بِسْمِ اللَّهِ الرَّحْمَٰنِ الرَّحِيمِ

این صفحه دربارۀ احکام ازدواج است. شاید بیش از ۶۰۰ آیه از آیات قرآن کریم دربارۀ نظام خانواده است که خداوند برای خوشبختی ما درس‌هایی در آن‌ها قرار داده است.

می‌فرماید:

صفحۀ 81 قرآن کریم

سورۀ مبارکه نساء

آیات 23-20

آیۀ 20 : «وَإِنْ أَرَدْتُمُ اسْتِبْدَالَ زَوْجٍ مَكَانَ زَوْجٍ وَآتَيْتُمْ إِحْدَاهُنَّ قِنْطَارًا فَلَا تَأْخُذُوا مِنْهُ شَيْئًا ۚ أَتَأْخُذُونَهُ بُهْتَانًا وَإِثْمًا مُبِينًا»

«وَإِنْ أَرَدْتُمُ اسْتِبْدَالَ زَوْجٍ مَكَانَ زَوْجٍ» و اگر تصمیم گرفتید همسری را جایگزین همسر خودتان کنید، «وَآتَيْتُمْ إِحْدَاهُنَّ قِنْطَارًا» به همسر اول هم مهریۀ زیادی داده‌اید، یا قول آن را به او داده‌اید و یا اساساً پرداخت کرده‌اید…

در زمان جاهلیت اینگونه مرسوم بوده که پس از تعیین مهریه و ازدواج، مهریه را به بهانه‌های مختلف نمی‌پرداختند. و یا اگر می‌خواستند که همسر دیگری بگیرند، همسرشان را تحت فشار قرار می‌دادند تا یا از حق خود بگذرد و یا اگر مهریه را گرفته است، پس بدهد. این آیه، همۀ این اقدامات را نهی می‌کند. اگر تصمیم گرفتید که همسری به جای همسر اول بیاورید، باید تمام مهریه را پرداخت کنید. «فَلَا تَأْخُذُوا مِنْهُ شَيْئًا» چیزی را نباید از او پس بگیرید. «أَتَأْخُذُونَهُ بُهْتَانًا وَإِثْمًا مُبِينًا» می‌خواهید پولی را بگیرید با بهانۀ تهمت زدن، با گناه آشکار؟! حق ندارید چنین کاری بکنید. نباید با ابزار تهمت، درآمدی کسب کنید.

آیۀ 21 : «وَكَيْفَ تَأْخُذُونَهُ وَقَدْ أَفْضَىٰ بَعْضُكُمْ إِلَىٰ بَعْضٍ وَأَخَذْنَ مِنْكُمْ مِيثَاقًا غَلِيظًا»

«وَكَيْفَ تَأْخُذُونَهُ» شما چطور می‌خواهید این پول را بگیرید؟ «وَقَدْ أَفْضَىٰ بَعْضُكُمْ إِلَىٰ بَعْضٍ» شما همبستر شدید، مدت زیادی رابطۀ عاشقانه و صمیمانه داشته‌اید…؛ خداوند ناظر بر بندگانش است. چطور می‌خواهید ناجوانمردی کنید؟ حالا که به هر دلیلی قصد جدایی دارید، باید مهریه پرداخت شود و نباید در پرداخت آن کوتاهی، نیرنگ و تهمتی زده شود. این رفتار همانطور که در روزگار قدیم و جاهلیت بوده، الان نیز وجود دارد. «وَأَخَذْنَ مِنْكُمْ مِيثَاقًا غَلِيظًا» علاوه بر این، زنان از شما تعهد سختی گرفتند. عقد ازدواج و نکاح خود یک تعهدی است که ما در آن خدا را شاهد گرفته‌ایم. در روز قیامت باید به آن تعهد، پاسخ داد.

از اینجا تا پایان این صفحه، ازدواج‌های حرام بیان می‌شود؛ یعنی زنانی که در اسلام ازدواج با آن‌ها حرام است. متأسفانه در فرهنگ غرب، یعنی اروپا و آمریکا این‌ نوع ازدواج‌ها مرسوم و حتی در بعضی از کشورها روابط با اعضای خانواده، قانونی است. اما خدای اسلام در قرآن کریم آن‌ها را ممنوع کرده است.

انواع ازدواج با زنانی که حرام است:

آیۀ 22 : «وَلَا تَنْكِحُوا مَا نَكَحَ آبَاؤُكُمْ مِنَ النِّسَاءِ إِلَّا مَا قَدْ سَلَفَ ۚ إِنَّهُ كَانَ فَاحِشَةً وَمَقْتًا وَسَاءَ سَبِيلًا»

«وَلَا تَنْكِحُوا مَا نَكَحَ آبَاؤُكُمْ مِنَ النِّسَاءِ» اجازه ندارید با همسر پدرانتان، یعنی زنِ پدر، ازدواج کنید. در جاهلیت مرسوم بوده که پدری که با یک همسر دیگری زندگی می‌کرده، هنگامی که از دنیا می‌رفت، پسر او با زنِ پدر خود –زنی غیر از مادرش- ازدواج می‌کرد. اسلام این ازدواج را ممنوع کرد. «إِلَّا مَا قَدْ سَلَفَ» مگر اینکه قبل از نزول این حکم، کسی این کار را کرده باشد که ایرادی ندارد. «إِنَّهُ كَانَ فَاحِشَةً» این کار زشت، «وَمَقْتًا» و تنفر آمیز «وَسَاءَ سَبِيلًا» و مسیر نادرستی است.

آیۀ 23 : «حُرِّمَتْ عَلَيْكُمْ أُمَّهَاتُكُمْ وَبَنَاتُكُمْ وَأَخَوَاتُكُمْ وَعَمَّاتُكُمْ وَخَالَاتُكُمْ وَبَنَاتُ الْأَخِ وَبَنَاتُ الْأُخْتِ وَأُمَّهَاتُكُمُ اللَّاتِي أَرْضَعْنَكُمْ وَأَخَوَاتُكُمْ مِنَ الرَّضَاعَةِ وَأُمَّهَاتُ نِسَائِكُمْ وَرَبَائِبُكُمُ اللَّاتِي فِي حُجُورِكُمْ مِنْ نِسَائِكُمُ اللَّاتِي دَخَلْتُمْ بِهِنَّ فَإِنْ لَمْ تَكُونُوا دَخَلْتُمْ بِهِنَّ فَلَا جُنَاحَ عَلَيْكُمْ وَحَلَائِلُ أَبْنَائِكُمُ الَّذِينَ مِنْ أَصْلَابِكُمْ وَأَنْ تَجْمَعُوا بَيْنَ الْأُخْتَيْنِ إِلَّا مَا قَدْ سَلَفَ ۗ إِنَّ اللَّهَ كَانَ غَفُورًا رَحِيمًا»

«حُرِّمَتْ عَلَيْكُمْ أُمَّهَاتُكُمْ» حرام است بر شما ازدواج با مادرانتان. «وَبَنَاتُكُمْ» و ازدواج با دخترانتان، «وَأَخَوَاتُكُمْ» و ازدواج با خواهرانتان، «وَعَمَّاتُكُمْ» و ازدواج با عمه‌هایتان، «وَخَالَاتُكُمْ» و ازدواج با خاله‌هایتان، «وَبَنَاتُ الْأَخِ» و ازدواج با دخترِ برادر حرام است، «وَبَنَاتُ الْأُخْتِ» و ازدواج با دخترِ خواهر، «وَأُمَّهَاتُكُمُ اللَّاتِي أَرْضَعْنَكُمْ» و مادرانی که به شما شیر داده‌اند؛ به عبارت دیگر محرمیت از راه شیر دادن حاصل شده که ازدواج با آن‌ها حرام است. «وَأَخَوَاتُكُمْ مِنَ الرَّضَاعَةِ» و خواهران شیری…

هنگامی که یک پسر و یک دختر از یک مادر شیر بخورند، به هم محرم می‌شوند –احکام و جزئیات این مسأله در رسالۀ توضیح المسائل بیان شده است–.

«وَأُمَّهَاتُ نِسَائِكُمْ» ازدواج با مادرزن ممنوع و حرام است، «وَرَبَائِبُكُمُ اللَّاتِي فِي حُجُورِكُمْ مِنْ نِسَائِكُمُ» با دختران همسر؛ فرض کنید یک خانمی که دختر و پسری نیز دارد، با آقایی ازدواج کند. این آقا نمی‌تواند با دختر همسر خود، به شرط اینکه آمیزش کرده باشند، ازدواج کند. اما اگر ازدواج کامل صورت نگرفته باشد و تنها محرم شده باشند، ایرادی ندارد. «اللَّاتِي دَخَلْتُمْ بِهِنَّ» آن زنانی که شما با آن‌ها زناشویی داشتید، «فَإِنْ لَمْ تَكُونُوا دَخَلْتُمْ بِهِنَّ» اما اگر زناشویی نداشته‌اید، «فَلَا جُنَاحَ عَلَيْكُمْ» ایرادی ندارد. «وَحَلَائِلُ أَبْنَائِكُمُ الَّذِينَ مِنْ أَصْلَابِكُم» و دخترانِ پسران شما که از صلب شما هستند، ازدواج با آن‌ها ممنوع است. «وَأَنْ تَجْمَعُوا بَيْنَ الْأُخْتَيْنِ» و ازدواج همزمان با دو خواهر هم در اسلام ممنوع و حرام است. «إِلَّا مَا قَدْ سَلَفَ» مگر قبل از اینکه این قانون از آسمان برسد، کسی این کار را کرده باشد، که بخشیده است. «إِنَّ اللَّهَ كَانَ غَفُورًا رَحِيمًا» خداوند آموزندۀ مهربان است.

این احکامی است که از جانب آفریدگار آمده است. سعادت ما، در سایۀ اطاعت و پیروی از خداست.

خدانگهدار شما…