اوصاف قیامت

سوره مبارکه طه را می‌خواندیم رسیدیم به مجموعه آیاتی درباره‌ی اوصاف قیامت (آیات 107-103) بعضی گفته‌اند که تقریباً یک چهارم قرآن درباره قیامت است انسان بدون توجه به جهان آخرت تربیت نمی‌شود.

دانلود فایل صوتی

بسم‌الله‌الرحمن‌الرحیم

اللهم کن لولیک الحجه بن الحسن صلواتک علیه و علی آبائه فی هذه الساعه و فی کل ساعه ولیا و حافظا و قائدا و ناصرا و دلیلا و عینا حتی تسکنه ارضک طوعا و تمتعه فیها طویلا.
در خانه خدا در آستانه اقامه نماز جماعت شب شهادت جان‌گداز امام باقر علیه السلام ایام دهه حج که بعضی از مفسران فرموده اند دهه حج یعنی دهه ذی الحجه از خداوند می‌خواهیم الطافش را بر بندگانش نازل بفرماید و همه ما را در پاداش زائران بیت‌الله‌الحرام شریک و سهیم بفرماید. تقاضا می‌کنم به روان تابناک حضرت باقرالعلوم علیه‌السلام صلواتی تقدیم بفرمایید《اللهم صل علی محمد و آل محمد》.

سوره مبارکه طه را می‌خواندیم رسیدیم به مجموعه آیاتی درباره‌ی قیامت بعضی گفته‌اند که تقریباً یک چهارم قرآن درباره قیامت است. یک نویسنده مصری است بنام طاهاحسین مدتی هم وزیر علوم بوده او درباره تفسیر قرآن زیاد کارکرده قرآن کتاب تاریخ نیست کتاب جغرافیا نیست زمین‌شناسی جنین شناسی نیست قرآن کتاب تربیت است. من دقت کردم این عالم گفته تقریباً یک‌ چهارم آیات قرآن درباره قیامت است. انسان بدون توجه به جهان آخرت تربیت نمی‌شود از قیامت از بهشت از جهنم از حساب از کتاب غافل بشه مست می شود غرق می‌شدن شهوت جوانی شهوت خوردن شهوت جنسی شهوت پول پرستی و شهوت قدرت‌طلبی غرق می‌شود.

به‌خصوص در آیات مکی که در جزء سی جزء بیست و هشت بیست و نه موج می‌زند. پیامبر عزیز اسلام مؤمنان را در مکه با آیات قیامت یک جوری ساخت که حاضر باشند جان بدهند در راه اسلام. حتی بعضی از مفسران گفته‌اند که تعداد آیاتی که درباره معاد است از آیاتی که درباره توحید است بیشتر است. بعضی استدلال کردند حالا اگر کسی خدا رو قبول کرد مسئولیت به دوشش نمی‌آید این جهان خدا دارد اما اگر قیامت را قبول بکنه مسئولیت دارد. برا همین خیلیا هستن خدا را قبول دارند قیامت را قبول ندارن چون آیات قیامت مسئولیت می آورد. این می‌دونه اگه قبول کنه جهنم است نباید به این ‌پول دست بزند اگر قبول کند جهنم هست نباید نگاه حرام بکنه به ناموس مردم اگر قبول کنه جهنم هست نباید ظلم کنه دلش می خواد راحت باشه از همون اول میگه جهنم چیه این حرف ها را آخوندا درست کردند. قیامت چیه؟

قرآن نقل می‌کند می‌گفتند 《ما یهلکنا الا الدهر》 یعنی جز این دنیا خبر دیگری نیست. کی رفته خبر بیاورد یه وقتی می‌گفتن آمریکایی‌ها یه ضبط صوت دقیقی را تو قبر گذاشتن قبر مرده‌ای ببینن چیزی که مسلمونا می‌گن شب اول قبر کسی میاد سوال می‌پرسه جوابی درکاره. فردا اون ضبط رو رفتن روشن کردن هر چه جلو عقب کردن نه چیزی ضبط نشده گفتن بیا این حرفها را آخوندا درست کردن. خوب اون آمریکایی نمی‌دونه که این جهان فقط یک شبکه نداره. این حکایت اینه که شما یه فیلمی تو خونت دیدی از یه شبکه‌ای میان مسجد دوستان می‌گه که دیشب دیدیم این فیلم را جنگ نه نشون نداد غافل از این‌که تلویزیون شما اون شبکه‌های ماهواره‌ای رو نمی‌گیره. اون آمریکایی چه می‌دونه این دنیا چند تا شبکه داره یک شبکه‌اش این شبکه حسی ما حقایقی در این عالم وجود دارد ولی مشهود نیست قرآن جهان را به دو بخش تقسیم می‌کند: غیب و شهود.
شهود یعنی حسی با چشمم می‌بینم با گوشم می‌شنوم با زبانم می‌چشم با پوستم لمس می‌کنم اینا شهود است. اما به‌جز این یه عالمی حقایقی وجود دارد وجود دارد اما حسی نیست یکیش خود خدا است خدا، فرشته‌ها قیامت این‌ها حقایقی هستند که نه باحس نمی‌شه ثابت بکنیم. اول سوره بقره هم خداوند طی کرده بسم‌الله‌الرحمن‌الرحیم 《الم ذلک الکتاب لا ریب فیه هدی للمتقین》 شکی نیست این کتاب متقین را هدایت می‌کند متقین کیان‌اند《الذین یومنون بالغیب》 اگر کسی غیب رو مسخره کرد قران نمی‌تونه دستتو بگیره که خود قرآن می‌فرماید این کتاب جمع زیادی را گمراه می‌کند یعنی چه ؟یعنی مگه بشه قرآن؟ بله کسی که می‌گه من غیب رو قبول ندارم هرچی آیه‌ی قرآن رو می‌خونه به لجبازی او اضافه می‌شه به عناد او اضافه می‌شه اما اگر از اول گفت من قبول دارم این جهان دو قسمت دارد حسی غیر حسی این جهان مشهود یک جهان ماورا دارد.

انبیا آمدن این رو بگن یکیش همان جهان آخرت است که ما از این جهان می‌رویم به عالمی بنام برزخ منتقل می‌شیم از آنجا هم با یه فراخوانی که در آیات امشب خواهیم خواند مجدداً زنده می‌شویم و آماده‌ ی پاسخگویی. و در پایان بعضی به بهشت و بعضی به جهنم لذا امامان ما پیامبر ما به شدت توصیه می کردند آیات قیامت را زیاد بخوانید. امامان ما مثل امام رضا علیه‌السلام وقتی آیات قیامت را می‌خواند اشک می‌ریخت فاطمه‌ی زهرا سلام‌الله‌علیها بعضی از آیات قیامت را شنید غش کرد. یه عرب بیابانی وارد مدینه شد به مسجد آمد تازه مسلمان شده از پیغمبر تقاضا کرد یا رسول‌الله من قرآن بلد نیستم شما به یکی از همین مسجدی‌ها بفرمایید به من قرآن یاد بده حضرت هم فرمود مثلا ایشون برادر این تازه‌ مسلمان شده را قرآن یادش بده اوناهم رفتن از قفسه مثلاً حالا کتابی را آوردن سوره زلزال رو انتخاب کرد برای یاد دادن:
《بِسْمِ اللَّهِ الرَّحْمَٰنِ الرَّحِيمِ
إِذَا زُلْزِلَتِ الْأَرْضُ زِلْزَالَهَا
وَأَخْرَجَتِ الْأَرْضُ أَثْقَالَهَا
وَقَالَ الْإِنسَانُ مَا لَهَا
يَوْمَئِذٍ تُحَدِّثُ أَخْبَارَهَا
بِأَنَّ رَبَّكَ أَوْحَىٰ لَهَا
يَوْمَئِذٍ يَصْدُرُ النَّاسُ أَشْتَاتًا لِّيُرَوْا أَعْمَالَهُمْ
فَمَن يَعْمَلْ مِثْقَالَ ذَرَّةٍ خَيْرًا يَرَهُ
وَمَن يَعْمَلْ مِثْقَالَ ذَرَّةٍ شَرًّا يَرَهُ》
یعنی به زلزله ای می شود و همین زمین که ما روش نماز می خوانیم به حرف میاد و گزارش کارهای مارو می‌ده و بعد هم هر کسی به سنگینی یک ذره کار خوب کرده باشه می‌بیند به سنگینی یک ذره کار بد کرده باشد می بیند. عربه به معلم خودش گفت این هایی که گفتی قرآن بود؟ اره پس چی دارم می گم. گفت بس است دیگه من رفتم. کجا؟ این سه خط قرآن بود. قرآن خیلی سوره داره گفت بسه. معلم قرآن عصبانی آمد نزد پیامبر یا رسول‌الله این شاگرد بی‌حوصله چیه به من تحویل دادی؟ قصه را تعریف کرد پیغمبر گفت:《انه رجع الفقیها》 یعنی این عرب بیابانی برگشت در حالی که فقیه بود فقیه یعنی فهم عمیق یه کس هزار آیه رو می‌خونه نمی‌فهمه قصه چیه نمی‌فهمه نظارتی وجود دارد نمی‌فهمه از کار ما صدابرداری تصویربرداری می‌شه یه عربی هم با دو سه تا آیه چیزی که باید بفهمم، فهمیدم.
خدا رحمت کند سلمان فارسی را استاندار مداین شد و استانداری او را هم خدا حفظ کند آقای میرباقری داره به فیلم تبدیل می‌کند. ای کاش زنده باشیم و سریال سلمان رو ببینیم یک جور استانداری کرده که در عالم همچین استانداری به خود ندیده تاریخ. استانداری بود که حقوقش را خرج فقرا می‌کرد یه خانه مجلل در اختیارش قرار دادن بالاهای شهر گفت نه من باید تو مردم باشم رفت یه خونه اجاره‌ کرد. یه روزی آقای استاندار از خیابانی می‌گذشت دید یه جوانی افتاده حالت غش پیدا کرده. الانم هم هست گاهی تو خیابون بازار آدم می‌بینه یه نفر افتاده غش کرده مردم جمع می‌شن و خب بیکارم که زیاد هر کسی یه تحلیلی میکند یکی می‌گه فکر کنم داره فیلم بازی میکنه پول بخواد یکی میگه نه شاید آزار غش داره.

سلمان رفت مقداری آب آورد سر این جوان را به دامن گرفت آب به صورتش پاشید و چشماش باز شد از جوون پرسید چرا این حالت در تو پیدا شد؟ جوان گفت این جا مغازه‌ی آهنگری است. من وایستاده بودم مرد آهنگر آهن سرخ‌شده ای را از دل آتش بیرون آورد و روی سندان گذاشت شروع کرد با چکش کوبیدن من ناگهان یاد یه آیه قرآن افتادم غش کردم این آیه 《ولهم مقامع من حدید》 مقامع یعنی چکش‌ها در جهنم چکش هایی است از آهن. خوب ماهم این آیه را خوندیم هر سال می‌خونیم تو ماه رمضان هیچ وقت غش نکردیم معلومه ما مشکل داریم .سلمان فارسی که پیغمبر فرمود ایمان ده درجه دارد بعضی درجه اولی بعضی درجه دوم بعضی … ولی سلمان همه مدارج ایمان را به گواهی پیغمبر گذرانده رسیده به پله‌ی دهم یک چنین کسی می‌خوام بگم چقدر ایمان به آخرت مهم است رو کرد به جوانه گفت :جوان میشه من را به عنوان دوست خودت بپذیری؟
جوان هم گفت :باشه قبول می‌کنم. روزهایی گذشت یه وقت در اتاق استاندار را داشتند می‌زدند سلمان گفت: بفرمایید کیه؟ گفت:آقای سلمان یه رفیقی داشتی که تو خیابون این داره می‌میره من اومدم به شما خبر بدهم.سلمان هم با شتاب خودش را رساند به خانه‌ی آن جوان. وارد اتاق شد سلمان هم می‌دونه قصه رو نگاه کرد دید درسته داره جان می‌دهد جوانه. به جوان گفت: من و تو برادر هستیم دوست هستیم حق گردن هم داریم کاری هست من الان تو این لحظه حساس برای تو انجام بدم. جوان گفت: بله اینی که بغل من نشسته عزراییله می‌دونم تو رو هم خیلی دوستت داره از عزراییل بخواه جان مرا آرام و آسان بگیرد. سلمان هم سلام کرد و از حضرت عزراییل خواهش کرد این دوست منه ای فرشته خوب خدا جانش را آسان بگیر عزراییل هم این را فرمود 《انه به کل مؤمنین رفیق》 من با مؤمن رفیقم. اونی که شنیدی جان کسی را سخت می‌گیرم غیر مؤمن ها هستن با این مقدمه و با صلوات شما وارد این بحث می‌شیم 《اللهم صل علی محمد و آل محمد و عجل فرجهم》.
《اعوذبالله من الشیطان الرجیم یوم ینفخ فی الصور 》 قرآن کریم بارها پیش‌گویی کرده از طرف خدا که این دنیا با این نظاماتش به‌هم خواهد خورد خورشید خاموش خواهد شد دریاها جوشان خواهند شد کوه‌ها متلاشی خواهد شد این چیزی است که در قرآن زیاد آمده‌است. یه فرشته‌ای است بنام اسرافیل اسرافیل خداوند یه شیپوری برای او ساخته که وظیفه اسرافیل اینه دو بار این شیپور را به صدا درمی‌آورد یه صدای مهیبی که کل کره زمین را به لرزه می‌اندازد یک زلزله پنج ریشتری شش ریشتری هشت نه یه جوری است این زلزله بر اساس شواهد قرآنی که همه موجودات زنده کره زمین انسان‌ها، پرنده‌ها، چرنده ها، همه با آن صدا و زلزله خواهند مرد. حیات تمام می‌شه بعد از مدتی به فرمان خدا دوباره اسرافیل شیپور را به صدا درمی‌آورد و با این شیپور دومی مرده‌هایی که تازه مردن و مرده‌هایی که از آدم ابوالبشر تا آن روز نمی‌دونیم چند میلیارد نفر میشن همه یک جا با آن صدای دومی زنده می‌شوند.

امامان ما که حقیقتشو می‌دونستن وقتی این حرف‌ها را می‌زدند گریه می‌کردند و ما مثل قصه برا هم‌دیگه تعریف می‌کنیم نه شما گریه می‌کنی نه من چون نمی‌دونیم چه خبره پیغمبر فرمود:《لو تعلمون ما اعلم لبکیتم کثیرا ولضحکتم قلیلا》چیزایی که من می‌دونم اگه شما می‌دونستین بسیار کم می‌خندیدید و بسیار گریه می‌کردید. نمی‌دونیم چه خبره حالا 《یوم ینفخ فی الصور》یه روزی است که درون شیپور دمیده می‌شود و《 وَنَحْشُرُ الْمُجْرِمِينَ يَوْمَئِذٍ زُرْقا》حشر یعنی جمع کردن جمع می‌کنیم مجرمین و تبهکاران را با بدن‌های کبود حالا این بدن کبود چند جور معنی شده یه معناش اینه که تو همین درحالی‌که زنده بشن درحال شکنجه تحول پیش‌آمده بدن‌های کبود و بعضی ها هم گفتن چشم‌های کبود هر چه هست وضع رسوایی دارند《يَتَخَافَتُونَ بَيْنَهُم》یعنی بین خودشون آهسته باهم حرف می‌زنیم اینا که تازه زنده شدن ها آهسته این‌قدر وحشت زیاد است آهسته با هم حرف می‌زنه چی می‌گن به‌هم 《إِن لَّبِثْتُمْ إِلَّا عَشْرًا》 بهم می‌گن مجید آقا ما چقدر تو دنیا بودیم می گه :فک کنم ده روز.

هفتاد هشتاد سال اون‌جا زندگی کرده این‌قدر عمر اون دنیا وضعش یک‌جوری است که تمام عمر این دنیا رو ده روز می‌بیند. عجب! 《نحن اعلم بما یقولون》ما که خدا هستیم بهتر می‌دونیم از حرفایی که اونا می‌زنن 《اذ یقول امثالهم طریقه》 در بین اون و بعضی عاقل‌تر هستند بعضی باهوش‌تر اونا چی می‌گن 《اِن لَبِثتُم اِلا یَوما》 نه ما اصلا یه روز در دنیا بودیم اون کسانی که از نظر عقل و اندیشه ضعیف هستند می‌گن ده روز در دنیا بودیم اونایی که عقل‌شون می‌رسه بیشتر می‌گن یه روز تو دنیا بودی خوب یه روز می‌ارزید انسان خودشو بدبخت کنه خوب آدما راجع به قیامت چه‌جور فکر می‌کند؟ گاهی وقتی خود ما هم می‌ریم تو عالم خیال واقعاً خورشید خاموش می‌شه ؟واقعاً آسمون ستاره‌ها می‌ریزد؟

واقعاً کوه‌ها دریا ها…. از چیزایی که شک می‌کنیم یکی کوه‌ها هستندکوه ها الان هرکی میخواد چیزی رو به محکمی مثال بزنه می‌گه مثل کوه. این کوه‌ها در اعماق زمین ریشه دارند و ارتفاع شونم گاهی تا چند هزار متر تا اعماق آسمان بفرمایید《ویسئلونک عن الجبال》 ای پیغمبر دنبال آیات قیامتیم ‌ها میان از تو می‌پرسند راجع‌به کوه‌ها که از هر چیز محکمتره 《و قل》 جواب‌شون رو بده 《 يَنسِفُهَا رَبِّي نَسْفًا》خداوند این کوه‌های محکم را ریز ریز می‌کنه. نسف در لغت اینطور معنی شده حالا قدیمی‌ها بیشتر دیدن الان اینجا همه قدیمین این‌جا جوان خیلی کمه قدیما مثلا می‌خواستند لوبیا پاک کنن لپه پاک کنن نخودچی پاک کنند می‌ریختند توی ظرفی خانوما و آقایون چی‌کار می‌کردن می‌ریختن هوا اون پوسته هاش یه طرف در عرب به چنین چیزی می‌گن 《نسف》یعنی دانه‌های ریز ریز را وقتی هوا می‌پاشند تا آن پوستش جدا بشه دو کوه به این محکمی رو میکنه مثل نخودچی صخره‌های بزرگ سنگ‌ها را دیدی سنگ‌بری ها میارن تیکه تیکه می‌کنند گاهی روی تریلی ها می‌بینیم یه دونه اش مثلاً نمیدونم بیست تنه. خدا اینو تبدیل میکنه به نخودچی؟ این کارو می‌کنه 《ربی》 پروردگار من این کارو می‌کنه همون خدایی که این جهان را از نیستی به هستی آورد این‌قدر قدرت داره شوخی نگیرید قیامت را بعد چی‌کار می‌کنه 《فَيَذَرُهَا قَاعًا صَفْصَفًا 》 کره‌ی زمین خب کوه ها وقتی متلاشی بشن همه جا صاف می‌شه. یعنی صاف گاهی در بیابان‌ها تهران می‌ریم یزد و کرمان و طبس و در خراسان جنوبی تا چشم کار می‌کنه نه تپه‌ای نه کوهی همجا صاف قیامت این‌جوری خواهد شد پستی‌وبلندی نیست.

《لَّا تَرَىٰ فِيهَا عِوَجًا وَلَا أَمْتًا》 یعنی نه گودی می‌بینی نه بلندی هر چی نگاه می‌کنی صافه حالا خدا هم میخواد یه برنامه ای اجرا کنه نمیدونیم تا اون روز چند نفر خواهند بود آدم ها الان مثل هفت میلیارد هستند و با قبلی‌ها و بعدی‌ها بیست میلیارد صد میلیارد نمی‌دانیم همه رو می خواد رو زمین صاف جمع کنه. (یا امام زمان)
حدیث داریم موسی‌بن‌جعفر علیه‌السلام این صحنه رو وقتی توضیح می‌داد اشک می ریخت. از آیات قرآن فهمیده می‌شود که درباره کوه‌ها چهار جور آیه داریم یه آیه می‌فرمایند با پیدا شدن قیامت کوه‌ها به لرزه می‌آید《یوم ترجف الارض و الجبال》روزی که زمین و کوه‌ها می‌لرزند این یه آیه لرزش آیه دوم همین کوهی که الان در اثر زلزله تکون خورد حرکت می‌کند. این کوه‌های یخ رو دیدید در قطب‌ها گاهی فیلم‌های مستند نشون می‌ده یه کوهی با چه عظمتی از یک کشتی غول‌پیکر بزرگ‌تر از اون مجموعه‌ای یخ جدا می‌شه روی آب‌ها این کوه‌ها در مرحله اول قیامت می‌لرزند مرحله دوم حرکت می‌کند 《و تسیر الجبال سیرا 》 یعنی سیر می کنند حرکت می کنند در مرحله سوم تکه‌تکه می‌شود 《و کانت الجبال کثیبا (کثیبا با ث سه نقطه)مهیلا》یعنی کوه ها متلاشی میشنود و ریز ریز یه آیه چهارم 《وَتَكُونُ الْجِبَالُ كَالْعِهْنِ الْمَنفُوش》این صحنه را هم شما دیدین اون قدیما این لحاف‌دوزا بودند می‌اومدن در خونه ها داد می‌زدند لحاف‌دوزی مادرای ما هم می گفتند چند تا تشک یا نمی‌دونم متکا می‌خواند. می‌اومد یا از خودش پنبه می‌آورد یا همان پنبه‌های قدیمی رو چی‌کار می‌کرد با اون دستگاهش این قدر می‌زد تا نرم نرم نرم بشود کوه با این استحکام《کالعهن المنفوش 》 یعنی مثل پنبه زده شده انقدر ریز مثل نانو این کوه با این عظمتش مثلا قله اورست این کوه‌های ایران چطور ممکنه چنین یعنی واقعاً خواهد شد همچین صحنه‌هایی رخ خواهد داد؟
در این هنگام 《یومئذ یتبعون الداعی》 داعی یعنی کسی که همه رو صدا می‌زنه منظور اسرافیل همان فرشته. همه مطیع داعی هستند یعنی هرچی اسرافیل می‌گوید اسرافیل می خواهد همه رو مهیا بکند برای بازخواست سؤال حساب بعضیا رو که الان حالا آیاتش را نمی‌رسیم امشب بگیم بعضیا رو فرشته‌ها کارنامه‌ها رو میارن با احترام می‌دن دست راستشان. بعضیا رو با بی‌احترامی از پشت میان می‌دن دست چپ شان کارنامه‌ها به گردنشون چه خبره؟ یه وقتی فکر می‌کردم چرا خدا روز قیامت این‌قدر طول می‌دهد یه حکمتی توشه این برای تربیت ما خوبه این آیه رو بخونیم و روضه هم بخونیم.
《یومئذ یتبعونی الداعی》یعنی همه بی‌چون‌وچرا اطاعت می‌کنند از دعوت‌کننده 《لاعوج له》 اونم انحرافی درش نیست در اون فرشته 《و خشعت الاصوات》 همه صداها جوهرش رو از دست می‌ده خاضع می شن《 للرحمن》 در پیشگاه عظمت خدا 《فلا تسمع إلا همسا》 صدایی رو نمی‌شنوی جز یه صدای پچ‌پچ کسی جرأت نمی کند وحشت همه‌جا را گرفته 《یومئذ لا تنفع الشفاعه》 شفاعت هم آن روز دیگه فایده نداره 《الا》 چرا فایده دارد 《الا من اذنه له الرحمن و رضی له قولا》درباره این آیه و بحث شفاعت دلم نمیاد این بحث را ناتمام بگذارم انشالله جلسه آینده اگر زنده بودیم چون از مباحثی است که شبهه زیاد مطرح میشه جوانهای ما در معرض این شبهات هستند. مجموعه آیات شفاعت را در جلسه بعد انشاالله می خواهم بیان بکنم.
بریم مدینه امام باقر علیه السلام در سرزمین منا وصیت کرد یک پولی گذاشته است که هرساله تا ده سال براش روضه خوانی کنند. ایام شهادت امام باقر علیه السلام در ایامی است که همه حاجیان مکه هستند. بایستید مقابل گنبد سبز پیغمبر کنار قبر مظلوم چهار امام صدا بزنیم یا اَباجَعفَر یا مُحَمَّدَ بنَ عَلِیًًّّ اَیُّهَا الباقِرُ یَا ابنَ رَسُولِ الله یا حُجَّه الله عَلی خَلقِهِ یا سَیَّدنا و مَولینا اِنّا تَوَجَّهنا وَاستَشفَعنا و تَوَسَّلنا بِکَ اِلَی الله و قَدَّمناکَ بَینَ یَدَی حاجاتِنا یا وَجیهاً عِندَالله اِشفَع لَنا عِندَالله؛ یا وَجیهاً عِندَالله اِشفَع لَنا عِندَالله.
سه ساله بوده در کربلا امام باقر علیه السلام فرمود: بارها در خانه ما سفره غذا که پهن می شد نمی توانستیم غذا بخوریم با اشک چشم خاتمه پیدا می کرد. در سفر کربلا به کوفه، کوفه به شام بعضی از وقتها می دیدیم عمه ما زینب هر تازیانه ای که بر روی بچه ها بلند می شد شانه خود را سپر می کرد. گاهی نماز هایش را نشسته می خواند پدرم می پرسید عمه جان چرا نماز هاتو نشسته می خوانی؟
عرضه می داشت غذایی که به ما می دهند خیلی کمه سهم خودم را بین بچه ها تقسیم می کنم.
آقایان، بانوان! فرمودند همه ما را میکشند یا با زهر یا با شمشیر. امام باقر علیه السلام را مسموم کردند زهر نوشاندند اما کسی ننوشته بی احترامی شده باشد بدن امام باقر علیه السلام را فرزند عزیزش امام صادق غسل داد کفن کرد نماز گزارد کنار قبر امام مجتبی کنار قبر پدرش امام زین العابدین به خاک سپرد اما دلها بسوزد برای عزیزی که سه روز پیکر بی سرش زیر تابش آفتاب بلا غسل ولا کفنی. به امام باقر علیه السلام قسمت می دهیم مسلمانها یاری بفرما.

جلسه بعد