قَلِيلَةٍ غَلَبَتْ فِئَةً كَثِيرَةً بِإِذْنِ اللَّهِ » چه بسا جمعیت‌های کمی که پیروز می‌شوند بر جمعیت‌های زیاد ، به اذن خدا ، به خاطر ایمان به خدا ، شما قصه‌ی کربلا را تصور کنید ، امام معصوم در تفسیر این آیات فرمودند : « آنهایی که امتحان دادند ، آن آخرین فیلتر که تمام شد ، آن جمعی که ایستادند ، عددشان سیصد و سیزده نفر بود ، این طرف سیصد و سیزده نفر و چندین ده هزار نفر آن طرف ایستادند ، اما ایستادند !! از شهر که می‌خواستند راه بیفتند ، آقای طالوت که فرمانده بود ، نگاهش به یک پسر بچه‌ کم سن و سال ، سیزده چهارده ساله افتاد ، به نام داوود .

داوود از آن بچه‌هایی بود که در کشور ما هم شناسنامه‌هایشان  را برای رفتن به جبهه تغییر دادند ، از همان بچه‌هایی که در جنگ احد پیغمبر دید یک پسر بچه‌ای صورتش کوچولو اما قدش بلند ، خنده­اش گرفت ، فرمود : « بیا جلو ببینم » ، معلوم شد این پسر به یک نجاری سفارش داده است تا کفش‌های پاشنه بلند برایش بسازد که قدش بلند شود تا به جبهه راهش بدهند . درجبهه ، فرمانده گفت : «پسر جان؛چندسالت هست؟ توخیلی جوانی ، برو هر زمان که شانزده هفده ساله شدی بیا . » پسربچه گفت : « من عاشق شهادت هستم » ، آن قدر التماس کرد، اصرار کرد که فرمانده ، او را هم آورد .

از امتحاناتی که تا حالا گفتیم مثل امتحان آب، مثل امتحان دیدن ارتش دشمن ، نترسید و در این امتحانات قبول از آب درآمد. « وَاللَّهُ مَعَ الصَّابِرِينَ» خدا پشتیبان مقاومت کنندگان است.

• آیه دویست و پنجاه.

« وَلَمَّا بَرَزُوا لِجَالُوتَ وَجُنُودِهِ» وقتی دو لشکر باهم روبرو شدند ، این طرف طالوت و لشکرش، آن طرف جالوت با ارتش مجهزش، « قَالُوا » ، خداپرستان گفتند : « رَبَّنا أَفْرِغْ عَلَيْنَا صَبْرًا» پروردگارا باران صبر را بر ما بپاش،  « و َثَبِّتْ أَقْدَامَنَا » گام های ما را استوار گردان، «وَانْصُرْنَا عَلَى الْقَوْمِ الْكَافِرِينَ » ما را بر لشکر کافران پیروز کن .

• آیه دویست و پنجاه و یک.

« فَهَزَمُوهُمْ بِإِذْنِ اللَّهِ » لشکر دشمن را در هم شکستند .  این تاریخ است ،  تاریخ این قصه برای گذشته ، ولی درسش برای امروز است. « وَقَتَلَ دَاوُودُ جَالُوتَ» همان پسر سیزده ساله ، فرمانده دشمن را کشت « وَقَتَلَ دَاوُودُ جَالُوتَ » با یک فلاخنی پیشانی فرمانده دشمن را هدف گرفت و اصابت کرد، آن هم افتاد « وَآتَاهُ اللَّهُ الْمُلْكَ وَالْحِكْمَةَ » خدا هم فرمانروایی را به همان پسر داد، حکمت را ، حکومت را به همان داد ، « وَعَلَّمَهُ مِمَّا يَشَاءُ » و از آنچه خدا می خواست به او یاد داد ، حالا این آخرین فراز آیه‌ی دویست و پنجاه و یک است که یک قانون دارد، « وَلَوْلَا دَفْعُ اللَّهِ النَّاسَ بَعْضَهُمْ بِبَعْضٍ» اگر یک عده‌ای به میدان نیایند و دفاع نکنند ، بقیه از کجا می‌خواهند امنیت پیدا کنند ، از کجا تاجرها می‌خواهند تجارت کنند ، با چه امنیتی دانشجوها می‌خواهند درس بخوانند ، خانواده‌ها تحت چه امنیتی می‌خواهند پارک بروند و استراحتی بکنند ، اگر این بندگان برگزیده خدا که جانشان را کف دست گذاشتند ، با جمعیت کم ، با تجهیزات کم ، با اعتماد خدا ، به خاطر ایمان به خدا ، ایستادند، اگر اینها نبودند ، « لَفَسَدَتِ الْأَرْضُ» زمین تباه می شد ، « وَلَكِنَّ اللَّهَ ذُو فَضْلٍ عَلَى الْعَالَمِينَ » اما خداوند جهاد را می‌پسندد ، جهاد سخت هست اما مبارک است ،  سالار شهیدان مفتخر بود خودش و عزیزانش را در راه خدا نثار کرد ، اما می‌دانست پیامدهای مبارکی به دنبال دارد.

خدایا به حق امام حسین علیه السلام ، شعاعی از روح امام حسین (ع) بر دلهای ما بتابان. خدایا تو خودت فرمودی هر کس مظلومانه کشته شود من حامی او خواهم بود، شر اشرار و بدخواهان را به خودشان برگردان . به زودی تصاویری از ذلت استکبار جهانی ، آمریکا ، اسراییل ، انگلیس ، آل سعود، داعش و منافقین را به جهانیان بنمایان. خدایا در این شب جمعه شامگاه میلاد امام عسکری علیه السلام ، زیارت امام عسکری (ع) را قسمت این جمع بفرما . به روان شهیدان و روح بلند حضرت امام خمینی (ره) صلواتی تقدیم‌ بفرمایید. جلسه چهارم

دانلود فایل متنی

دانلود فایل صوتی