شرح صفحه 92 قرآن کریم
موضعگیری ما در برابر گروهکها (شرح صفحه 92 قرآن کریم)
شرح صفحه 92 قرآن کریم، سوره نساء آیات 91-87 از مجموعه دروس بر ساحل نور توسط حجت الاسلام سید جواد بهشتی را به صورت فیلم، صوت و متن پیاده شده تقدیم شما مخاطبان قرآنی می نمائیم.
تفسیر ده دقیقهای قرآن کریم ؛ بر ساحل نور
استاد سید جواد بهشتی
بِسْمِ اللَّهِ الرَّحْمَٰنِ الرَّحِيمِ
سلام و درود خدا بر شما مهمانان سفرۀ آسمانی …
صفحۀ 91 قرآن کریم
سورۀ مبارکه نساء
آیات 91-87
آیۀ 87 : «اللَّهُ لَا إِلَٰهَ إِلَّا هُوَ ۚ لَيَجْمَعَنَّكُمْ إِلَىٰ يَوْمِ الْقِيَامَةِ لَا رَيْبَ فِيهِ ۗ وَمَنْ أَصْدَقُ مِنَ اللَّهِ حَدِيثًا»
«اللَّهُ لَا إِلَٰهَ إِلَّا هُوَ» اللّه که جز او معبودی نیست، «لَيَجْمَعَنَّكُمْ إِلَىٰ يَوْمِ الْقِيَامَةِ» حتماً حتماً شما را در روز قیامت گرد میآورد، جمع میکند، «لَا رَيْبَ فِيهِ» شکی در آن نیست. «وَمَنْ أَصْدَقُ مِنَ اللَّهِ حَدِيثًا» کیست راستگوتر در سخن از خدا؟ علت دروغگویی کسانی که دروغ میگویند ریشه در جهل و یا ریشه در توانایی او دارد. خداوند جهل ندارد و همچنین ناتوان نیست، پس سخنی که میفرماید راست است و در قیامت همه را جمع خواهد کرد.
جمعی از منافقانِ مکّه با مشرکان همدست بودند، سپس بنا شد آنها به مدینه بروند تا برای مشرکان جاسوسی کنند. مسلمانهای مدینه دچار دو موضعگیری شدند؛ عدهای گفتند: اینان مسلمان هستند، نماز میخوانند و شهادتین میگویند، ما نمیتوانیم به آنها تعرض کنیم. عدۀ دیگری هم گفتند: ظاهرِ آنها مسلمان و در ظاهر دینشان اسلام است، آنها تیشه به ریشۀ اسلام میزنند…
این آیه میفرماید: مسلمانها! چرا اتحادتان را از دست دادهاید؟
آیۀ 88 : «فَمَا لَكُمْ فِي الْمُنَافِقِينَ فِئَتَيْنِ وَاللَّهُ أَرْكَسَهُمْ بِمَا كَسَبُوا ۚ أَتُرِيدُونَ أَنْ تَهْدُوا مَنْ أَضَلَّ اللَّهُ ۖ وَمَنْ يُضْلِلِ اللَّهُ فَلَنْ تَجِدَ لَهُ سَبِيلًا»
«فَمَا لَكُمْ فِي الْمُنَافِقِينَ فِئَتَيْنِ» چرا دربارۀ منافقین دوگونه و دو دسته شدهاید؟ چرا بین شما اختلاف پیش آمده است؟ «وَاللَّهُ أَرْكَسَهُمْ بِمَا كَسَبُوا» خداوند به خاطر عملکردشان، آنها را واژگون کرد. «أَتُرِيدُونَ أَنْ تَهْدُوا مَنْ أَضَلَّ اللَّهُ» آیا میخواهید هدایت کنید کسانی را که خدا آنها را گمراه کرده است؟ «وَمَنْ يُضْلِلِ اللَّهُ» و هر کسی را که خدا او را گمراه کند، «فَلَنْ تَجِدَ لَهُ سَبِيلًا» راهی نمییابی برای نجات او…
منافقین در همۀ روزگاران هم وجود دارند، آنها کسانی هستند که ظاهر دینی دارند و دینی سخن میگویند، اما آنچه در دلشان وجود دارد با زبانشان همراه، همراستا و هماهنگ نیست. پیغمبر فرمودهاند: «من از مؤمن نمیترسم، آزار مؤمن به کسی نمیرسد. من از مشرک نمیترسم، سینه به سینۀ او میجنگم. ولی از منافق میترسم، چرا که او از پشت خنجر میزند».
آیۀ 89 : «وَدُّوا لَوْ تَكْفُرُونَ كَمَا كَفَرُوا فَتَكُونُونَ سَوَاءً ۖ فَلَا تَتَّخِذُوا مِنْهُمْ أَوْلِيَاءَ حَتَّىٰ يُهَاجِرُوا فِي سَبِيلِ اللَّهِ ۚ فَإِنْ تَوَلَّوْا فَخُذُوهُمْ وَاقْتُلُوهُمْ حَيْثُ وَجَدْتُمُوهُمْ ۖ وَلَا تَتَّخِذُوا مِنْهُمْ وَلِيًّا وَلَا نَصِيرًا»
«وَدُّوا لَوْ تَكْفُرُونَ» این منافقین میخواهند شما را کافر کنند، «كَمَا كَفَرُوا» همانگونه که خودشان کافر هستند. «فَتَكُونُونَ سَوَاءً»؛ در این آیه، کافر به معنای نجس نیست. در زبان قرآن، بعضی از مسلمانها هم کافرند چون در حقیقت خدا و آخرت را باور ندارند. آنها هم میخواهند شما را مثل خودشان کنند. «فَتَكُونُونَ سَوَاءً» شما هم مانند آنها، مساوی شوید. «فَلَا تَتَّخِذُوا مِنْهُمْ أَوْلِيَاءَ» آنان را به عنوان دوستان خود انتخاب نکنید…
«حَتَّىٰ يُهَاجِرُوا فِي سَبِيلِ اللَّهِ» مگر در حقیقت و واقعاً در راه خدا از مکه به مدینه مهاجرت و در بین مسلمانها زندگی کنند. «فَإِنْ تَوَلَّوْا» اما اگر این کار را نکردند و پشت کردند، به راه خودشان ادامه دادند و با مشرکان همدست شدند، «فَخُذُوهُمْ» دستگیر کنید آنها را، «وَاقْتُلُوهُمْ حَيْثُ وَجَدْتُمُوهُمْ» هر کجا آنها را یافتید بُکُشید آنها را، چون خطرناک هستند، «وَلَا تَتَّخِذُوا مِنْهُمْ وَلِيًّا وَلَا نَصِيرًا» –خداوند تأکید میکند – با آنان سازش نکنید و به عنوان دوست و کمککار خودتان انتخاب نکنید. بیدار باشید و بصیرت داشته باشید…
آیۀ 90 : «إِلَّا الَّذِينَ يَصِلُونَ إِلَىٰ قَوْمٍ بَيْنَكُمْ وَبَيْنَهُمْ مِيثَاقٌ أَوْ جَاءُوكُمْ حَصِرَتْ صُدُورُهُمْ أَنْ يُقَاتِلُوكُمْ أَوْ يُقَاتِلُوا قَوْمَهُمْ ۚ وَلَوْ شَاءَ اللَّهُ لَسَلَّطَهُمْ عَلَيْكُمْ فَلَقَاتَلُوكُمْ ۚ فَإِنِ اعْتَزَلُوكُمْ فَلَمْ يُقَاتِلُوكُمْ وَأَلْقَوْا إِلَيْكُمُ السَّلَمَ فَمَا جَعَلَ اللَّهُ لَكُمْ عَلَيْهِمْ سَبِيلًا»
«إِلَّا الَّذِينَ يَصِلُونَ إِلَىٰ قَوْمٍ بَيْنَكُمْ وَبَيْنَهُمْ مِيثَاقٌ» مسلمانها! کسانی که با آنها پیمان بستهاید، بر سر پیمانتان باشید. البته ممکن است مناسبات یک کشور با کشورهای دیگر متفاوت باشد ولی به عنوان مثال پیمان عدم تعرض، پیمان مصالحتآمیز و پیمان مسالمتآمیز است که نباید به آنها تعرض کرد. «أَوْ جَاءُوكُمْ حَصِرَتْ صُدُورُهُمْ أَنْ يُقَاتِلُوكُمْ» یا آمدهاند پیش شما و میگویند ما توانایی جنگیدن با شما را نداریم و به شما تعرض نمیکنیم، «أَوْ يُقَاتِلُوا قَوْمَهُمْ» یا بگویند:با مشرکین هم توان جنگیدن نداریم. ما میخواهیم زندگی خودمان را داشته باشیم، نه با شما و نه با مشرکین میجنگیم و میخواهیم بی طرف باشیم. قرآن میفرماید: با اینها هم جنگ نکنید. «وَلَوْ شَاءَ اللَّهُ لَسَلَّطَهُمْ عَلَيْكُمْ» اگر خداوند بخواهد آنها را بر شما مسلط میکند، مواظب باشید! «فَلَقَاتَلُوكُمْ» در نتیجه با شما خواهند جنگید. «فَإِنِ اعْتَزَلُوكُمْ» اما اگر کناره گرفتند، «فَلَمْ يُقَاتِلُوكُمْ» و با شما جنگی نداشتند، «وَأَلْقَوْا إِلَيْكُمُ السَّلَمَ» و پیشنهاد صلح و سلام به شما دادند، «فَمَا جَعَلَ اللَّهُ لَكُمْ عَلَيْهِمْ سَبِيلًا» این بار شما راهی ندارید برای جنگیدن با آنها، باید با مسالمت رفتار کنید.
یک گروه دیگر:
آیۀ 91 : «سَتَجِدُونَ آخَرِينَ يُرِيدُونَ أَنْ يَأْمَنُوكُمْ وَيَأْمَنُوا قَوْمَهُمْ كُلَّ مَا رُدُّوا إِلَى الْفِتْنَةِ أُرْكِسُوا فِيهَا ۚ فَإِنْ لَمْ يَعْتَزِلُوكُمْ وَيُلْقُوا إِلَيْكُمُ السَّلَمَ وَيَكُفُّوا أَيْدِيَهُمْ فَخُذُوهُمْ وَاقْتُلُوهُمْ حَيْثُ ثَقِفْتُمُوهُمْ ۚ وَأُولَٰئِكُمْ جَعَلْنَا لَكُمْ عَلَيْهِمْ سُلْطَانًا مُبِينًا»
«سَتَجِدُونَ آخَرِينَ» به زودی خواهید دید گروهی دیگر را…
درکتابی به نام «دیپلماسی نبوی» به این مطلب اشاره دارد که ارتباطات پیامبر عزیز ما صلی الله علیه و آله و سلم به خصوص در سالهای پایانی با جهان گسترده شده بود، ایشان با هر کشوری به شیوهای مختلف رفتار میکرد و آنها را تفکیک کرده بود. با گروهی رفتاری با بصیرت سیاسی داشت، با گروهی با تندی و با بعضی دیگر با مسالمت رفتار میکردند. این گروه چه کسانی هستند؟
«يُرِيدُونَ أَنْ يَأْمَنُوكُمْ» یک گروهی را میبینی که میخواهند از دست شما مسلمانها در امان باشند، «وَيَأْمَنُوا قَوْمَهُمْ» و میخواهند از دست مشرکان هم در امان باشند؛ به قول امروزیها میخواهند دودوزه بازی کنند. این گروه اخباری از شما برای آنها (مشرکان) میبرند و اخباری هم از آنها برای شما میآورند، و از دو طرف سوء استفاده میکنند. «كُلَّ مَا رُدُّوا إِلَى الْفِتْنَةِ» هر وقت برمیگردند به سمت بتپرستی –در خیلی از آیات قرآن «فتْنَة» به معنای شرک و بتپرستی است– «أُرْكِسُوا فِيهَا» غرق میشوند و فرو میروند در آن.
«فَإِنْ لَمْ يَعْتَزِلُوكُمْ» اگر کنارهگیری نکردند در جنگ با شما، «وَيُلْقُوا إِلَيْكُمُ السَّلَمَ» و پیشنهاد صلح به شما ندادند، «وَيَكُفُّوا أَيْدِيَهُمْ» و دست از شما برنداشتند، «فَخُذُوهُمْ» دستگیر کنید آنها را «وَاقْتُلُوهُمْ» و بکُشید آنها را «حَيْثُ ثَقِفْتُمُوهُمْ» هر کجا که آنها را یافتید، «وَأُولَٰئِكُمْ جَعَلْنَا لَكُمْ عَلَيْهِمْ سُلْطَانًا مُبِينًا» و خداوند برای شما تسلطی آشکار بر آنها قرار داده است…
در این صفحه به مناسبات مسلمانها با منافقین، مناسبات مسلمانها با بیطرفها و مناسبات مسلمانها با دودوزهبازها اشاره شد. البته ائمۀ معصوم، تفسیر این آیات را تشریح کردهاند ولی ما به اندازۀ همین دقایق کوتاه، توضیحی عرض کردهایم.
(شرح صفحه 92 قرآن کریم)
خدانگهدار شما…
دیدگاه خود را ثبت کنید
تمایل دارید در گفتگوها شرکت کنید؟در گفتگو ها شرکت کنید.