دانلود فایل صوتی(صفحه 82 قرآن کریم)

بِسْمِ اللَّهِ الرَّحْمَٰنِ الرَّحِيمِ

قرآن کریم سفرۀ پهناور و پر برکت پروردگار…

در صفحۀ قبل دربارۀ زنانی که ازدواج با آن‌ها حرام و ممنوع است، خواندیم.

ولی همچنان یک مورد مانده است:

صفحۀ 82 قرآن کریم

سورۀ مبارکه نساء

آیات 26-24

آیۀ 24 : «وَالْمُحْصَنَاتُ مِنَ النِّسَاءِ إِلَّا مَا مَلَكَتْ أَيْمَانُكُمْ ۖ كِتَابَ اللَّهِ عَلَيْكُمْ ۚ وَأُحِلَّ لَكُمْ مَا وَرَاءَ ذَٰلِكُمْ أَنْ تَبْتَغُوا بِأَمْوَالِكُمْ مُحْصِنِينَ غَيْرَ مُسَافِحِينَ ۚ فَمَا اسْتَمْتَعْتُمْ بِهِ مِنْهُنَّ فَآتُوهُنَّ أُجُورَهُنَّ فَرِيضَةً ۚ وَلَا جُنَاحَ عَلَيْكُمْ فِيمَا تَرَاضَيْتُمْ بِهِ مِنْ بَعْدِ الْفَرِيضَةِ ۚ إِنَّ اللَّهَ كَانَ عَلِيمًا حَكِيمًا»

«وَالْمُحْصَنَاتُ مِنَ النِّسَاءِ» و زنان شوهردار، ازدواج با آن‌ها ممنوع و حرام است. «إِلَّا مَا مَلَكَتْ أَيْمَانُكُمْ» مگر زنانی که در بین کفّار بودند، به جنگ مسلمان‌ها آمدند و اسیر شدند. این زنان یا با تدابیری باید به شهرهایشان بازگردانده شوند و یا اگر اسیر هستند، از آنجایی که خود اسارت طلاق حساب می‌شود، باید عده نگه دارند و بعد ازدواج کنند، و یا به بی‌بند و باری کشیده شوند.

زنانی از مشرکان که به اسارت گرفته می‌شوند، به جنگ با مسلمان‌ها آمده‌ بودند و نابودی آنان را می‌خواستند. خود اسارت، یک نوع طلاق و جدایی از همسرانشان حساب ‌می‌شود. ازدواج با این زنان هم ایرادی ندارد. «كِتَابَ اللَّهِ عَلَيْكُمْ» این‌ها نوشته‌های خدا بر شماست، «وَأُحِلَّ لَكُمْ مَا وَرَاءَ ذَٰلِكُمْ» -به جز کسانی را که در صفحۀ ۸۱ ذکر کردیم- بقیۀ زنان برای ازدواج با شما، حلال هستند. «أَنْ تَبْتَغُوا بِأَمْوَالِكُمْ» که با دارایی‌تان آن‌ها را به ازدواج و نکاح خود درآورید. «مُحْصِنِينَ» ای مردان! باید پاکدامن باشید. باید نیتتان در این ارتباط، پاکی باشد. «غَيْرَ مُسَافِحِينَ» قصد آلوده دامنی نباید داشته باشید. تأکیدی است بر «مُحْصِنِينَ»، نباید قصد زنا و رابطۀ نامشروع باشد…

از اینجا به بعد وارد قصۀ ازدواج موقت یا مُتعه می‌شود. ممکن است کسی دربارۀ ازدواج موقت در قرآن کریم بپرسد، اینکه در چه قسمتی از قرآن است؟ به قرآن‌هایی که در دست ما است، دربارۀ مُتعه یا ازدواج موقت در صفحۀ ۸۲ سورۀ نساء آیۀ ۲۴ مطالبی را بیان کرده است.

خداوند، در وجود زن و مرد، دختر و پسر غریزه‌ای را قرار داده و برای آن‌ها ازدواج را لازم دانسته است. ولی افراد و جوانان زیادی هستند که امکان ازدواج دائم برای آن‌ها فراهم نیست، مثلاً الان تحصیل می‌کنند، یا در مسافرت هستند، یا مأموریت‌ها و یا مشکلاتی دارند، نمی‌توانند ازدواج دائم کنند.

چند گزینه پیش روی آن‌ها وجود دارد: اول اینکه آن غریزه را سرکوب کنند. دوم اینکه وارد ماجرای بی‌بند و باری شوند؛ به هر شکلی که امکان پذیر است حتی همانگونه که در جهان آزاد غرب وجود دارد. و سوم اینکه امام صادق علیه السلام فرمودند: «ازدواج موقت در قرآن سند و در سنت پیغمبر جایگاه دارد».

در این موارد، پیشنهاد اسلام «ازدواج موقت» است.

ممکن است کسانی بگویند: حاج آقا! این ازدواج موقت با فحشاء چه فرقی دارند؟ این دو که خیلی به هم شبیه هستند!

نه…، از زمین تا آسمان با هم فرق دارند. ازدواج موقت ضوابط دارد: «یک» مرد با «یک» زن تا پایان مدت مشخص شده، با هم هستند. پس از جدا شدن، زن باید عده نگه دارد. حداقل ۴۵ روز باید فاصله باشد. اگر فرزندی در ازدواج موقت به وجود آید، باید مورد حمایت باشد. ولی در روابط نامشروع اینگونه نیست، فرزندها را سر کوچه‌ها می‌گذارند! ازدواج موقت «قداست» دارد و برای «هوسرانی» نیست، بلکه برای سلامت انسان‌ها و معنویت جوان‌هاست. این پیشنهادی است که خداوند خود در قرآن و پیامبر صلی الله علیه و آله و سلم در سنت آورده است.

می‌فرماید: «فَمَا اسْتَمْتَعْتُمْ بِهِ» اگر مُتعه کردید باکسی، «مِنْهُنَّ» با یکی از زنان، «فَآتُوهُنَّ أُجُورَهُنَّ فَرِيضَةً» مهریۀ آن‌ها را واجب است که پرداخت کنید. همان مهریه‌ای که قرار گذاشتید و تفاهم کردید. «وَلَا جُنَاحَ عَلَيْكُمْ فِيمَا تَرَاضَيْتُمْ بِهِ مِنْ بَعْدِ الْفَرِيضَةِ» البته بعد از تعیین مهریه –بنا به خواست شما می‌تواند کمتر یا بیشتر هم شود و زمان که آن را طولانی‌تر و یا کوتاه‌تر هم کنید، ایرادی ندارد؛ به شرط اینکه تفاهم کنید، «تَرَاضَي» باشد، یعنی دو طرف راضی باشند. «إِنَّ اللَّهَ كَانَ عَلِيمًا حَكِيمًا» حقیقت این است که خداوند، دانای حکیم است.

آیۀ 25 : «وَمَنْ لَمْ يَسْتَطِعْ مِنْكُمْ طَوْلًا أَنْ يَنْكِحَ الْمُحْصَنَاتِ الْمُؤْمِنَاتِ فَمِنْ مَا مَلَكَتْ أَيْمَانُكُمْ مِنْ فَتَيَاتِكُمُ الْمُؤْمِنَاتِ ۚ وَاللَّهُ أَعْلَمُ بِإِيمَانِكُمْ ۚ بَعْضُكُمْ مِنْ بَعْضٍ ۚ فَانْكِحُوهُنَّ بِإِذْنِ أَهْلِهِنَّ وَآتُوهُنَّ أُجُورَهُنَّ بِالْمَعْرُوفِ مُحْصَنَاتٍ غَيْرَ مُسَافِحَاتٍ وَلَا مُتَّخِذَاتِ أَخْدَانٍ ۚ فَإِذَا أُحْصِنَّ فَإِنْ أَتَيْنَ بِفَاحِشَةٍ فَعَلَيْهِنَّ نِصْفُ مَا عَلَى الْمُحْصَنَاتِ مِنَ الْعَذَابِ ۚ ذَٰلِكَ لِمَنْ خَشِيَ الْعَنَتَ مِنْكُمْ ۚ وَأَنْ تَصْبِرُوا خَيْرٌ لَكُمْ ۗ وَاللَّهُ غَفُورٌ رَحِيمٌ»

«وَمَنْ لَمْ يَسْتَطِعْ مِنْكُمْ طَوْلًا أَنْ يَنْكِحَ الْمُحْصَنَاتِ الْمُؤْمِنَاتِ» اگر در بین شما کسی وجود دارد که توانایی ازدواج با زنان مؤمنه و پاکدامن را ندارد، امکاناتش را ندارد، او باید چه کاری انجام دهد؟ «فَمِنْ مَا مَلَكَتْ أَيْمَانُكُمْ» از همان زنانی که در جنگ به اسارت گرفته ولی الان مسلمان شده‌اند، «مِنْ فَتَيَاتِكُمُ الْمُؤْمِنَاتِ» منظور زن اسیر شدۀ کافر و یا اسیر شدۀ مشرک نیست، بلکه با زنانی که ایمان آورده و مسلمان شده‌اند، ازدواج کند. «وَاللَّهُ أَعْلَمُ بِإِيمَانِكُمْ» چطور ایمان آن‌ها را تشخیص بدهیم؟ البته به همان ظاهر و همان اندازه که ایمان را اظهار می‌کنند، کفایت می‌کند. «بَعْضُكُمْ مِنْ بَعْضٍ» شما بعضی‌ها از بعضی دیگر هستید. کنیزها را دست کم نگیرید. مادر بعضی از ائمۀ ما نیز با اینکه کنیز بودند ولی صاحب کمالات و با معنویت بوده‌اند.

«فَانْكِحُوهُنَّ بِإِذْنِ أَهْلِهِنَّ» البته کنیز مالک دارد، باید با اجازۀ مالک او این کار انجام شود. «وَآتُوهُنَّ أُجُورَهُنَّ بِالْمَعْرُوفِ» به شکل شایسته‌ای مهریۀ آن‌ها به خود آن‌ها -و نه به مالک آن‌ها- باید پرداخت شود. «مُحْصَنَاتٍ» این رابطه باید با پاکدامنی همراه باشد. «غَيْرَ مُسَافِحَاتٍ» نباید ارتباطات آلوده، غلط و غیرشرعی باشد. «وَلَا مُتَّخِذَاتِ أَخْدَانٍ»، «أَخْدَان» یعنی دوست پسر، دوست دختر؛ الان در دنیا مرسوم است که بعضی از زنان با مردان رفاقت دارند و بالعکس. قرآن در موارد مختلفی، این کار را ممنوع اعلام کرده است. «مُتَّخِذَاتِ أَخْدَانٍ» یعنی قرآن، دوست‌گیری، رفیق‌بازی و رابطۀ جنسی با رفاقت را ممنوع کرده است. آنچه که قرآن اجازه می‌دهد، ازدواج –هر دو نوع دائم و موقت– است که بدون آن، روابط نامشروع و آلوده، حرام خواهد بود.

«فَإِذَا أُحْصِنَّ» حالا اگر با یک بانوی پاکدامنی که کنیز هم است، ازدواج کرده باشد، «فَإِنْ أَتَيْنَ بِفَاحِشَةٍ» اگر این خانم کار زشتی (فاحشه‌ای) را انجام داد، رابطۀ نامشروع با مرد دیگری برقرار کرد، «فَعَلَيْهِنَّ نِصْفُ مَا عَلَى الْمُحْصَنَاتِ مِنَ الْعَذَابِ» نصف مجازاتی که اگر زن آزادی این تخلف را انجام می‌داد برایش در نظر می‌گرفتند، باید برای این خانم در نظر بگیرند. «ذَٰلِكَ لِمَنْ خَشِيَ الْعَنَتَ مِنْكُمْ» این پیشنهاد – ازدواج با کنیزان- کنید، برای کسانی است که بسیار طاقت‌فرساست مجرد بودن. اما اگر طاقت‌فرسا نیست، صبوری کنند. «وَأَنْ تَصْبِرُوا خَيْرٌ لَكُمْ» اگر تا حدودی حوصله و صبوری کنید، بهتر است برای شما. «وَاللَّهُ غَفُورٌ رَحِيمٌ» و خداوند آمرزندۀ مهربان است.

آیۀ 26 : «يُرِيدُ اللَّهُ لِيُبَيِّنَ لَكُمْ وَيَهْدِيَكُمْ سُنَنَ الَّذِينَ مِنْ قَبْلِكُمْ وَيَتُوبَ عَلَيْكُمْ ۗ وَاللَّهُ عَلِيمٌ حَكِيمٌ»

«يُرِيدُ اللَّهُ لِيُبَيِّنَ لَكُمْ» خداوند اراده فرموده، توضیح بدهد برای شما احکام را، «وَيَهْدِيَكُمْ سُنَنَ الَّذِينَ مِنْ قَبْلِكُمْ» و سنت‌های قبل از شما را برای شما راهنمایی کند، «وَيَتُوبَ عَلَيْكُمْ» و رحمتش را به شما برگرداند، «وَاللَّهُ عَلِيمٌ حَكِيمٌ» و خداوند دانای حکیم است.

این احکام –مانند ارث– شامل ظرایفی، فلسفه‌ها و مصالحی است که ریشۀ عالمانه و حکیمانه دارند.

بیاییم به خواست خالق، تن بدهیم و از او اطاعت کنیم…

(صفحه 82 قرآن کریم)

خدانگهدار شما…