تفسیر آیات 16 تا 21 سوره انبیا
/0 دیدگاه /در تفسیر قرآن کریم/توسط مدیرتفسیر آیات 16 تا 21 سوره انبیاء
در قران کریم ایات زیادی امده درباره هدفمندی خلقت جهان خلقت انسان انهایی که دنبال عیاشی میروند معلوم است این دنیا را هدفمند نمیدانند بازی میدانند. لَو اَرَدنَا اَن نَتَّخِذَ لَهواً اگر بنا بود ما این جهان را لهو قرار دهیم لهو یعنی بازی یعنی هدف کوچک لَاتَّخَذنَاهُ مِن لَدُنَّا اِن کُنَا فاعِلیِن. اگر قرار بود بازیچه باشد ما که خدا هستیم از جنس غیر مادی هستیم فرشته ها را وسیله بازی قرار میدادیم ادم نمی افریدیم.تفسیر آیات 16 تا 21 سوره انبیاء
تفسیر آیات 16 تا 21 سوره انبیاء
بِسمِ اللهِ الرَّحمَنِ الرَّحیم
وَ هَذا شَهرُنَبیِّکَ سَیِّدِ رُسُلِک و این ماه، ماه پیامبر تو سرور پیامبران است اَلَّذی یَداَبُ فِی صِیامِهِ وَ قیامِه ماهی که پیامبر دابش این بوده اخلاقش بوده در روزه داری و شب زنده داری میگذرانده اَلَّذی حَفَفتَهُ بِالرَّحمَةِ ماهی است که تمام این ماه پیچیده شده به رحمت ؛ اَلَّذی کانَ رَسولُ الله یَداَبُ فِی صِیامِهِ وَ قیامِهِ فِی لَیالیِه وَ اَیَّامِه در شبهای این ماه در روزهای این ماه بُخُوعاً لَکَ از روی تواضع در پیشگاه تو بُخُوعاً لَکَ. بعد هم از خدا این را میخواهم اَللهُمَّ فَاَعِنَّا عَلَی الاِستِنَانِ بِسُنَّتِهِ فِیهِ خدایا به ما کمک کن الگو بگیریم از سنت پیامبر اِستِنَان بِسُنَّتِهِ فِیهِ وَ نَیلِ الشَّفَاعَةِ لَدَیهِ خدایا ما را به شفاعت پیامبر برسان اَللهُمَّ وَاجعَلهُ لِی شَفِیعاً مُشَفَّعاً خدایا پیامبر را درباره من یک شفیعی قرار بده که شفاعتش پذیرفته شود.
وَ عَن ذُنوبِی غاضِیاً خدایا از گناهان من درگذر ماه شعبان لبریز از رحمتهای پروردگار مقدمه ماه رمضان است از خداوند میخواهیم به همه ما توفیق بهره برداری مرحمت بفرماید و دلهای ما را برای ماه رمضان اماده بفرماید تمنا میکنم به روان تابناک سالار شهیدان حضرت ابی عبدالله الحسین علیه السلام و فرزند عزیزش زینت عبادت کنندگان و سید سجده کنندگان و جوان بنی هاشم حضرت علی اکبر و علمدار دشت کربلا حضرت ابالفضل العباس و منجی اسلام حضرت ولی عصر بقیة الله الاعظم صلواتی تقدیم بفرمایید.
سوره انبیا ایه ۱۶ اَعوذُ بِاللهِ مِنَ الشَّطانِ الرَّجیم وَ مَا خَلَقنَاالسَّماءَ وَالاَرض وَ مَا بَینَهُما لاعِبیِن: ما اسمان را و زمین را و همه موجودات بین زمین و اسمان را بی هدف نیافریدیم.
در قران کریم ایات زیادی امده درباره هدفمندی خلقت جهان خلقت انسان انهایی که دنبال عیاشی میروند معلوم است این دنیا را هدفمند نمیدانند بازی میدانند. در جای دیگر میفرماید اَفَحَسِبتُم اَنَّمَا خَلَقنَاکُم عَبَثاً ایا میپندارید ما شما را عبث بیهوده بی هدف افریدیم؟ یکی از اسمهای خدا حکیم است حکیم یعنی هرچه را می افریند هدف دارد یک مورچه را یک پشه را یک پرنده را یک درخت را یک فرشته را یک جنّی را یک ستاره را همه بر اساس هدف است. مشکل ما همین است باور نکردیم این جهان براساس هدف است.
اگر باور کنیم به تکاپو میفتیم تن پروری نمیکنیم اگر باور بکنیم خودمان را در راستای ان هدف قرار میدهیم. خیلی ایه مهمی است ما اسمانها و زمین و تمام موجودات بین زمین و اسمان را لَاعِبیِن لَعِب یعنی بی هدف لَهو یعنی یک هدف کوچک یک شخص بزرگ اگر هدفی هم داشته باشد هدفش بزرگ است. اصلا خداوند این همه ستاره را این همه کهکشان را این همه جهان بزرگ را بیافریند برای خوردن برای خوابیدن برای فوتبال بازی برای والیبال برای بسکتبال برای تفریح و سرگرمی ابدا. انسان برای یک منظور بزرگی افریده شده باید وقت بگذارد و مطالعه کند هدف را کشف کند بفهمد نه اینکه عمرش را به عبث روزها و شبها و ماهها و سالها بیاید و برود تا تمام بشود.
لَو اَرَدنَا اَن نَتَّخِذَ لَهواً اگر بنا بود ما این جهان را لهو قرار دهیم لهو یعنی بازی یعنی هدف کوچک لَاتَّخَذنَاهُ مِن لَدُنَّا اِن کُنَا فاعِلیِن. اگر قرار بود بازیچه باشد ما که خدا هستیم از جنس غیر مادی هستیم فرشته ها را وسیله بازی قرار میدادیم ادم نمی افریدیم. شما را برای منظوری افریدیم چرا متوجه نمیشوید. چون عرض کردم در سوره های مختلف این موضوع مطرح شده. حاج اقای قرائتی تقریبا شصت تا کتاب دارد بعضی کتابهایش با استقبال روبروشده بعضی از کتابهایش هم نه از کتابهایی که با استقبال روبرو نشده به نظرمن خیلی هم مهم است کم صفحه هم هست این کتاب است انسان و جهان از دیدگاه قران. بسیار کتاب باارزشی است. در ان کتاب همین ایات گرداوری شده هدفمندی خلقت کوهها را برای چه افریدیم باران برای چه میفرستیم این سقف بلند را برای چه افریدیم دریاها صحراها اینها را برای چی افریدیم .
گاهی میفرماید برای شما انسانها از این معلوم میشود که انسان برترین مخلوق خداست. ما همه هستی را انچه در اسمانها و انچه در زمین و انچه بین زمین و اسمان است برای انسان افریدیم. انسان را برای چی برای یک حرکت تکاملی نه اینکه خدا احتیاج داشته باشد نه خدا حکیم است یعنی کار را براساس یک منظوری انجام میدهد ان منظور در انسان نهفته است. این موجودی که به ظاهر کوچک است به قول امیرالمومنین همه جهان در این انسان پیچیده شده این انسان هم که میرود دنبال عیاشی و بازیگری و تن پروری و خورد و خوراک.
بَل نَقذِفُ بِالحَقِّ عَلَی البَاطِل فَیَدمَغُهُ فَاِذا هُوَ زاهِق وَ لَکُمُ الوَیل مَمَّا تَصِفون ای ادمها صحبت از حق و باطل درمیان است جنگ حق و باطل در کار است. شما باید هدف را بشناسی در چه جبهه ای حضور داری از چه جبهه ای دفاع میکنی مقابل چه جبهه ای ایستاده ای. اگر دنبال خواست ما هستی ما که خدا هستیم رویه ما این است ما به وسیله حق بر سر باطل میکوبیم و باطل را درهم میشکنیم.
اصلا در این دنیا ما بی طرف نداریم یا در جبهه حق یا در جبهه باطل. خورشید و ماه و باد و باران هم برای این قصه ما افریدیم. در نتیجه باطل نابود شدنی است وای برشما با اینگونه توصیف کردنتان از خدا، خدا را اینطور توصیف میکنید. جهان را براساس بازیچه افریده خب این اشتباه است دیدید گاهی بچه ها کنار دریا مثلا با شنها یک ساختمانی میسازند بعد هم یک تیپا میزنند. خب هرکس میداند اینکار بچگانه است کار عقلا نیست یک ادم بزرگ فرهیخته عاقل امکان ندارد یک ساختمان را بسازد بعد یک بمب زیر ان بگذارد این فرو بریزد بعد غش غش بخندد. میگوید خل است این مثل اینکه چیزی در کله اش نیست. ان وقت خداوند این جهان پهناور را یا بی هدف بیافریند یاهدف داشته باشد یک هدف خیلی کوچک برای بازی نه، وای برشما با اینگونه توصیف کردنتان از خدا اشتباه برداشت کردید اشتباه فهمیدید معرفت خدا را.
وَ لَهُ مَن فِی السَّمَواتِ وَالاَرض همه موجودات در اسمانها و زمین برای خداست. خدا مالک همه جهان هستی است. وَ مَن عِندَهُ لَا یَستَکبِرونَ عَن عِبَادَتِهِ همه موجوداتی که نزد خدا هستند که گفتند منظور فرشتگان هستند اینها تکبر نمی ورزند از عبادت خدا این معلوم میشود کسی که متواضعانه خدا را میپرستد یک خوی فرشته ای دارد. ان که نماز نمیخواند چرا نماز نمیخواند تکبر دارد اینجا میفرماید لَا یَستَکبِرون عَن عِبَادَتِهِ اینهمه خدا چیزی به او داده او را افریده چشم و گوش و دست و پا و قلب و مغز و زمین و اسمان و پدر و مادر و اعصاب و فکر و وجدان.
اینهمه میگوییم اقا نماز میخوانی میگوید حاج اقا قرصش را خورده ام، ای مست است ابوجهل میگفت من از هیچ چیز بیش از نماز بدم نمی اید یعنی حاضر نیست در برابر خالقی که او را افریده تواضع کند. شماحساب کنید یک کسی گل به شما میدهد مگر گل چند است همین گلهای که تک میخرید مثلا به معلم ها میدهید. مثلا دو هزار تومان چند بار خم میشود اقا فداتون بشم قربان شما مخلصیم. حالا من این قصه ای که میگویم واقعی است یک دانش اموزی درتهران دوتا رفیق زندگی میکردند یکی از دانش اموزان پدرش ماموریت رفت شیراز این دانش اموز یکی تهران ماند یکی رفت شیراز ان کسی که میخواست شیراز برود یک دوربین که چندسال هم با ان کارکرده بود و میخواست بفروشد مبلغی نبود ان را به عنوان یادگاری داد به دانش اموز تهرانی. یک ماه گذشت این دانش اموز تهرانی شروع کرد نامه نوشتن سلام عزیزم دلم برایت تنگ شده سلام مرا که از روی کوهها و رودها و دریاها و کجا و کجا میگذرد من هر وقت نگاهم به این دوربین می افتد اشک میریزم به یاد تو میفتم چه خبره دوتا دوربین خدا به او داده روزی یک میلیون عکس میگیرد عکس رنگی عکس سیاه و سفید فاصله را خودش تنظیم میکند سایه بان دارد در دارد ظرافت دارد به خدا که میرسد قرصش را میخوری.
خیلی خب ما به این میگوییم تکبر یعنی خودش را بی جهت بزرگ میداند تا مریض میشود میگوید یا الله دوباره خوب میشود یادش میرود چرا انسان اینقدر خودش را باید بگیرد؟ یک چیزی را کشف میکند مثلا حالا یک ماده شیمیایی را رادیو تلویزیون خبرنگار جایزه چه خبر است بله این ماده خواصش را ما فهمیدیم خب یک کلمه از خدا حرف نمیزند. چه کسی این ماده را افریده میگوید انسان چقدر مهم است ایشان فوق دکترا از لندن دارد. خب همین ادمی که فوق دکترا دارد چه کسی به اوحافظه داده در مغز ما گنجایش چند مطلب وجود دارد چرا انسان اینقدر خودش را میبیند نه خدا را. تکبر می ورزد از اینکه در پیشگاه خدا سر خم کند. به مالش مینازد به موقعیت اجتماعی اش مینازد به اطلاعاتی که دارد مینازد.
اقای قرائتی میفرماید حضرت امام یکبار فرموده بودند که من از حرم حضرت معصومه(س) داشتم میرفتم خانه قم در راه دیدم ادرس خانه خودم یادم رفته چند قدم جلوتر رفتم فکر کردم دیدم اسم خودم که اسم من روح الله است یادم رفته گاهی وقتها خدا از روی مهرش حالی میدهد به ما که چقدر ضعیف هستیم.
سالار شهیدان که فرداشب، شب تولدش است دعای عرفه را بخوانید دو فراز مهم دعای عرفه یکی خطاب میکند به خدا، خدایا تو کیستی اَنتَ الَّذی اَنتَ الَّذی بعدهم خودش را معرفی میکند من کیستم من کیستم این شخصیتی که تا دنیا دنیاست فراموش نمیشود. جهان هدفمند افریده شده معنایش این است که ما باید ان هدف را بشناسیم و در ان جهت حرکت کنیم باید ان خدا را بشناسیم در پیشگاه او عبادت کنیم فرمود جن و انس را نیافریدم مگر برای بندگی.
در حدیثی قدسی خداوند فرمود بنده ی من عَبدِ اَطِعنِی از من اطاعت کن حَتَّی اَجعَلَکَ مِثلی تا تو را همچون خودم قرار بدهم. خودم چه جور است اینجور که وقتی اراده میکنم چیزی خلق شود خلق میشود تو هم میتوانی به چنین درجه ای برسی منتها رازش بندگی است اطاعت تسلیم انهایی که نزد خدا هستند نه تکبر می ورزند از عبادت خدا نه خسته و درمانده میشوند.
من اخیرا دارم نمازهای چهارده معصوم را میخوانم یک برنامه ای است بناست مثلا محتوایش را تهیه کنیم نماز پیامبر، چون همه معصومین نماز دارند نماز پیامبر نماز فاطمه زهرا نماز امام جواد نماز امام حسین نماز امیرالمومنین علیه السلام بعد میگویم اینها را چه جور برای مردم بگویم مثلا دو رکعت نماز بعد از حمد پنجاه بار قل هو الله یا امام زمان اقاسید همان یکی هم به زور ما میگوییم سه تا سبحان الله بنا شده در رکوع بگوید یکی را در رفتن میگوید یکی در رکوع یکی هم در برگشتن چرا خسته میشویم. اصلا ادم جرات نمیکند ان نمازها را بیان بکند اینها مال عاشقهاست. الان در همین ماه شعبان پیغمبر صَلَّیَ اللهُ عَلَیهِ وَالِهِ وَسَلَّم فرمود هرکس این جمله را هزار بار در ماه شعبان بگوید پنج شش تا پاداش دارد یکی اینکه ذنوبش پاک میشود. یکی اینکه وقتی میخواهد از قبر بیرون بیاید با چهره سفید و درخشان بیرون می اید خیلی پاداش دارد. حالا شما دوست داشتید هزار بار در یک ماه است چهار قسمت دارد لَا اِلَهَ اِلَّا اَلله قسمت اولش است وَلَا نَعبُدُ اِلَّا اِیَّاه این قسمت دوم است مُخلِصیِنَ لَهُ الدّیِن این قسمت سوم وَلَو کَرِهَ المُشرِکون هزار بار.
چند وقت دیگر ماه رمضان میشود در شب قدر هزار بار اِنَّا اَنزَلنَاه حالا بعضی هم به شوخی میگویند حاج اقا مثل اینکه امامان بیکار بودند حکومت که دستشان نبوده اینقدر ذکر برای چی گفتند. مال اینکه ما جهان را هدفمند میدانیم یک ذکری را که به ما میگویند تکرار کن یعنی به هدف فکر کن این روح خودت را فکر خودت را دل خودت را با هدف تطبیق بده فرشتگانی که نزد خدا هستند لَایَستَحسِرون خسته نمیشوند از عبادت.
من این را شاید قبلا گفته باشم در خیابان شریعتی سوار تاکسی بودم از کنار یک مسجدی میگذشتیم ان نفر بغل من مسجد را نشان داد گفت من تا اخر عمرم این مسجد نمی ایم من اول فکر کردم یک مسئله سیاسی دارد که نمی اید. گفتم چرا گفت امام جماعتش ذکر رکوع و سجده را سه بارمیگوید گفتیم یاخدا امام زین العابدین علیه السلام ۵۰۰بار میگفته پیشانی به سجده ۵۰۰ بار. مثلامیگوییم نماز جعفر طیار بخوان نماز امام زمان علیه السلام که اِیَّاکَ نَعبُدُ ۱۰۰بار امام مجتبی علیه السلام فرمود پدرم وقتی نماز میخواند گاهی وقتی به این ایه میرسید صد بار تکرار میکرد مَالِکِ یَومِ الدّیِن انها خسته نمیشدند. یُسَبِّحونَ اللَیلَ وَ النَّهار لَا یَفتَرون در شب در روز خدا را از هر عیب و نقصی منزه میدانستند. و سست هم نمیشدند محکم با همان عشقی که دفعه اول تسبیح میگفتند دفعه سوم باهمان ذوق.
اَم اِتَّخِذوا اَلِهَةً مِنَ الاَرض هُم یُنشِرون این خدایانی که در زمین انتخاب کردند این بتها چون ابوجهل به پیغمبر میگفت این درست است به نظرشما ۳۶۰ خدا را ول کنیم و بیاییم یک خدا را قبول کنیم. ان ۳۶۰تا چوب است بشر این موجودی که برترین مخلوق خدا چوب بپرستد یا سنگ است خودش با دست خودش تراشیده بعد گذاشته تعظیم میکند الان شما بعضی شاید رفته باشید مالزی یا اندونزی یا هندوستان من رفتم انجایی که بت درست میکنند یعنی با تیشه و وسایل برقی سنگ را انجا می اورند به شکل یک ادمک درست میکند بعد تعظیم میکند و غذا برایش می اورد او هم غذا را نمیخورد رهگذران را صدا میزند که فاسد میشود حالا ما ایستاده بودیم وتماشا میکردیم.
حیف نیست این انسان که خداوند وقتی او را افرید فَتَبَارَکَ الله اَحسَنُ الخَالِقیِن گفت بیاید سنگ بپرستد؟ کسانی را که در زمین بتهایی را که در زمین اینها انتخاب کردند هُم یُنشِرون اینها میتوانند مرده زنده کنند؟ ابوذر غفاری حتما شما قصه اش را شنیدید ان جرقه اولی که زده شد به سمت توحید به سمت اسلام امد از اینجا شروع شد یک بتی را در روستای خودش میپرستید یکبار امد بت را بپرستد دید یک سگی رفته روی ان بت و کار بد کرده. ابوذر هم گفت بتی که نتواند از خودش دفاع کند همان جرقه اول بعد تصمیم گرفت وسایلش را برداشت و ساکش را مهیا کرد و مکه امد و شنیده بود یک پیامبری ظهور کرده و نمیدانست کجا برود مسجدالحرام رفت و کناری استراحت میکرد یک وقت دید یک جوانی او را نگاه میکند به جوان گفت چرا نگاه میکنی گفت دنبال پیامبر میگردد گفت اره بیا دنبال من ان جوان مولای شما امیرالمومنین علیه السلام بود ابوذر را اورد نزد پیامبر. خیلی مختصر چندسوال پرسید پیامبر جواب داد. گفت این درست است بعد هم پیغمبر فرمود فعلا هیاهو نکنی ما در اقلیت هستیم تو برو به شهر خودت روستای خودت از طرف من هم مبلغ باش. ابوذر هم امد در شهر و داد زد لَا اِلَهَ اِلَّا الله مُحمّد رَسول الله مشرکین هم جمع شدند یک کتک جانانه جای شما خالی به او زدند ایشان هم مثلا بعد از ساعتی جان گرفت و به هوش امد گفت این کتک چقدر خوشمزه بود دوباره گفت لَا اِلَهَ اِلَّا الله محمّد رسول الله میخواستند بزنند یکی از مشرکین گفت این در روستایی است که در مسیر کاروانهای ما است اگر بنا باشد ناامنی ایجاد کنند نباید بزنیم صرف نظر کردند.
ببینید اینها ایات عقیدتی قران است ممکن است کسی بگوید که اینها مال قدیم بوده نه مال قدیم نیست همین الان خداوند حفظ کند ایت الله جوادی املی شاید نزدیک یک ماه درباره بت پرستی ایاتی درقران را تفسیر میکردم راجع به بت پرستی یک روزی یک طلبه ای گفت حضرت استاد این بت پرستی مال قدیم ها بوده الان شما یک ماه است ما را معطل کردی فرمود نه یک کشوری داریم با یک میلیارد و سیصد چهارصد میلیون به نام چین یک کشوری داریم با یک میلیاردودویست سیصدمیلیون به نام هند یک کشور دیگری داریم مالزی تایلند ویتنام ژاپن اینها هم بت میپرستند. دانشگاه هم میروند هزارپله معبدی است در هندوستان من هم رفتم هزار پله را میرود تا در مقابل ان مجسمه تعظیم کند.
قران میگوید خب عقلت را به کار بنداز این سنگ است نه فایده دارد نه ضرر دارد نه فایده میرساند این را بشر باید بفهمد کی خواهدفهمید مگر اینکه مسلمانها از این موانعی که الان استکبار جهانی ایجاد کرده به حول و قوه الهی گذر کنند در یک جلساتی با صمیمیت با مهربانی بنشینند گفتگو کنند. بشر فطرت دارد وجدان دارد عقل دارد چه بسا بپذیرد خیلی خب زمان گذشت لَو کَانَ فِیهِمَا آلِهَةُُ اِلَّا الله لَفَسَدَتَا اگر در این جهان هستی دو خدا باشد از هم میپاشد. فَسُبحَانَ اللهِ رَبِّ العَرشِ عَمَّا یَصِفُون این ایه حرف خیلی دارد ان شاءالله هفته اینده خدایا معرفتت را همان که امام صادق فرمود در اخرالزمان این دعا را زیاد بخوانید: اَللهُمَّ عَرِّفنِی نَفسَک خدایا معرفتت را به ما مرحمت بفرما همه الطافی که به بندگانت در ماه شعبان و رمضان مرحمت میفرمایی چون لایق و شایسته هستند از روی لطف و کرمت به ما هم مرحمت بفرما. (تفسیر آیات 16 تا 21 سوره انبیاء)
